नेट टिभी - मोवाइलमा नेपाली टिभी च्यानलहरु हेर्ने सजिलो तरिका

net tv nepal

अनलाइनमा नेपाली टिभी च्यानलहरु हेर्नको लागि भनेर दर्जनौँ मोबाइल एप अनि सयौँको सङ्ख्यामा वेबसाइटहरु छन्। तर आफूले हेर्न खोजेको बेला अधिकांशले काम गर्दैनन् । अर्को कुरा इन्टरनेट 'स्पिड' का कारण, नेपालमा इन्टरनेटमा टिभी हेर्न सजिलो पनि छैन ।

गत हप्ता नेपाल र केन्याविच किर्तिपुरमा भएको क्रिकेट म्याच 'एन टिभी प्लस' (नेपाल टेलिभिजन) ले प्रत्यक्ष प्रशारण गरेको थियो । नेपाल टेलिभिजनकै साइटमा उक्त खेलको प्रत्यक्ष प्रशारण हेर्ने व्यवस्था थियो । केही मिनेट ढिलो गरि आइरहेको प्रशारण, त्यसमाथि राम्रो भनिएको इन्टरनेटमा पनि भिडियो अड्किरहने समस्या भयो ।  यसै त कमशल गुणस्तरको भिडियो, त्यसमाथि अनेक समस्या, जति नै प्रयास गरेपनि एनटिभीकै साइटमा उक्त प्रशारण हेर्न सकिएन । त्यसपछि विकल्पको रुपमा युट्युब च्यानलहरु चहारियो, करिब दर्जन जति युट्युब च्यानलहरुमा उक्त खेलको प्रत्यक्ष प्रशारण आइरहेको थियो, जुन एनटिभीको साइटमा भएको भन्दा राम्रो त थियो, तर आफूले खोजेजस्तो भेटिएन । अफिसमा कर्मठ दाइले सुझाउनु भयो, नेट टिभीको एप्‌मा राम्रो आइरहेको छ, लौ यसैलाई टिभी स्क्रिनमा हेर्ने व्यवस्था मिलाउँ । अन्तिम विकल्पको रुपमा नेट टिभीको एन्ड्रोइड एपमा टिभी चलाइयो, अनि क्रोमकास्ट मार्फत टिभी स्क्रिनमा प्रोजेक्ट गरेर उक्त खेल हेरियो ।

नेट टिभी एप धेरैको लागि नौलो नहुनसक्छ । १ लाख भन्दा धेरै पटक डाउनलोड भइसकेको नेट टिभी एप्, सन् २०१५ को अन्त्यतिर सार्वजनिक गरिएको हो । पहिले चलाइएका टिभी हेर्ने एप्‌हरुले दिएको दुखका कारण, यो पनि उस्तै नै त हो भनेर चलाएको थिइन । गतवर्ष उनीहरुले वल्डलिंक तथा भायानेट मार्फत आइपी टिभी सुरु गरेपछि भने, नेट टिभीका बारेमा चासो बढेको थियो ।


नेट टिभीमा कसरी टिभी हेर्ने?
नेट टिभीमा टिभी हेर्ने दुईवटा विकल्प छन् । पहिलो फ्रि च्यानलहरु; यस अन्तर्गत सम्पूर्ण नेपाली टिभी च्यानलहरु तथा केही विदेशी च्यानलहरु निशुल्क हेर्न सकिन्छ । दोस्रो - श:शुल्क च्यानल; यस अन्तर्गत नेट टिभीमा उपलब्ध सय भन्दा धेरै च्यानलहरु पैसा तिरेर हेर्न सकिन्छ ।

नेट टिभी हेर्नको लागि, मोबाइलमा एप डाउनलोड गरिसकेपछि एप्‌मा खाता खोल्नुपर्छ (साइन अप)। साइन अप गरेपछि नेपाली तथा विदेशी टिभी च्यानलहरु हेर्न सकिन्छ । नि:शुल्क भनिएका च्यानलहरु त प्रयोगकर्ताले नि:शुल्क नै हेर्न पाइहाल्छन् । श:शुल्क हेर्नुपर्ने च्यानलहरु भने प्रयोगकर्ताले प्रति च्यानल, प्रति महिना १० रुपैँया तिर्नुपर्छ (एकमुष्ट प्याकेजमा शुल्क फरक पनि हुनसक्छ) । आफूलाई हेर्न मनलागेको श:शुल्क च्यानलहरुका लागि, टिभी च्यानल छानेर आइपे, ईसेवा लगायतबाट सजिलै पैसा तिर्न सकिन्छ ।

एप्‌मा लाइभ टेलिभिजनका अतिरिक्त, समाचार, देशी-विदेशी चलचित्रहरु, तथा टेलिभिजन कार्यक्रमहरु हेर्न पाइन्छ । स्थानिय स्तर (नेपालमै) होस्ट गरिएका कारण एप्‌मा सम्पूर्ण टिभीहरु, सरर चल्छन् । केही चलचित्र तथा टेलिभिजन कार्यक्रमहरु भने युट्युबमा राखिएकाछन् ।

net tv

भविष्यमा के हुन सक्ला?
संसारभरि नै 'अन-डिमान्ड भिडियो सर्भिस'को प्रयोग बढिरहेको छ । नेटफ्लिक्स, एचबिओ नाउँ, हुलु, अमेजन भिडियो सर्भिस आदि अहिलेका चर्चित भिडियो अन डिमान्ड सर्भिसहरु हुन् । नेटफ्लिक्स, हुलु आदिकै लागि भनेर दर्जनौँ कार्यक्रमहरु निर्माण तथा प्रशारण हुँदै आएकाछन् ।

नेट टिभीले साँच्चै नै अन-डिमान्ड अनलाइन कन्टेन्टमा हात हाल्ने हो भने, अहिलेलाई आफ्नै कार्यक्रम निर्माण नगरेपनि नेटफ्लिक्स जस्ता कम्पनीसँग सहकार्य गर्नसक्छ । नेटफ्लिक्स नेपालमा उपलब्ध भएपनि, पैसो तिर्ने बाटो नभएका कारण प्रयोगकर्ताले हेर्न पाएका छैनन्, यसको विकल्पको रुपमा अहिले 'टोरेन्ट'बाट डाउनलोड गरेर कार्यक्रमहरु हेरिन्छ । तर नेटटिभीमा नेटफ्लिक्सका भिडियोहरु आउने हो भने, इन्टरनेट टिभीका लागि तम्तयार जमातले पक्कै पनि आफूलाई मन परेका कार्यक्रमहरु पैसो तिरेर, स्थानिय स्तर मै हेर्नेछन् । अर्को कुरा, सिमित आइएसपीमा उपलब्ध नेटटिभी भविष्यमा अरु आइएसपीमा पनि उपलब्ध हुनसक्लान्, जुन नेटटिभीको सेट-टप बक्स प्रयोग गरेर हेर्नसकिन्छ ।

अहिले पनि एप्‌मा उपलब्ध केही टिभिहरु 'अफलाइन' छन् । सबै टिभीहरु अनलाइन, सुचारु रुपले चलाउन पनि नेट टिभीलाई चुनौती हुनसक्ने देखिन्छ । भर्खर भर्खर इन्टरनेटको 'स्पिड'मा सुधार हुँदै गइरहेको परिप्रेक्षमा, नेट टिभी केही समय नेपालमा टिकेर चल्ने हो भने, अनडिमान्ड कन्टेन सर्भिसमा एउटा ठूलो कोसेढुंगा बन्नेछ ।

नेट टिभी हेर्नको लागि एप् डाउनलोड गर्नुहोस् । (नोट: नेट टिभी नेपालमा मात्र हेर्न मिल्छ)
एन्ड्रोइडका लागि नेट टिभी एप
आइफोन / आइप्याडका लागि नेट टिभी एप

आइफोन, आइप्याड र एप्पल वाचका लागि हाम्रो पात्रोको नयाँ एप


आइफोन, आइप्याड र एप्पल वाचका लागि हाम्रो पात्रोले नयाँ एप सार्वजनिक गरेको छ । यो नयाँ अपडेट सँगै एन्ड्रोइड एपमा उपलब्ध विभिन्न फिचरहरु आइफोन एपमा उपलब्ध भएको छ ।

आइफोन प्रयोगकर्ताहरुले अब एकै विषयका उस्तै समाचारहरु एकै ठाउँमा पढ्न सक्नेछन् । गतवर्ष नेपाली न्युज माइनिङ इन्जिन प्रयोग गरेर एउटै विषयका उस्तै समाचारहरु, विभिन्न स्रोतहरुबाट लिएर हाम्रो पात्रोको एन्ड्रोइड एपमा पढ्न मिल्ने सुविधा थपिएको थियो । मेसिन लर्निङ पद्दतिबाट नेपाली भाषा सम्बन्धि तालिम गराइएको 'नेपाली न्युज माइनिङ इन्जिन'ले नेपाली भाषामा उस्तै प्रकारका समाचार देखाउने कार्यमा ९० प्रतिशत सफलता हासिल गरेकोछ ।

हाम्रो पात्रोका संस्थापक शंकर उप्रेतीका अनुसार, हाम्रो पात्रो एपको इन-एप ब्राउजर पहिलेको भन्दा ४० प्रतिशत "फास्ट" बनाइएको छ । नयाँ आएको आइफोन एपमा तस्विरहरुलाई पनि "अप्टिमाइज" गरिएकोछ, भन्नको मतलब एप खोल्दा अब हाम्रो पात्रोले डाटा स्पिड/नेटवर्क अनुसार तस्विरको गुणस्तर (क्वालिटि) स्वत घटबढ हुने सुविधा थपेको छ ।


हाम्रो पात्रो एप सबैभन्दा सुरुमा आइफोनको लागि बनाइएको भएपनि, एन्ड्रोइड एपका प्रयोगकर्ता बढेसँगै, आइफोन एपमा खासै नयाँ अपडेट आएको थिएन । गतवर्ष एन्ड्रोइडका लागि नयाँ एप सार्वजनिक गरेपछि भने हाम्रो पात्रो टिम आइफोन एपमा दत्तचित्त भएर लागेको थियो । शंकर उप्रेतीका अनुसार, नयाँ आइफोन एपमा, लगभग जिरो लेभल देखि नै सबै कोड नयाँ लेखिएको छ, पहिलेको एपमा प्रयोग भएको कोड अप्टिमाइज नभएका कारण, स्लो हुने समस्या थियो ।

हाम्रो पात्रोको नयाँ एप, आइफोनका साथै आइप्याड र एप्पल वाचमा पनि उपलब्ध छ । आइफोनमा झैँ, अब आइप्याडमा पनि हाम्रो पात्रोको नयाँ एप चलाउन सकिन्छ भने एप्पल वाचमा पात्रोको साथ साथै समाचार पढ्न/हेर्न सकिन्छ, रेडियो पनि घडीबाटै कन्ट्रोल गर्न सकिन्छ ।


२०१६ मा हाम्रो पात्रोले हाम्रो न्युज म्यागेजिन, लुडो, भाइबर च्याटवोट र पडकास्ट गरि चारवटा प्रडक्ट ल्याएको थियो । करिब ७० लाख प्रयोगकर्ताले हाम्रो पात्रो सहित विभिन्न एप्स/सर्भिसहरु चलाउँछन् ।

आइफोनको लागि हाम्रो नेपाली किबोर्ड
एन्ड्रोइडमा १० लाख भन्दा बढि पटक डाउनलोड गरिएको हाम्रो नेपाली किबोर्ड अब आइफोनमा पनि आउने भएको छ। हाम्रो पात्रोको अनुसार अबको ५-६ महिनामा आइफोन प्रयोगकर्ताहरुले हाम्रो पात्रोको नेपाली किबोर्ड प्रयोग गर्न सक्नेछन् । आइफोनका लागि हाम्रो नेपाली किबोर्ड सर्वाधिक माग गरिएको किबोर्ड हो ।

हाम्रो पात्रोको आइफोन एप
हाम्रो पात्रोको एन्ड्रोइड एप

फोटो स्क्यान : पुराना फोटालाई डिजिटाइज गर्ने सजिलो एप


हिजोआज फोटो प्रशस्त खिचिन्छ, तर पहिलेको जस्तो फोटो धुलाएर एल्बम बनाएर राखिन्न । अहिले डिजिटल एल्बम बनाइन्छ, खिचिएका हरेक फोटोहरु गुगल फोटो, फ्लिकर, आइक्लाउड आदिमा भण्डारण भएर बस्छन् । पहिलेका फोटोहरु यत्तिकै एल्बममा थन्किएर बसेकाछन् । पुराना दिनहरु सम्झना आउँदा कहिलेकाँही ती एल्बमहरु पल्टाएर हेरिन्छ तर पुराना फोटोहरु पुराना हुँदैजाँदा बिग्रदैँ जान्छन् ।

पुराना फोटोहरु कतिले स्क्यानर प्रयोग गर्दै आफ्नो डिजिटल लाइब्रेरीमा राख्छन् भने कतिले फोटोबाट फोटो नै खिचेर राख्ने गरेकाछन् । स्मार्टफोनको पहुँच बढेसँगै अधिकांशले मोबाइल क्यामेराबाट पुराना फोटोहरु खिच्ने गरेकाछन् । तर फोटोबाट फोटो खिच्न भनेजस्तो सजिलो छैन, फोटो स्क्यानर पनि धेरैको पहुँच बाहिरको कुरा हो । यही कुरालाई मध्यनजर गरेर गुगलले, केही महिना पहिले "फोटो स्क्यान" मोबाइल एप सार्वजनिक गरेको थियो ।


आइफोन र एन्ड्रोइडको लागि उपलब्ध फोटो स्क्यान एप चलाउन सजिलो छ, फोटो स्क्यानको फ्रेमभित्र फोटो राखेपछि, अटोमेटिक रुपमा फोटोको छेउकुना पत्ता लगाएर स्क्यानरले फोटो खिच्छ । फोटोको छेउकुना चित्त नबुझेको अवस्थामा फोटो लिइसकेपछि सम्पादन पनि गर्न सकिन्छ ।

फोटो स्क्यानको फ्रेमभित्र पर्ने गरि फोटो राखेपछि, स्क्यान बटन (क्यामेरा) थिच्नुपर्छ, फोटोमाथि चार कुनाका थोप्लो देखिन्छन् । त्यसपछि मोबाइललाई यता उता सार्दै चारवटै थोप्लोको फोटो स्क्यान भित्र पार्नुपर्छ, यसपछि डिजिटल फोटो तयार हुन्छ । तयार भएको डिजिटल फोटोलाई सेभ गर्नुपर्छ, यसरी लिइएको फोटो गुगल फोटोमा अटोमेटिक स्टोर हुन्छ । तर एउटा कुरा चैँ के जानिराखौँ भने सुरुका २-४ वटा फोटोहरु लिन झन्झटिलो लाग्नसक्छ, केही फोटोहरु स्क्यान गर्ने प्राक्टिस गरेपछि चैँ फोटो स्क्यान एप एकदमै सजिलो र छरितो लाग्छ ।

एन्ड्रोइडको लागि फोटोस्क्यान
आइफोनको लागि फोटोस्क्यान

चित्र बनाउने सजिलो तरिका


चित्र बनाउन भनेपछि, सबैलाई गाह्रो लाग्छ । हुन पनि हो, चित्र कोर्नलाई गाह्रो नै छ, सबैले गर्न सक्दैनन् । म केही पहिलेसम्म स्केच कोर्थेँ, तर अहिले तिनै स्केच कोर्न पनि म नसक्ने भएको छु, अत: चित्र कोर्न निरन्तर अभ्यास जरुरी छ भन्ने लाग्छ ।

आज यहाँ यस्तो 'टेक्निक' को चर्चा गरिएको 'टेड' भिडियो राख्दैछु, यो भिडियो हेरिसकेपछि जस्तोसुकै व्यक्तिले पनि चित्र कोर्न सक्नेछन् । चित्र कोर्ने भन्ने बित्तिकै, एकदम 'पर्फेक्ट', जेसुकै, जुनसुकै कुराको पनि चित्र बनाउन सकिन्छ भनेको चाँहि होइन, त्यसको लागि त निरन्तर अभ्यास नै आवश्यक पर्छ । तर यति चैँ भन्न सकिन्छ कि, यो भिडियो हेरिसकेपछि तपाईले 'अल्बर्ट आइन्सटाइन'को स्केच चैँ सजिलै बनाउन सक्नुहुन्छ ।

वाँयाबाट दाँया क्रमैसँग ।
कागज र कलम तयारी अवस्थामा राखेर, चित्र बनाउन सिकाउने तलको टेड टकको भिडियो हेरौँ । टेड टक'को यो भिडियोमा ग्राम स्‌ ले भनेजस्तै सजिलै चित्र कोर्न सकिन्छ । एकपटक अवश्य बनाउनुहोस् ।

सामाजिक सञ्जालको राग

सामाजिक सञ्जालमा हिजोआज के कस्ता कुरा भइरहेकाछन्? हामीले सामाजिक सञ्जालको उपयोग वा दुरुपयोग, के गरिरहेका छौँ? सामाजिक सञ्जालमा 'असामाजिक' पो भइएको छ कि? पढ्नुहोस् गुन्जन खनालको विचार । गुन्जन, जर्मनीमा उच्च शिक्षा लिंदैछन्, उनलाई ट्विटरमा @Gckhanal फलो गर्न सकिन्छ।​
इन्टरनेटमा नग्न तस्विरहरू हुन्छन् भनेर सन् २००० मा सुनेको थिएँ, बस् त्यही उत्सुकता थियो। नारायणगढमा पनि इन्टरनेट क्याफे सुरु भए। महँगो, साँघुरो - सबै तिरबाट बारेको "देसी बाबा डट कम" (पोर्न साइट) को लागि पर्फेक्ट ! तर मैले २००४ पछि बल्ल अलि अलि इन्टरनेट चलाउन थालेँ, इमेल गर्न थाले। तर इन्टरनेटको खास उपयोगिता २००७ मा विश्वविद्यालय खोज्न थाले पछि मात्र बुझेको हो। त्यसपछि इन्टरनेट यौन, व्यंग्य, ज्ञान, धर्म, नक्सा, इतिहास, विज्ञान आदि नसिकेका वा अनुत्तरित प्रश्नहरूको उत्तर भएर आयो। इन्टरनेटले मेरो ज्ञानको दायरा फराकिलो बनायो, मलाई नयाँ मान्छे बनायो।

संगै सुरु भयो फेसबुक र ट्विटर लगायतका अनेक सामाजिक सञ्जाल। इन्टरनेटको एउटा व्यस्त थलो तर धेरैको लागि सम्पूर्ण इन्टरनेट! अन्ना हजारेको आन्दोलन, विवेकशिल पार्टीको उदय, भूकम्प र मधेस आन्दोलनले संजालको शक्तिको महसुस गरायो भने यसै बिच अरब स्प्रिंग, लन्डन रायोटले संजालको उपयोग वा दुरुपयोग हुन सक्ने कुराहरु उजागर भयो।

इन्टरनेटको नक्सामा स्मार्टफोनको उदय सँगै “बिचार र बहसको” दृष्टिकोणबाट सामाजिक संजाल पुरै फेरिएकोछ। सामाजिक संजालको आशक्तिले इन्टरनेट र यस भित्रका असीमित सम्भावनाहरू सीमित भएको छ भने हामी भेडो, लहडी र बकमफुसेमा परिणत हुँदैछौ। डेस्कटपमा जस्तो मोबाइलमा फ्याट्ट खोजि गर्न वा दिइएका लिंकहरू पढ्न सजिलो छैन, महँगो पनि छ। नबुझी, नसोची, नहेरी, रिट्विट, सेयर, लाइक, कमेन्ट गर्छन् धेरै! त्यसैको फाइदा उठाउँदै रोमान्चक शब्दहरु शीर्षकमा राखेर असामाजिक तत्वहरु भ्रम छर्न सफल भएका छन्। मूलाधारे पत्रकाहरुले पनि बेला बेला यस्ता यस्ता स्टन्ट गर्ने हुँदा झुटको खेती गर्नेलाई बल पुगेको छ।

इन्टरनेट त धान र भुस भरिएको भकारी हो, धान झिक्ने कि भुस त आफैँले हेर्ने हो। तर त्यो भन्दा खतरनाक फेसबुक, ट्विटर जस्ता सामाजिक संजालले हामीलाई वैचारिक चरमता तिर धकेलेकोछ। अधिकांश भिन्न विचार भएकाहरूलाई हामी हटाउँछौ र मिल्ने विचार भएकालाई रोज्छौँ, वैचारिक होमोजेनीटिको तयार गर्छौ। अनि फरक विचार यसै त कटौती भै सक्छ त्यसमाथि फेसबुक जस्ता सामाजिक संजालले त्यसैको आधारमा हामीलाई सामग्री प्रस्तुत गर्छ। अब यिनै सामाजिक संजाल नै हाम्रो सूचना, समाचारको स्रोत भयो भने हामी फरक विचारबाट धेरै टाढा पुग्छौँ र वैचारिक चरमता तिर धकेलिन्छौँ। त्यसैले अहिले हाम्रा विचारहरू ध्रुविकरण भएका छन्, बहसहरू तल्लो स्तरको घिनलाग्दो आरोप प्रत्यारोपमा सीमित भएको छ।

ट्विटर त झन् स्वतन्त्र विचार लेख्ने ठाउँ हो, आफूलाई मनमा लागेको लेख्न पक्कै छुट हुनुपर्छ, तर जिम्मेवार हुनु पर्ने मान्छेहरू नै अतिवादी, जातिवाद, रंगभेदी, भड्काउ अभिव्यक्ति दिन्छन् भने क्षमायाचना गर्न बाध्य पारिनुपर्छ, उसको कार्यलय/संघ/संस्थाले स्पष्टिकरण दिनु पर्छ, उनीहरुलाई बहिस्कार गर्नु पर्छ, उस्तै परे सामान्य सजाय पनि दिनु पर्छ नत्र मलाई डर छ, हामी अराजकता तिर जानेछौँ ।


एक जना सरले भनेका थिए "शब्दहरु आफैमा जीवित हुँदैनन्, तर जब शब्दहरु बोलिन्छन् ति जीवित हुन थाल्छन्"। छेडछाड, व्यंग, आरोप, रिस, आवेग, प्रति प्रश्न मात्र व्यक्त गरेर के चाहिँ जीवित होला? त्यस माथि यहाँ सत्य र असत्यको मतलब हुँदैन। झूटो समाचार र हुइँयाहरूको जग जगी छ। भ्रमित समाचारहरू आगो सरि फैलिन्छ। सत्यको खुलासा त हुन्छ तर झुट स्थापित भै सकेपछि! यस्तै हो भने प्रोपगाण्डाले मात्र भरिन्छ हाम्रो मगज, पाकिस्तानीले अमेरिकालाई देखे जस्तो, अमेरिकाले हिलारी देखे जस्तो, नेपालीले भारत देखे जस्तो?

सामाजिक संजालको चरित्र नै हो कि यो संधै रोमाञ्चक हुन चाहन्छ, सामग्रीहरु भाइरल हुनुमा र विचार तरंगित हुनुमा नै त्यसको भलाई छ। इन्टरनेटमा दाम वा नाम कमाउने धन्दा गर्नेहरुको लागि, राजनीतिक अभिष्ट पुरा गर्न खोज्ने, सद्भाव वा शान्तीमा खलल पुर्‍याउन खोज्ने आदिका लागि यो औजार पनि हो। ट्रंपको जितले यो कुरा अझै बाहिर आएको छ। तर धेरैको लागि यो रोमान्चकता, अनुत्पादक, भ्रमित र विभाजनमुखी हुन्छ। सामान्य मान्छे नै पनि लाखौँ फलोअर भए पछि शक्तिशाली हुन्छ, त्यसैले उ आफ्नो अभिव्यक्तिले सम्पूर्ण सामाजिक संजाल एकतातिर धकेलिन सक्छ भनेर सचेत हुनुपर्छ। तर रिट्विट हुन सक्ने शब्दहरुको चयन गर्दा गर्दै वा आवेगमा फलाकेका बिचारहरूको कारण नैतिकता, सत्यता, जिम्मेवारीले नराम्रोसँग माटो खान्छ। त्यसलाई शक्ति दुरुपयोग भन्ने कि नभन्ने? ओबामाले एक पत्रकारको घोचक प्रश्नको उत्तर दिंदा भनेका थिए “It took me couple of days (to speak in public) because I like to know what I am talking about”

हामीले चेतमा आउनु पर्ने छ, जागरुक हुनुपर्ने छ, सृजनात्मक हुनु पर्ने छ, आउट अफ बक्स सोच्नु पर्ने छ, त्यसैले बोल्नु पर्ने छ तर यो सामाजिक संजालको छद्म महत्वकाँक्षालाई काँध हालेर गलत प्रवृतिमा जाना-जान फसिरहन चाहिं घातक हुनेछ। यो जिम्मेवारीको विणा सामजिक संजालमा लाखौँ फलोअर हुनेहरुले उठाउनुपर्छ। उनीहरुको सकारात्मक आवाजहरुले संजाललाई सकारात्मकता तिर धकेल्छ, म त भन्छु सम्पूर्ण देशलाई सकरात्मकता तिर धकेलने मद्दत गर्नेछ। सबै सामाजिक संजालमा पनि हामी व्यक्तिगत जीवनमा जस्तै जिम्मेवार हुनु पर्छ! सकारात्मकता त आफैँमा अभ्यास हो।

त्यसो त जब सम्म संजालमा उठ्ने विचारहरूले मूर्त रूप लिन सक्दैन यहाँबाट समाज फेरिन्न, यहाँबाट नेता फेरिन्न, यहाँ बसेर विचार फेरिन्न, यहाँ कराएर अवस्था फेरिन्न। त्यसको उल्टो गलत विचार र नकारात्मकताहरूले मूर्त रुप लिन थाले के होला हाम्रो भविष्य? यो संजालको राग धेरैलाई महँगो परेको छ हामी पालो कुरी बस्नु गलत हुनेछ।

भाइबरमा हाम्रो पात्रोको च्याटबोट

hamro-chatbot-for-viber

'हाम्रो पात्रो' भाइबरको पब्लिक एकाउण्टमा उपलब्ध भएसँगै, हाम्रोपात्रोले भाइबरमा भएका ब्रान्ड तथा सेलिब्रेटी लगायतका पब्लिक एकाउण्टहरुलाई लक्षित गरेर 'हाम्रो च्याटबोट' नामक 'च्याटबोट' सार्वजनिक गरेको छ । यसका साथै हाम्रोपात्रो एपमा उपलब्ध लगभग सबै सेवाहरु अब हाम्रो च्याटबोट मार्फत, 'हाम्रो पात्रो'को भाइबर एकाउण्टमा उपलब्ध छ ।

के हो हाम्रो च्याटबोट?
कुनै पनि ब्राण्ड तथा सेलिब्रेटिहरुले भार्इबरमा भएका आफ्ना फलोअरहरूसम्म सहज रूपमा पुग्न तथा दोहोरो सम्वाद गर्नका लागि हाम्रो पात्रोले बनाएको च्याटबोट नै 'हाम्रो च्याटबोट' हो । 'हाम्रो च्याटबोट'को प्रयोगबाट ब्रान्ड तथा सेलिब्रेटिहरुले तत्काल कुनै जानकारीलाई नोटिफिकेशनको रुपमा भाइबरमा पठाउन, च्याट गर्न, भोटिङ वा सर्वेक्षण गर्न, समाचार सम्प्रेषण तथा युट्युब भिडियो प्रशारण गर्न सक्छन् । आफ्नो ब्राण्ड अथवा उत्पादनकालागि आफ्नै ChatBot बनाउन अथवा यसबारे थप जानकारी लिन चाहनुहुन्छ भने 'Hamro ChatBot' को आधिकारीक वेबसाइट chatbot.hamropatro.com भिजिट गर्न सक्नुहुन्छ ।

hamropatro-chatbot

भाइबरमा हाम्रो पात्रो
हाम्रोपात्रो भाइबरमा 'च्याटबोट' प्रयोग गर्ने सम्भवत पहिलो नेपाली ब्रान्ड हो, जहाँ प्रयोगकर्ताहरुले हाम्रोपात्रोसँग दोहोरो सम्वाद गर्न सक्छन् । फेसबुक मेसेन्जरको च्याटबोट तथा गुगल आलोको असिस्टेन्ट सँग दोहोरो सम्वाद गरिरहेका नेपाली प्रयोगकर्ताहरुले अब नेपाललाई नै लक्षित गरेर बनाइएको हाम्रोपात्रोसँग भाइबरमा कुराकानी गर्न सक्छन् । प्रयोगकर्ताहरुले समाचार, तिथी-मिती, लोड सेडिङ्ग तालिका, राशिफल, मौसम, विदेशी विनिमय दर, सुन-चाँदीको दरभाउ, जनमत आदि टाइप गरि हाम्रो पात्रोको भाइबर एकाउन्टमा यी सबै कुराहरु हेर्न सक्छन् ।

hamropatro-viber

भाइबरमा हाम्रोपात्रो सँग कसरी जोडिने?
भाइबरमा "HamroPatro" सर्च गरी हाम्रोपात्रोको पब्लिक एकाउन्ट फलो गर्न सकिन्छ । अथवा यो लिंक chats.viber.com/HamroPatro मार्फत हाम्रोपात्रोलाई फलो गर्न सकिन्छ । हाम्रोपात्रोलाई फलो गरिसकेपछि, माथि उल्लेख गरिएझैँ टाइप गरेर दोहोरो सम्वाद गर्न सकिन्छ ।

४५ लाख नेपाली प्रयोगकर्ताहरु रहेको भाइबर नेपालमा अत्यन्तै लोकप्रिय मेसेजिङ एप हो । भाइबरले केही महिना देखि नेपाली प्रयोगकर्ताहरुलाई लक्षित गरेर नेपालमा लगानी गर्दै आएको छ । फलस्वरुप अहिले भाइबरमा दर्जनौँ नेपाली स्टिकरहरु उपलब्ध छन् । त्यसैगरी १० लाख भन्दा धेरै प्रयोगकर्ताहरु रहेको हाम्रोपात्रोले आफ्नो एपमा समयानुकुल सुधारनयाँ सेवा, सुविधा थप गर्दै गइरहेको छ । हाम्रो पात्रो, भाइबरको लागि नेपाली आधिकारिक प्राविधिक साझेदार पनि हो ।

मेरो भन्नु...
भाइबरमा हाम्रो पात्रोसँग दोहोरो सम्वाद गर्न पाउनु रमाइलो कुरा हो, सबै कुरा एकै ठाउँमा हेर्न सकिने कारण समयको बचत पनि हुन्छ । तत्कालको लागि हाम्रो पात्रो सँग गुगल आलोको असिस्टेन्ट जसरी च्याट गर्न सकिँदैन, भन्नको मतलब भाइबरमा हाम्रोपात्रोले अहिले हामीले सोधेको सबै कुराहरु बुझ्दैन, जवाफ दिन सक्दैन तर समाचार, लोडसेडिङ तालिका तथा अन्य हाम्रो पात्रोमा उपलब्ध सेवाहरुको भने तुरुन्तै जवाफ दिन्छ । हाम्रो पात्रो खोलेपछि, किबोर्डमा आफूले सोध्न सकिने अप्सनहरु देखापर्छ, त्यहाँ देखिएका अप्सनहरु टाइप गर्दा तुरुन्त जवाफ पाइन्छ ।

मैले परिक्षण गर्दा सम्म, हाम्रोपात्रोसँग नेपालीमा च्याट गर्न सकिन्न । हाम्रोपात्रोले 'news' लेखियो भने, नेपाली समाचारहरु देखाइदिन्छ तर नेपालीमा 'समाचार' टाइप गरियो भने, हाम्रोपात्रोले भाषा बुझ्दैन । आशा गर्छु, यी कुराहरु हाम्रोपात्रोले चाँडो भन्दा चाँडो समाधान गर्नेछ, अनि चाँडै नै हामीले नेपालीमा बोलेकै भरमा (टाइप नगरी), भाइबरमा हाम्रोपात्रोसँग दोहोरो सम्वाद गर्न सक्नेछौँ । हामीले बोलेर सोधिएको कुरा, हाम्रो पात्रोले बोलेरै जवाफ दिने छ । हाम्रो पात्रो तथा नयाँ हाम्रो च्याटबोटलाई शुभकामना ।

भाइबरमा हाम्रोपात्रो
हाम्रो च्याटबोट

नेपाल टेलिकमले ल्यायो नि:शुल्क अनलाइन कक्षा


मोबाइल सेवा प्रदायक नेपाल टेलिकमले, आएरल्याण्डको स एकेडेमी (Shaw Academy) सँगको सहकार्यमा अनलाईन एजुकेशन सेवा (Online Education Service) सेवा सुरु गरेको छ । आफूलाई पढ्न मन लागेको विषयहरु अब घरै बसेर अनलाइन, त्यो पनि नि:शुल्क पढ्न पाइने भएको छ।

नेपाल टेलिकमको फेसबुक पोष्ट अनुसार, तीन महिनाको परिक्षणको रुपमा रहेको यो सेवा हाललाई नेपाल टेलिमकका ग्राहकहरुको लागि नि:शुल्क उपलब्ध गराईएकोछ ।


नेपाल टेलिमकका प्रयोगकर्ताहरुले स एकेडेमीमा 'रजिष्ट्रर' गरि, आफ्नो रुची अनुसारको कोर्समा नि:शुल्क भर्ना हुन सक्नेछन् । स-एकेडमीमा डिजिटल मार्केटिङ, फोटोग्राफी, ग्राफिक डिजाइन, प्रोग्रामिङ, सोसल मिडिया मार्केटिङ, फोटोसप, अंग्रेजी भाषा आदि विभिन्न विषयहरु उपलब्ध छन् ।


नेपाल टेलिकमको नि:शुल्क कक्षामा भर्ना हुनको लागि shawacademy.com/nepaltelecom लिंकमा क्लिक गरेर स-एकेडमीमा जानुहोस्, र आफूलाई मन परेको विषय छानेर, रजिष्ट्रर गर्नुहोस् । टेलिकमको यो सेवा अन्तर्गत एकजनाले कतिवटा विषयहरु पढ्न सक्ने (छान्न सक्ने) भन्नेबारेमा चाँहि खुलाइएको छैन ।

साइटमा रजिष्ट्रर गरेपछि, कक्षा हुने अघिल्लो दिन स-एकेडमीबाट ईमेल आउँछ, त्यसै अनुसार 'लाइभ' (वेबिनार) कक्षा लिनुपर्ने हुन्छ । यदि केही गरि, 'लाइभ' कक्षा छुटेमा त्यसको रेकर्डिङ भिडियो भोलिपल्ट हेरेर पढ्न सकिन्छ ।

हाम्रो पात्रोमा तिहार विशेष ई-कार्ड


नेपाली ईन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरुका आवश्यकता र चाहना बमोजिम स्मार्ट तथा जीवनउपयोगी सुविधाहरु निरन्तर थप्दै गएको हाम्रोपात्रोले तिहारको अवसरमा नयाँ र्इ-कार्डहरु सार्वजनिक गरेको छ । हाम्रोपात्रोको मोबाइल एप्स तथा वेबसाइट मार्फत विभिन्न सात भाषामा तिहारको शुभकामना ई-कार्डहरु बनाएर आफ्ना साथीभाइ, आफन्तलाई अाफ्नो फोटोसहित अनलाइनमा सेयर गर्न सकिन्छ ।

ई-कार्ड कसरी बनाउने?
हाम्रोपात्रो ई-कार्डमा आफ्नो फोटो राखेर शेयर गर्नको लागि हाम्रोपात्रो वेबसाइट तथा एप्समा पहिले फेसबुकबाट लगइन गर्नुपर्छ । फेसबुक मार्फत लगइन गरिसकेपछि, वेबसाइट वा एप्समा भएका मन परेको कार्ड छान्नुपर्छ । अाफूलार्इ मनपरेको शुभकामना सन्देश सहितको कार्ड छनाैट गरे पश्चात् प्रयोगकर्ताको फेसबुकमा भएको प्रोफाइल तस्बिर उक्त कार्डमा बस्नेछ र तत्कालै फेसबुकमा सेयर गर्न सकिनेछ।





यमपञ्चकको विशेष पाँचदिने दैनिकीसहितको गतिविधि सुहाउँदो ईकार्डसहरु पहिलो चरणमा नेपाली, नेवाः, भोजपुरी, मैथिली, पश्चिमी थारू, तामाङ र अंग्रेजी भाषामा उपलब्ध छन् । तपाई यी भाषा बाहेक अन्य कुनै भाषामा ई-कार्डहरु चाहनुहुन्छ भने 'हाम्रोपात्रो'को फेसबुकमा अथवा ईमेल मार्फत् जानकारी दिन वा सुझाव, प्रतिक्रिया लेखि पठाउन सक्नुहुनेछ ।


शुभ दिपावली तथा तिहारको हार्दिक मंगलमय शुभकामना ।

हाम्रो पात्रो ई-कार्ड (वेबसाइट)
हाम्रो पात्रो एप्स (एन्ड्रोइड)

अनलाइन सपिङ्ग गर्दा ध्यान पुर्‍याउनुपर्ने कुराहरु


नेपालमा ई-कमर्स साइट तथा एप्सहरुको बढोत्तरी सँगै अनलाईन सामान खरिद गर्न सकिने वेबसाइट तथा एपहरु लोकप्रिय हुँदैगएका छन्। यसकै सेरोफेरोमा, ईन्टरनेट सुरक्षाको विषयमा रिगो टेक्नोलोजीले प्रकाशित गरेको ब्लग यहाँ पुन: प्रकाशित गरेका छौँ ।
आजकल नेपालमा सस्तोडिल, केमु जस्ता अनलाईन सामान खरिद गर्न सकिने वेबसाइट तथा एपहरु लोकप्रिय हुँदैगएका छन्। यस्ता साइटहरुमा धेरै किसिमका सामान एकै ठाउँमा पाइने, एउटा सामान खोज्न पसल-पसल चाहारी राख्नु नपर्ने, विभिन्न पसलका सामानको मूल्य तुलना गर्न पाइने, बार्गेनिंग गरिराख्नु नपर्ने हुँदा खरिद गर्न सजिलो हुन्छ। तर सजिलोका साथसाथै सुरक्षित खरिदका केहि कुरामा ध्यान पुर्‍याइएन भने उल्टो नोक्सानी पनि हुन सक्छ।

इन्टरनेटको माध्यमबाट खरिद गर्दा तपाइको कम्प्युटर, मोबाइल अथवा ट्याब्लेट सुरक्षित हुनु जरुरी छ। दशैँ, तिहार जस्ता चाडहरूमा, बढी खरिद बिक्रि हुने बेलामा अझ धेरै चनाखो हुनु जरुरी हुन्छ। यस्तो बेलामा विभिन्न किसिमका फटाहा, ठगहरु तथा इन्टरनेट अपराधीहरुको गतिबिधि अरु बेला भन्दा अलि बढी नै हुने गर्छ।

निकै आकर्षक लाग्ने र अलि बढी नै छुट दिन्छौ भन्ने लोभ लाग्दा अनलाईन बिज्ञापन प्रति अलि बढी चनाखो हुनु पर्छ। ती अफरहरु कतिखेर तपाईले क्लिक गर्नुहोला र तपाईलाई फसाउँला भनेर पासो थापिएका हुन सक्छन्।

तपाईको बैंक एकाउन्ट मिलेन, पासवर्ड मिलेन, कार्डको नम्बर वा कोड मिलेन, यसो भएन अथवा उसो भएन भनेर सूचना मागिएका एवं सच्चाउन यहाँ क्लिक गर्नुहोस भन्ने जस्ता इमेल प्रति पनि अलि बढी नै सजग हुनु पर्छ।

इन्टरनेटको माध्यमबाट फटाही गर्ने मानिसहरु एवं अपराधीहरुलाई मान्छे लोभी हुन्छ भन्ने राम्रो संग थाहा हुन्छ, उनीहरु तपाई हामीलाई लोभ देखाएर, सस्तो मूल्य अफर गरे जस्तो गरेर हाम्रो सूचना तथा पैसा चोर्ने देखि तपाइको कम्पुटरमा जासुसी सफ्टवेयर नजानिकनै इन्स्टल गरिदिने मौका खोजि रहेका हुन्छन्। अत: अनलाइन खरिद गर्दा निम्न कुरामा ध्यान पुर्याउनु अत्यन्त जरुरी छ!

सामान खरिद गर्नु पूर्व तयारी

बेच्ने पसल वा मान्छेको बारेमा जानकारी: बेच्ने पसल वा मान्छेको पसलको ठेगाना एवं फोन नम्बर छ या छैन जाँच गर्नुहोस्। केहि अफ्ठ्यारो पर्‍यो भने सम्पर्क गर्न सकिने व्यक्ति छ या छैन हेर्नुहोस्। नयाँ साइटबाट खरिद गर्दै हुनुहुन्छ तर त्यसको बारेमा तपाइलाई त्यति जानकारी छैन भने त्यो साइटको बारेमा अरुले के कमेन्ट गरेका छन् हेर्नुहोस्, गुगल वा त्यस्तै किसिममा सर्च साइटमा सर्च गरेर हेर्नुहोस (जस्तो site name fraud वा scam जस्ता सब्दहरु खोज्नु भयो भने त्यो साइटको विश्वसनीयताको बारेमा अरुले गरेका समालोचनाहरु भेट्न सकिन्छ)। त्यस्ता कमेन्ट एवं समालोचनाहरुमा त्यस साइटको माध्यमवाट खरिद गरेका पुर्व ग्राहकहरु संतुष्ट छन् वा छैनन् थाहा पाइसकेपछि अरुको अनुभवको आधारमा तपाईले त्यहाँबाट खरिद गर्ने वा नगर्ने भन्ने कुराको निर्णय लिन सक्नुहुन्छ।

कुनै पनि लिंक क्लिक गर्नु भन्दा पहिले तीनपटक सोच्नुहोस्: तपाईको ई-मेल, फेसबुक पोस्ट, अनलाइन बिज्ञापनहरुका लिंकहरु क्लिक गर्दा इन्टरनेट अपराधीले तपाईको सूचना चोर्न, भाइरस वा जासुसी सफ्टवेयर इन्स्टल गराउन सक्छन। त्यसैले कुनै पनि लिंक क्लिक गर्नु भन्दा पहिले कहाँबाट कसले के को लागि त्यो लिंक पठाएको हो र तपाईले त्यो लिंकमा क्लिक नगरी नहुने के छ विचार गर्नुहोस्। पुरा बिश्वासिलो श्रोतले पठाएको र आवश्यक नपर्दासम्म सकभर त्यस्ता लिंकहरु क्लिक नगर्नुहोस्। कुनै साइट वा बैंकबाट इमेल मार्फत केहि व्यक्तिगत सूचना, युजरनेम वा पासवर्ड मागेको छ भने सम्बन्धित ठाउँमा त्यस्तो मागको बारे जानकारी गराउनुहोस् तर त्यो ईमेल क्लिक गर्ने वा रिप्लाई गर्ने काम कहिले पनि नगर्नुहोस्।

व्यक्तिगत सूचना पैसा बराबर हो, त्यसको महत्व बुझ्नुहोस् र सुरक्षा गर्नुहोस्: अनलाईन खरिद गर्दा भर्ने फारममा के के कुरा मागिएको छ, त्यो के का लागि हो र आवश्यक छ कि छैन ख्याल गर्नुहोस्। सामान्यतया सामान किनेर अर्डर कन्फर्म गर्दा मात्र तपाईका केहि सूचना मागिनु पर्छ, क्लिक गर्ने बित्तिकै फारम भराउन थाल्यो भने केहि गढबढ हुन सक्छ।

सामान फिर्ता गर्ने नियम तथा अन्य नियमहरु ख्याल गर्नुहोस्: सामान किनिसकेपछी चित्त बुझ्दो नभए, खराब भए, नमिले वा केहि समस्या परे फिर्ता हुन्छ या हुन्न, फिर्ता गरेपछी पैसा फिर्ता हुन्छ या सट्टा सामान नै लिनु पर्छ, सामान फिर्ता गर्ने र पैसा प्राप्त गर्ने प्रक्रिया र शर्तहरु के के छन् पहिल्यै ख्याल गर्नुहोस्।

वेबसाइट एड्रेस भेरिफाई गर्नुहोस: साइटमा पुगेसकेपछी तपाई सहि साइट हुनुहुन्छ कि लिंक क्लिक गर्दा अन्तै कतै पुग्नुभयो फेरी चेक गर्नुहोस।

वेबसाइट सुरक्षा चेक गर्नुहोस: अनलाइन सामान खरिद गर्ने साइटबाट तपाईको सूचना आदान प्रदान गर्दा इन्क्रिप्सन गरिनु अत्यन्तै जरुरि हुन्छ। इन्क्रिप्सन गरेपछि सूचना आदान प्रदान सुरक्षित हुन्छ र बिचमा कसैले त्यो सूचना पढ्ने वा यताउता गर्ने सम्भावना न्युन हुन्छ। त्यसको लागि तपाईले सामान खरिद गर्न लाग्नु भएको साइटको ठेगाना https बाट सुरु भएको हुनु पर्छ र त्यो https हरियो रंगमा देखिनु पर्छ। http मात्र छ अथवा https भएपनि काटेको छ वा रातो रंगको मा छ भने भने त्यो वेबसाइट सुरक्षित हुँदैन।


खरिद गर्ने बेला

सुरक्षित भुक्तानी विकल्पहरू प्रयोग गर्नुहोस्: क्रेडिट कार्डबाट सामान किन्दा यदि सामान प्राप्त नभएमा कार्ड जारिगर्नेबाट पैसा फिर्ता पाईने व्यवस्था हुने भएकोले क्रेडिट कार्डबाट खरिद सुरक्षित मानिए पनि नेपालको परिप्रेक्ष्यमा सामान प्राप्त गर्दा नै पैसा तिर्ने मोडेल “Cash on Delivery” नै सबभन्दा सुरक्षित छ। यस मोडेलमा तपाईको हातमा तपाईले खोजेको र रोजेको सामान परेपछी मात्रै पुर्‍याउन ल्याउने व्यक्तिलाई भुक्तानी दिन सक्नुहुन्छ।

आवश्यक नभएको बेला Wi-Fi तथा Bluetooth बन्द गर्नुहोस्: कतिपय स्टोर एवं अन्य लोकेसनमा तपाईको मोबाइलको Wi-Fi तथा Bluetooth तरंगको माध्यमबाट तपाई कता हुनुहुन्छ भन्ने कुरा चियो गरिराखेका हुन सक्छन, त्यसैले आवश्यक नपरेको बेला Wi-Fi तथा Bluetooth बन्द गर्नुहोस्।

निशुल्क वा सार्वजनिक स्थानको Wi-Fi प्रयोग गर्दा ध्यान पुर्याउनुहोस्: निशुल्क वा सार्वजनिक स्थानको Wi-Fi बाट तपाईको ईमेल लगइन गर्ने, इन्टरनेट बैंकिङ चलाउने जस्ता संवेदनशिल काम नगर्नुहोस्। तपाईको कम्पुटरको फायरवाल सँधै अन राख्नुहोस् साथै तपाईको मोबाईल वा कम्पुटर अरुले पत्ता लगाउन नसक्ने सेटिंग गर्नुहोस एवं फाईल शेयर गर्ने अप्सन बन्द गर्नुहोस्।

खरिद पछि

खरिदको रेकर्ड राख्नुहोस: सामान खरिद गरिसकेपछि अर्डर नम्बर, भुक्तानी गरेको कार्ड वा एकाउन्ट टिपेर राख्नुहोस र पछि सामान प्राप्त गर्दा र बैंकले कार्डको स्टेटमेन्ट पठाएपछी तपाईको रेकर्ड, सामान र काटिएको पैसा रुजु गर्नुहोस्।

सामान प्राप्त गर्ने बित्तिकै जाँच गर्न नभुल्नुहोस्: तपाईले खरिद गरेको सामान प्राप्त हुने बित्तिकै त्यो सामान तपाईले अर्डर गरेकै हो या होईन, च्यात्तिने, उध्रिने, कुच्चीने, बिग्रिने भएको त छैन – जाँच गर्नुहोस्। फिर्ता गर्नु पर्ने वा साट्नुपर्ने भए तुरुन्तै गरिहाल्नुस, पछि सामान फिर्ता गर्न बेकारको झन्झट हुने र समय लाग्न सक्छ।

अन्य आधारभूत सुरक्षासम्बन्धि जानकारी

कम्प्युटर, मोबाइल तथा ट्याब्लेट भाइरसमुक्त राख्नुहोस्: तपाईका कम्प्युटर, मोबाइल तथा ट्याब्लेट भाइरस एवं जासुसी सफ्टवेयर मुक्त राख्नु अत्यन्तै जरुरी छ। अपरेटिङ सिस्टम सँधै अपडेट राख्नुहोस, पाइरेट गरेका वा बजारमा पाइने CD/DVD वाला गैरकानुनी सफ्टवेयर प्रयोग नगर्नुहोस्। निशुल्क प्राप्त हुने कैयौँ सफ्टवेयर इन्स्टल गर्ने क्रममा तपाईले नचाहेका अन्य सफ्टवेयर साथसाथै इन्स्टल हुन सक्छन्, त्यसबाट बच्न त्यस्ता सफ्टवेयर इन्स्टल गर्दा के के टिक लागेको छ ध्यान दिएर हेर्नुहोस, अन्य सफ्टवेयरको अफर अस्विकार गर्नुहोस् र उपलब्ध भएको खण्डमा Custom अप्सन छनोट गरि अनावश्यक लागेका अफरहरुमा टिक हटाई त्यस्ता सफ्टवेयर इन्स्टल गर्न अस्विकार गर्नुहोस्।

सुरक्षित लग–ईन गर्नुहोस्: सम्भव भए सम्म पासवर्ड प्रयोग गर्दा Two-Factor Authentication (जस्तो लग-ईन गर्दा SMS बाट भेरिफाई गर्ने, एक पटक मात्रै प्रयोग गर्न मिल्ने पासवर्ड OTP प्रयोग गर्ने) वा Thumbprint तथा अन्य Biometric भेरिफिकेसन प्रयोग गर्नुहोस्। पासवर्ड प्रयोग गर्नु पर्दा सुरक्षित र अरुले अनुमान गर्न नसक्ने खालको पासवर्ड प्रयोग गर्नुहोस् तथा पासवर्ड लेखेर नछाड्नुहोस्।

वाक्यको रुपमा राख्दा पासवर्ड सम्झिन सजिलो हुन्छ: सकभर १२ वा त्यो भन्दा बढी अक्षरको पासवर्ड चयन गर्नुहोस। सामान्य डिक्सनरीमा पाइने शब्द, नाम, फोन नम्बर सुरक्षित हुदैनन्। लामो पासवर्ड बनाउदा आफ्नो पासवर्डलाई सम्झिन सजिलो हुने गरि शब्द बनाउन सक्नुहुन्छ जसो “Happy Dashain to all” भन्ने पासवर्ड चयन गर्दै हुनुहुन्छ भने यसरि लेखि सुरक्षित बनाउन सकिन्छ – “H@ppyD@shain2aLL”। अझ बिचमा स्पेस प्रयोग गर्न पाउने अप्सन छ भने स्पेस पनि थप्नुभयो भने पासवर्ड अझ सुरक्षित हुनसक्छ। (हेर्नुहोस्: बलियो पासवर्ड राख्ने सजिलो तरिका)

सबैतिर एउटै पासवर्ड प्रयोग नगर्नुहोस्: हरेक ठाउँमा भिन्दा भिन्दै पासवर्ड राख्यो भने सम्झिन गाह्रो हुन्छ र कुनको कुन भनेर झुक्किइन्छ भनेर धेरैले इमेल, फेसबुक देखि लिएर सबैतिर उही पासवर्ड राख्ने गर्छन्। तपाईको एकाउन्ट सुरक्षित राख्न हरेक साइट वा एप्लिकेशनमा भिन्दा भिन्दै पासवर्ड राख्न अत्यन्तै जरुरि छ। कुनै पनि वेबसाइट वा एप्लिकेसन शतप्रतिशत सुरक्षित छ भनेर ग्यारेन्टी गर्न सकिदैन, त्यसैले यदि कुनै एउटा एकाउन्टको पासवर्ड कसैले पत्ता लगायो भने बाँकि अन्य एकाउन्ट पनि त्यसै पासवर्डवाट खुली गडबड नहोस् भन्नाका लागि सबैमा एउटै पासवर्ड कहिले पनि प्रयोग नगर्नुहोस्।

सार्वजनिक स्थानको कम्प्युटर अनलाइन कारोबारको लागि कहिले पनि प्रयोग नगर्नुहोस्: साइबर क्याफे, लाइब्रेरी तथा होस्टल जस्ता ठाउँका कम्पुटरमा कसैले प्रयोगकर्ताको युजरनेम, पासवर्ड, एकाउन्ट नम्बर जस्ता सूचना चोर्न जासूसी सफ्टवेयर राखेको हुन सक्छ। तपाईले चलाएका साइटहरुको स्वत: रेकर्ड हुने हिस्ट्री तथा लग इन गर्दा प्रयोग हुने कुकीबाट पनि तपाईको बारेमा धेरै कुरा पत्ता लगाउन सकिन्छ। त्यसैले त्यस्ता ठाउँमा उपलब्ध कम्प्युटरहरु अनलाइन सपिङ्गको लागि कहिले पनि प्रयोग नगर्नुहोस्। अनलाइन सपिङ्गका लागि सदैव आफ्नो कम्पुटर वा मोबाइल उपकरण मात्रै प्रयोग गर्नुहोस्। यस्ता कम्पुटरमा सामान्य किसिमको काम गर्नु पर्दा पनि ब्राउजर अनुसार Private Window, Incognito Window, अथवा In-Private Window प्रयोग गर्नुहोस र काम सकेपछी लगइन गरेको भए लगआउट गर्न नभुल्नुहोस्।

खरिद गर्दा जहिले पनि सुरक्षित नेटवर्क मार्फत गर्नुहोस्: निशुल्क वा सार्वजनिक स्थानको Wi-Fi असुरक्षित हुन सक्छ। असुरक्षित Wi-Fi कनेक्सनवाट लग-इन गरि खरिद वा कारोवार गर्दा तपाईको सूचना ह्याकरले सजिलै चोरी गर्न सक्छन्। त्यसैले खरिद वा कारोवारको लागि सुरक्षित स्थानको विश्वसनिय नेटवर्क कनेक्सन (Wi-Fi / LAN) मात्रै प्रयोग गर्नुहोस्।

अनलाईन सपिङ्गग गर्दा अलिकति गृहकार्य तथा अनुसन्धानका साथै माथि उल्लेखित कुरा ध्यान पुर्याउनुभयो भने तपाईको सपिङ्ग सुरक्षित हुनेछ।

तपाईको दशैँ तथा तिहार सुखमय बितोस् – हार्दिक शुभकामना।

गुगलको आलो स्मार्ट च्याट एप सार्वजनिक


अघिल्लो महिना भिडियो कलिङ एप 'डुओ' सार्वजनिक गरेको गुगलले, हिजो नयाँ च्याट एप् 'आलो' (Allo) सार्वजनिक गरेको छ । स्मार्ट मेसेजिङ एप्‌को रुपमा सार्वजनिक भएको गुगलको 'आलो'ले, हामीले दैनिक प्रयोग गर्ने विभिन्न च्याट एप्सहरुमा उपलब्ध फिचरहरुलाई एकै ठाउँमा ल्याउन कोशिस गरेको झैँ देखिन्छ ।

'आलो'मा गुगल असिस्टेन्टसँग च्याट गर्ने देखि लिएर, स्न्यापच्याटको जस्तो केही समयपछि 'मेसेज' आफैँ डिलिट हुने, आईमेसेजको जस्तो 'टेक्स्ट' ठूलो बनाउने फिचरहरु छन् । यसका साथै प्राय: सबै च्याट एप्सहरुमा उपलब्ध ग्रुप च्याट, ईमोजी, फोटो, स्टिकरहरु, डुडल आदि पनि एलोमा उपलब्ध छ । गुगल असिस्टेन्ट तथा स्मार्ट 'रिप्लाइ' बाहेक अर्को राम्रो फिचर भनेको, आलोको प्राइभेट च्याट हो, इनकग्‌निटो मोडमा गरिने च्याट, 'इन्क्रिप्ट' हुनुको साथै, यति समयपछि 'मेसेज' आफैँ डिलिट गर्ने भनेर समय सिमा तोक्न सकिन्छ ।

गुगल असिस्टेन्ट
गुगल नाउलाई विस्थापित गर्दै गुगल असिस्टेन्ट आलो च्याट मार्फत प्रयोगकर्ताहरु माझ आइपुगेकोछ । गुगल असिस्टेन्टलाई, गुगल नाउमै उपलब्ध फिचरहरुको सुधारिएको भर्सन मान्न सकिन्छ । आलो च्याटमा एउटा 'कन्ट्याक्ट'को रुपमा गुगल असिस्टेन्ट राखिएकोछ, आलोमा गुगल असिस्टेन्टसँग दोहोरो वार्तालाप गर्न सकिन्छ, तर 'पर्फेक्ट' भने छैन । अधिकांश समय, खोजेको कुराहरु यही हो भनेर रिप्लाइ गर्नुभन्दा पनि, असिस्टेन्टले सर्च रिजल्टमा देखिने नतिजा नै च्याटमा देखाउँछ । राम्रो पाटो चैँ के छ भने, तपाईले नतिजा मन परेको वा मन नपरेको जनाउ दिनसक्नुहुन्छ, अनि त्यसै अनुसार गुगल असिस्टेन्टले सिक्दै जान्छ । कोही साथीसँग च्याट गर्दा, असिस्टेन्ट चाहिए @google टाइप गरेर गुगल असिस्टेन्टलाई च्याटमा सहभागी गराउन सकिन्छ ।


स्मार्ट रिप्लाई
आलो च्याटमा स्मार्ट रिप्लाई उपलब्ध छ। स्मार्ट रिप्लाईले नाम अनुसारकै काम गर्छ, च्याटको 'कन्टेक्स्ट' बुझेर त्यही अनुसार 'रिप्लाइ' तयार गरिदिन्छ, प्रयोगकर्ताले त्यही अटोमेटिक रिप्लाइ दिनसक्छन्। 'टेक्स्ट'को सट्टा ईमोजी मात्रै पठाएर च्याट गरेर बस्नेहरुलाई आलोको स्मार्ट रिप्लाइ निकै रमाइलो लाग्न सक्छ । गुगल असिस्टेन्टसँग च्याट गरेर बस्ने हो भने, समय गएको पत्तो हुन्न, ठ्याक्कै 'हर' नामक चलचित्रमा देखाइएको जस्तो ।

ईनकग्‌निटो,  ग्रुप च्याट, फोटो, स्टिकर तथा ईमोजीहरु
च्याट गर्नेहरुका लागि, ग्रुप च्याट फोटो, स्टिकर तथा ईमोजीहरु नयाँ होइनन्, लगभग यी सबै नयाँ च्याट एप्समा हुनै पर्ने फिचरहरु हुन् । आलोमा ईनकग्‌निटो मोडमा च्याट गर्न सकिन्छ, माथि लेखिए झैँ, ईनकग्‌निटोमोडमा गरिने च्याट 'इन्क्रिप्ट' हुन्छ, साथै १ घन्टा, १ मिनेट, वा एक हप्ता, पछि आफूले पठाएको मेसेज 'डिलिट' होस् भनेर 'टाइमर' पनि सेट गर्न सकिन्छ । आलोमा लेखिने टेक्स्ट तथा ईमोजीहरुको साइज, किबोर्डको 'इन्टर' आइकन तल-माथि सारेर, सानो-ठूलो बनाउन सकिन्छ । त्यसबाहेक, फोटोमाथि लेख्न सकिने सुविधा पनि आलोमा उपलब्ध छ।

आलो, मोबाइल नम्बरको आधारमा चल्ने भएकोले, हाललाई मोबाइल फोनमा मात्र चलाउन सकिन्छ । प्लेस्टोर तथा एपस्टरोमा एन्ड्रोइडआईफोनको लागि आलो एप् उपलब्ध भएपनि, अहिलेलाई सिमित प्रयोगकर्ताहरुले मात्र चलाउन पाउँछन् । तपाई यदि आलो प्रयोग गर्न चाहनुहुन्छ तर प्लेस्टोरबाट उपलब्ध छैन भने, अन्य स्रोतहरुबाट खोजेर डाउनलोड गर्नसक्नुहुन्छ ।