Skip to main content

Thoughts on Twitter, Facebook #Technology #LifeStyle

३-४ वर्ष अघिसम्म सिमित व्यक्ति का हातमा हुने मोवाइल फोन, अहिले प्राय: सबै नेपाली को पहुँच मा पुगिसकेको छ । ईमेल हेर्न र च्याट गर्न साइवर धाउने जमातहरु अहिले आफ्नै मोबाइल बाट संसार नियालीरहेकाछन् । नयाँ कम्पनीहरु को आगमन सँगै कम्पनीहरु विच बढ्दो प्रतिस्पर्धाका कारण, नेपालीहरुले सस्तो मा इन्टरनेट सेवा उपभोग गर्न पाएका छन् । ती अधिकांश मोबाइल प्रयोगकर्ताहरु फेसबुक मा रमाइरहेका भेटिन्छन् । आफ्ना हरेक गतिविधिहरु अपडेट गरिरहेका हुन्छन् ।twitter logo

हालै को तथ्यांक अनुसार नेपाल मा सबैभन्दा धेरै “फेसबुक” साइट हेरिन्छ भने दोस्रो मा “गुगल” । विश्वभरी नै चर्चा मा रहेको फेसबुक को नेपाल मा पनि चर्चा हुनु र प्रयोग हुनु कुनै नौलो कुरा त होइन । हामीले हल्काफुल्का रुपमा लिइरहेको फेसबुक विश्वप्यापी भइसकेको छ । अब फेसबुक र ट्विटर जस्ता साइटहरु ‘हाइ’ र ‘हेल्लो’ भन्ने अनि फोटो र भिडियो हेर्ने साइटहरु मात्र रहेनन् ।

फेसबुक र ट्विटर त आमनागरिक को जिवनशैली बनिसकेको छ । फेसबुक र ट्विटर जस्ता सामाजिक सञ्जाल का साइटबाट नै ट्युनिसिया, इजिप्ट लगायत देशमा आन्दोलन सुरु भएको थियो ।

पहिले नोकिया को ‘ब्ल्याक एन्ड व्हाइट’ सेट मा रमाउनेहरु अब ‘सिम्बायन’ छाडेर ‘एन्ड्रोइड’ र ‘आइफोन’ जस्ता स्मार्टफोनहरु तर्फ बढिरहेका छौँ । प्रविधि मा नयाँपन भित्रिएसँगै, हामीहरुको जीवनशैली मा परिवर्तन हुँदै गइरहेकोछ या भनौँ हामी नयाँ प्रविधिहरुलाई छिटो छिटो आत्मसाथ गरिरहेका छौँ । अझ अहिले त हामी एप्पल आइप्याड, मोटरोला जुम, सामसुङ ग्यालेक्सी जस्ता ‘ट्याबलेट’ हरुमा पुगिसकेका छौँ । ती नयाँ ‘ट्याबलेटहरु’ ले केही समयपछि ल्यापटप विस्थापित गरिदिए भने पनि अचम्म मान्नुपर्दैन ।

हामी बिहान फेसबुक, ट्विटर सँगै उठ्छौँ अनि आधारात सम्म यसैमा रम्दै बस्छौँ । च्याट गरेर र फोटो हेरेर बस्ने जमातहरु, फेसबुक ट्विटर मा उपलब्धिमुलक कामहरु गरिरहेका भेटिन्छन् । फेसबुक का फ्यानपेज, ’कज’  ग्रुप पेज र इभेन्ट पेजहरु यसैका उदाहरण हुन् । यदि कहिँ कसैले कुनै कार्यक्रम गर्दैछ भने, त्यो कार्यक्रम को विवरण फेसबुक मा भेट्न सकिने सम्भावना धेरै नै हुन्छ ।

देशमा कुनै महत्वपूर्ण घट्छ या कुनै कुरा मा बहस हुँदैछ भने, सबैभन्दा सुरुमा ट्विटर र फेसबुक मै ती कुराहरु फैलिन्छन् । बरु ‘न्युज पोर्टल’ मा लेखेका कुराहरु मानिस पत्याउन तयार हुँदैनन् तर फेसबुक र ट्विटर मा कुरा चलिसकेपछि, त्यो हल्ला नै मात्र भएपनि सही नै ठहरिन्छ । नेपाल मात्र नभइ विश्व कै सन्दर्भ मा हेर्ने हो भने पनि, कहिँ कुनै महत्वपुर्ण घटना घट्यो भने सबैभन्दा पहिले ब्रेकिङ ‘टविटर’ मा पाइन्छ, अनि मात्र ‘न्युज पोर्टलहरु’ मा त्यसका विवरण भेटिन्छ । चाहे बिबिसी होस् या सिएनएन, उनीहरुले दिने ब्रेकिङ न्युज पहिले ‘टविटर’ मा आउँछ । हो उनीहरु, ट्विटर को भरपुर उपयोग गरिरहेकाछन् अनि हामीलाई फाइदा भइरहेको छ । हामी तत्काल खबर थाहा पाइरहेका छौँ । हामी अब साइटहरुका ‘आरएसएस फिड’ भन्दा ट्विटर का ‘अपडेट’लाई नै पच्छ्याउने भएका छौँ। फेसबुक र ट्विटर चलाउन कै लागि भनेर सयौँ ‘एप्स’ हरु इन्टरनेटमा भेटिन्छन् ।

हाम्रो देशमा ट्विटर भन्दा फेसबुक चलाउने को जमात बढि छ । ट्विटर चलाउने आग्रह गर्दा सबैको जवाफ हुन्छ, ‘ट्विटर’ चलाउनै आउँदैन, ट्विटर भन्ने कुरा बुझ्न सकिन । तर पनि हिजोआज नेपाली युवाजमातहरु को ट्विटर प्रति आकर्षण बढ्दो छ । ट्विटर चलाउनेहरु फेसबुक पनि चलाउँछन् तर पनि सबैमा फेसबुक प्रति नजाँनिदो वितृष्णा उत्पन्न भइरहेको छ । कुनै महत्वपुर्ण घटना घट्दा ट्विटरमा निकै वादविवाद र ट्विटरहरु हुने गरेको छ । उनीहरु आफ्ना धारणा राखिरहेका हुन्छन्, छलफल गरिरहेका हुन्छन् । केही पहिले सम्म सामान्य छलफल गर्न पर्दा ‘ग्रुप च्याट’ गर्थ्यौँ तर अब ट्विटर मै 'ग्रुप च्याट’ झैँ छलफल चल्ने गरेको छ । झन् लोडसेडिङ भइरहने हाम्रो मुलुक मा त साथीहरु सँग छलफल गर्न ट्विटर निकै उपयोगी सावित भइरहेको छ । कसैलाई खबर छोड्नु छ या केही विषयमा छलफल गर्नुछ भने ट्विटर मा ‘मेन्सन’ गर्यो । अनि साथीहरु आफूलाई पायक परेको समय मा ‘ट्विट’ हेर्छन्, अनि आफ्ना कुरा राख्छन् । सायद यही ट्विटर मा हुने ‘ग्रुप’ छलफल र ट्विटहरु रमाइलो लागेर होला, कान्तिपुर दैनिक को ‘हेल्लो शुक्रबार’ ले केही हप्ता पहिले देखि, नेपाली का ट्विटहरु पत्रिका मा नै छाप्न थालेको छ । यसले पक्कै पनि नेपाली युवाहरु को बदलिँदो जिवनशैली को प्रतिनिधित्व गर्छ ।

twitterविश्वकप क्रिकेट चलिरहेको छ, हामी स्कोर हेर्न ‘क्रिकइन्फो’ मा पुगिरहँदैनौ, ट्विटरमै ‘क्रिकेट को स्कोर’ हेर्न पाइन्छ । आज युनुस अन्सारी माथि जेल भित्रै गोली प्रहार भएछ । अनि नेपाली जमात ट्विटरमा यही कुरा मा छलफल गर्दैछन्, आफ्ना धारणा राखिरहेका छन् ।  न्युजपोर्टल मा न-आएका कुराहरु ट्विटर मा छताछु्ल्ल भएर आइरहेका छन् । भन्ने नै हो भने, यदि हाँस्न मन लागे, ट्विटर मै छिर्दा हुन्छ, कुनै अन्य साइटमा जोक्स पढ्न धाइरहनु पर्ने बाध्यता टरेको छ । 

ट्विटर ले पार्ने प्रभाव खोज्न धेरै टाढासम्म पनि पुग्नुपर्दैन । ब्रायन एडम्स आएका बखत, ब्रायन ले ट्विटर मा नेपाल सम्बन्धि कुरा गरे, भनेकै भरमा धेरै नेपालीहरु ट्विटर मा झूम्मिए । ब्रायन एडम्स कै कन्सर्ट को बारेमा ट्विटर बाटै फोटो र ट्विटहरु लिएर, कन्सर्ट को ‘लाइभ अपडेट’ त हामीले यही ब्लग मै गरेका थियौँ । ब्रायन को कन्सर्ट का खबर मा भौँतारिएका हजारौँ मान्छहरु ले तत्काल ती अपडेटहरु यसै ब्लग मार्फत पाएका थिए । तर हामीले ती सबै अपडेटहरु ट्विटर बाट नै लिएका थियौँ । ट्विटर मै भेटिएको फोटो र ट्विटहरु लिएर अर्को पोष्ट Nepali Bands Performed For FREE in Bryan Adams Concert :( लेखेका थियौँ । ब्लग मा पढ्नेहरुका लागि सम्भवत यी कुराहरु नौला रहे, त्यही किसिम का प्रतिक्रियाहरु प्राप्त भइरहे । उता ट्विटरमा हामी यसै विषयमा छलफल गरेर बसिरह्यौँ । छलफलबाट अरु केही नभएपनि, आफू स्वयम ले धेरै कुराहरु बुझ्ने मौका पाइयो । सोच परिवर्तन गर्न यस्ता छलफलहरु निकै सहयोगी हुने गरेका छन् ।

ट्विटरमा लोडसेडिङ को सेड्युल पनि उपलब्ध छ । अनि हिजोआज ट्विटर का साथिहरु घर कहाँ हो भनेर सोद्धैनन् । पहिलो ले अब लोडसेडिङ हुन लाग्यो भनेर ट्विट गर्यो भने, दोस्रो ले सोध्छ, तपाई को ‘समूह फलाना’ हो कि क्या हो । समूहका हिसाब ले नै उनीहरु ठेगाना अड्कल गर्छन् । कुरा गर्न कुनै ठूलो ‘इस्यु’ चाँहिदैन तर सामान्य लाग्नेकुराहरु पनि ट्विटरमा मज्जा ले जमिरहेका हुन्छन् । ट्विट, रिट्विट, रिप्लाइ र मेन्सन भन्ने शब्दावलीहरु ट्विटर चलाउने ले जान्नुपर्ने आधारभुत शब्दावलीहरु हुन् ।

नेपालमा ट्विटर मार्फत बारक्याम्प जस्ता अत्यन्त सफल कार्यक्रमहरु आयोजना भइसकेका छन् । त्यसबाहेक हप्ता दिन, महिना दिन आदि समय को अन्तराल मा साथिहरु विच हुने भेटघाट ले पनि सानोतिनो ‘ट्विटमिट’ को ट्याग पाउन थालिसकेको छ । ट्विटर बाट नै साथि बनिएको र भेटघाट भएको उदाहरणहरु  पनि प्रशस्तै छन् । जुनसुकै विषयमा पनि ट्विटरमा छलफल गर्न अघिसरी हाल्ने, नेपाली युवाहरु को रोजाइ मा ट्विटर पर्नुलाई अत्यन्त सकरात्मक मान्नुपर्छ ।

Comments

  1. रुचीपूर्ण ।

    पहिलो अनुच्छेदको मोवाईल सम्बन्धी कुराले सबैको प्रतिनिधित्व नगर्ला र धरातलमा टेकिएर हेर्दा त्यो स्वभाविकै हो । गए अक्टोबरसम्मको (जस्तो लाग्छ) नेपाल दूरसन्चार प्राधिकरणको तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१० मा नेपालमा इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको स‌‌‌ङ्ख्या दोब्बर बढेर ११ लाख पुग्यो जसमध्ये नौ लाखले जीपीआरएस प्रविधिमार्फत मोवाइल फोनमा चलाउछन् । त्यस्तै त्यतिबेलै सम्ममा नेपालमा एक करोड मोवाइल प्रयोगकर्ता थिए र प्रतिमिहना तीन लाख नया मोवाइल प्रयोकर्ता थपीइरहेका छन् । त्यस हिसावले लगभग तीन करोड जनस‍ङ्ख्यामा चानचुन ३५ (?) प्रतिशतले मात्रै मोवाइल चलाउछन् । त्यतिबेलाको प्रक्षेपण अनुसार आगामी दुइ बर्षमा मात्र है-बल्ल ६० प्रतिशत नेपालीका हातमा मोवाइल फोन पुग्ने अनुनमान छ । अब किनेर नचलाइएका सीमकार्डको कुरै छाडुम् जो मैले सुनेसम्म निकै नै छन् । त्यसैले खास मोवाइल प्रयोगकर्ता दिइएको स‌ङ्ख्या भन्दा पनि निकै कम हुन सक्छ । फेरी त्यो टाउकै दुखाउने जीपीआरएसबाट इन्टरनेट चलाउनु भनेको केटाकेटीको गुच्चा खेलाइ मात्रै हो । न त्यसको गती प्रयोग योग्य छ न अधिकाश प्रयोगकर्तामा गम्भीररुपले इन्टरनेट चलाउन मिल्ने मोवाइल सेटहरु नै छन् । त्यस्तो इन्टरनेट सेवा दिएर अनि त्यसलाई चलाउदैमा नेपालीमा इन्टरनेटको पहुँच भएको भन्नु (विशेषत नेपाल टेलिकमको) झुट सरह हो । अनि दुइचार जनाले ट्याव चलाउन थाले भन्दैमा हामीहरु ट्यावको जमानामा पुग्यौ भन्नु पनि राजाले रोल्स रोयस चढ्न थाल्दा सबै गोर्खे रोल्स रोयसको जमानामा पुगे भन्नु सरह हुन जान्छ ।

    अनि इन्टरनेट प्रयोगको कुरा गर्दा के विर्सनु हुन्न भने देशका लाखौ जनता त्यसबाट बन्चित छ । शहरी भेगका र केही प्रविधिप्रति सजक युवाहरु र उनीहरुको सिको गर्दै थोरै परम्परागत इन्टरनेट प्रयोगकर्ताले ले चलाउने ट्वीट्टर जस्ता साइटले त समाजको कुनै पनि दृष्टिले प्रतिनिधित्व गर्दैनन् । यी हाम्रालागि खासै भन्नु पर्दा उपस‌स्कृती (सब कल्चर) जस्तै हुन् । उदाहरणाका लागि काठमान्डूका भूमीगत या हेभीमेटल व्यान्डहरु । तर महत्वपूर्ण कुरा के भने यो उपस‌स्कृती धीमै गतीमा भएपनि फैलिदो छ । त्यसैले यस्ता उपसस्कृतीहरुले समाजमा भएका नयाँ र नौला परिवर्तनबारे चासो राख्ने पत्रिकाका पन्नाहरुमा स्थान पाएका हुन् ।

    ReplyDelete
  2. धन्यवाद दिनेश दाइ, सच्याइदिनु भएको मा ! तपाईका सबै कुराहरु सँग पूर्ण सहमत छु । आगामी दिन मा यी कुराहरुलाई सम्झने प्रयास गर्नेछु ।

    इन्टरनेट कै कुरा गर्ने हो भने २ वर्ष अघि को तथ्यांक अनुसार २ प्रतिशत पनि इन्टरनेट को पहुँचमा छैनन् भनिएको थियो । ट्याबलेट र स्मार्टफोन ले सबैको प्रतिनिधित्व नगरेपनि, हामी त्यसतर्फ चाँही कुनै न कुनै रुपमा अग्रसर छौँ, आकर्षित छौँ र हामी त्यसलाई सकेसम्म छिटो आफ्नो जिवनशैली बनाउन चाहन्छौँ भन्ने कुरा मा कुनै दुईमत नरहला ।

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

सोसल मिडिया मिथ्याङ्क?

मलाई हिजोआज सबैभन्दा धेरै सोधिने प्रश्न भनेको, 'नेपालमा कति फेसबुक प्रयोगकर्ता छन्?' 'लगभग ८५ लाख' । फेसबुक प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या हेर्दा गज्जब छ । सबैजना अनलाइन छन् । आफ्ना साथीभाइ, आफन्तसँग जोडिन फेसबुक सबैका लागि सजिलो भएकोछ । टेलिकमहरुले सुरु गरेका थ्रिजी सेवा, नेपाली भाषामा प्रयोग गर्न सकिने स्मार्टफोन, तथा नेपाली भाषामा चलाउन मिल्ने फेसबुक एपको विकास सँगै, फेसबुक धेरैको पहुँचमा पुगेकोछ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको रिपोर्ट अनुसार, करिब डेढ करोड अहिले इन्टरनेटको पहुँचमा छन्, जुन नेपालको कूल जनसङ्ख्याको ५८ प्रतिशत हो ।


यी तथ्यांकहरु जति गज्जब देखिन्छन् । त्यही अनुपातमा यसको प्रभाव भने देखिन्न । फेसबुक, ट्विटर, युट्युब आदि विभिन्न सोसल मिडिया साइटका प्रयोगकर्ताहरु, मेरा लाखौँ, फलोअर/लाइक/सव्सक्राइबर छन् भनेर गर्वसाथ भनिरहेका हुन्छन् । कतिपय ठाउँमा उनीहरु आफ्नो परिचय नै यति हजार/लाख फलोअर छन् भनेर गराउँछन् । सङ्ख्या सुन्दा, 'आहा' भन्ने किसिमको छ । फलानाको यति लाइक/फलोअर पुग्यो भनेर त समाचार/ब्लग नै बन्छन् । कतिपय प्रयोगकर्ताहरु, 'यति धेरै फलोअर भएको मान्छ…

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free.
Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP:
Install:
Run setup file;
Go to control Panel;
Open Language and Regional settings;
Open Regional Language Options;
Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages):
Click apply-it might ask for windows CD:
Insert CD or you can directly copy "i386" files too;
And install all: then you have done;
Click for details;
Then click add a tab;
A new popup will appear:
Select "Sanskrit" in the first box;
Select "Nepali unicode (romanized)" in second box;
Click "ok";
You have successfully installed it;
Press "alt+shif…

Aadha Baato (आधा बाटो) [Download] #Novel #Shrutisambeg

श्रुतिसंवेग मा हामी ले कृष्ण धरावासी को उपन्यास “आधा बाटो” को सम्पूर्ण डाउनलोड लिंक लिएर आएका छौ |आफ्ना जिवन भोगाइ का यथार्थलाई जोडेर तयार पारिएको उपन्यास ‘आधा बाटो’ कृष्ण धरावासी को आत्मकथा को रुपमा रहेको छ ।“राधा” जस्तो सफल उपन्यास लेखिसकेका धरावासी को यो पछिल्लो उपन्यास मा आफ्ना बाल्यकाल देखि हाल को अवस्था सम्म को कुराहरु समेटेर लेखिएको कारण उपन्यासलाई धरावासी ले ‘आधा बाटो’ भन्न रुचाएका छन् ।आफूले देखे सुनेको स्थान, नाम आदि का कारण यो उपन्यास पढ्ने तथा सुन्नेहरुलाई आफ्नै कथा जस्तो पनि लाग्न सक्छ ।उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।कार्यक्रम को अडियो श्रृंखला उज्यालो नाइन्टि नेटवर्क को कार्यक्रम श्रुतिसम्बेग बाट लिइएको हो ।Download : Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –1Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –2Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –3Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –4Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –5Krishna Dharabasi’s…

हाम्रो पात्रो नयाँ डिजाइनमा

१० लाख भन्दा बढि पटक डाउनलोड भएको, लोकप्रिय एप् हाम्रो पात्रो नयाँ डिजाइनमा!
नेपालीहरुका माझ सर्वाधिक रुचाइएको, हाम्रो पात्रोको नयाँ संस्करण गुगल प्लेस्टोरमा आजबाट उपलब्ध भएको छ । हाम्रो पात्रोको, नयाँ संस्करणमा डिजाइन र कन्टेन्ट दुवैमा व्यापक सुधार गरिएको छ । गत वर्ष गुगल'ले प्रतिपादन गरेको, मटेरियल डिजाइनलाई हाम्रो पात्रोले आफ्नो नयाँ संस्करणमा अंगाले'को हो । विगत केही हप्ता देखि परिक्षणमा रहेको यो एप्‌ स्लो ईन्टरनेट कनेक्सनमा पनि मज्जासँगले चल्छ । एप्‌को ल्यान्डिङ पेज/होम पेजमा सबैभन्दा माथि आजको मिती, त्यसपछि चाडपर्वहरु, रेडियो तथा समाचार, राशिफल आदिका ईन्फरमेसन कार्डहरु देखिन्छन् ।
डिजाइन मटेरियल डिजाइन अंगालेका कारण, पहिलेको र अहिलेको हाम्रो पात्रो'को डिजाइनमा, (लुक एन्ड फिल) आकाश-जमिनको फरक महशुस गर्न सकिन्छ । एपको वाँया भागमा न्याभिगेसनबार रहेको छ, जसको माथिल्लो भागमा आफ्नो तस्विर देखिन्छ (तस्विरका लागि नेपाली जन्मदिनमा, गएर फेसबुक लगइन गर्न सकिन्छ) । अर्को रमाइलो कुरा के भने, नेपाली चाडपर्व अनुसार आफ्नो तस्विर पछाडीको तस्विर पनि आफैँ परिवर्तन हुन्छ । न्याभिगेसन बार…

Download FIFA World Cup 2010 Theme Song

Wavin' Flag by K'naan is a FIFA World Cup 2010 theme song. “Wavin’ Flag” is the third official single (eighth overall) by Somali-Canadian musician K’naan from his album Troubadour. The song was once performed acoustically live on Q TV by K’naan and his band to give viewers a preview of Troubadour before it was released. FIFA Word Cup 2010 is going to start from11 June in South Africa.Download FIFA World Cup 2010 Official Theme Song Wavin' Flag by K'naan.Lyrics of FIFA World Cup 2010 Official Theme Song:Song Title: Wavin Flag
By K'Naan y David BisbalOooooo Woooooo...Oooooo Woooooo...Give me freedom, give me fire
Give me reason, take me higher
See the champions take the field now
You define us make us feel proudIn the streets are, as a lifting
As we lose our inhibition
Celebration is surround us
Every nation all around usSinging forever young
Singing songs underneath the sun
Let's rejoice in the beautiful game
And together at the end of the dayW…

बुजाङ भ्यालीका मन्दिरहरु

तपाई अब दोस्रो देखि चौधौँ शताब्दीमा प्रवेश गर्दैहुनुहुन्छ भन्ने आशय लेखिएको स्वागतव्दारबाट भित्र प्रवेश गरियो । दोस्रो देखि चौधौँ शताब्दी भन्ने बित्तिकै मन यसै रोमाञ्चित भइसकेको थियो । पहाडको फेदीमा रहेको बुजाङ पुरातात्विक संग्राहलयको हातामा पुग्दा, सोचेको भन्दा बेग्लै समय र परिवेशमा पुगियो । शान्त, हरियाली, शताब्दीऔँ लामो ईतिहास बोकेको संग्राहलय लगभग खाली थियो, मान्छेको भिडभाड थिएन । तर त्यहाँ देखिएका र भेटिएका पुरातात्विक वस्तुहरुले भने एउटा अनौठो किसिमको तरङ्ग छाडिरहेको थियो।


मलेसियामा एक हप्ते लामो बसाइका क्रममा, जुनको अन्तिम साता बुजाङ भ्यालीमा रहेको पुरातात्विक संग्राहलय गइएको थियो । कम्बोडिया, थाइल्यान्ड लगायत देशमा पुराना हिन्दू मन्दिरहरु छन् भन्ने सुनेको थिँए, तर मलेसिया मुस्लिम देश भएका कारण मैले यस किसिमको संग्राहलयको आशा राखेको थिँइन । मैले हिन्दुहरुको बारेमा बखान गर्न खोजेको होइन, तर हिन्दु धर्मको प्रवाह धेरै पहिले देखि नै रहेको थाहा पाउँदा छक्क परियो, अनि छाती पनि ढक्क फूल्यो । दोस्रो शताब्दी देखि चौधौँ शताब्दीको बिचमा बनेका मन्दिरहरुका भग्नावशेष, त्यस समयमा प्रयोग हुने …