NagarikNews, ISPAN’s ‘Internet Outage’ & News Accuracy

नेपालका इन्टरनेट सेवा प्रदायक (आइएस्पी) कम्पनीहरुले आइतबार (आज) १ घन्टा (१ देखि २ बजेसम्म) दिउँसो देशभर इन्टरनेट सेवा ठप्प पारेका छन् । अन्तरिम संविधानमा मौलिक हक का रुपमा परिभाषित गरिएको इन्टरनेट सेवा, कम्पनीले बन्द गर्नु अत्यन्त खेदजनक र आपत्तिजनक छ । इन्टरनेट सेवा प्रदायक संघ (आइस्पान) को यस अपरिपक्व (इन्टरनेट सेवा ठप्प पार्ने) कदम को जति नै भत्सर्ना गरे पनि कम नै हुनजान्छ । internet_down

आज बिहान ब्रोडलिंकबाट एउटा ईमेल आएको थियो, जसमा आज दिउँसो १ घन्टा सेवा बन्द हुने कुरा उल्लेख गरिएको थियो । ‘कल वाइपास’ गरेको निहुँमा ‘आइएस्पी’हरुलाई दु:ख दिने काम नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण र प्रहरीबाट भएको भन्दै, ‘आइएस्पी’लाई नभइ ‘कल वाइपास’ गर्ने सम्बन्धित व्यक्तिलाई कारवाही गर्नुपर्ने आग्रह गर्दै, आन्दोलन स्वरुप आज दिउँसो १ घन्टा इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध गरिएको थियो ।

नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ले आफ्नो अधिकार को दुरुपयोग गर्दै, कलवाइ पास गरेको आरोपमा,‘आइएस्पी’ का सञ्चालकलाई पक्राउ गर्न प्रहरीहरुलाई  निर्देशन दिएको कुरा ‘आइस्पान’ ले उल्लेख गरेको छ । नेपाली टाइम्स का अनुसार, नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ले ‘सुविशु केबल’ र ‘वल्डलिंक’ का निर्देशक (सञ्चालक) तथा कर्मचारीहरुलाई पक्राउ गर्न प्रहीलाई निर्देशन दिएको थियो ।

‘कल वाइपास’ को कार्य कुनै इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनी मार्फत (आइएसपी आफैँले कल बाइपास नगरेको) भएपनि, अन्य कुनै व्यक्ति/संगठन ले अवैध रुपमा सञ्चालन गरिरहेको भएपनि, नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ले ‘कल वाइपास’ को मुख्य दोषी ‘आइएस्पी’ हो भन्दै प्रहरीलाई ती ‘आइएस्पी’ का सञ्चालक विरुद्ध पक्राउ गर्न निर्देशन दिएको थियो । यसैको विरोध स्वरुप आइस्पान ले अस्ति ८ अप्रिलमा नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरणलाई आफ्नो निर्णय तत्काल फिर्ता लिन र आइएस्पीहरुलाई निर्धक्क रुपमा सञ्चालन गर्नदिन ज्ञापनपत्र बुझाएको थियो । ज्ञापनपत्रमा कुरा सुनवाइ नभए, अप्रिल १० मा १ घन्टा इन्टरनेट सेवा बन्द गरेर, विरोध जनाइने कुरा उल्लेख गरिएको थियो ।

तर यही कुरालाई नेपाल रिपब्लिक मिडियाको न्युज पोर्टल ‘नागरिकन्युज’ ले बङ्ग्याएर लेखेको देख्दा नागरिक न्युज को नियत माथि नै शंका उब्जिएको छ । नागरिकन्युजले अन्तरिम संविधान को हवला दिँदै आइएस्पीले जनताको मौलिक अधिकारको हनन गरेको भन्दै यसरी समाचार लेखेको छ ।

 “गैरकानुनी रुपमा भीओआइपी गर्ने कम्पनीका मालिकलाई पक्राउ गरेको विरोधमा इन्टरनेट सेवा प्रदायक संघ (आइस्पान) को आह्वानमा आइतबार दिउसो एक घण्टा इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध पारिएको हो”

nagarik_ispan_news

अनि मलाई यहाँ नागरिकन्युज को कुरा चित्त बुझेन । ‘कलबाइवास’ आइएस्पी ले गरेको नै हो भन्ने प्रमाण नभइकन “गैरकानुनी रुपमा भीओआइपी गर्ने कम्पनीका मालिकलाई पक्राउ गरेको विरोधमा” भनेर समाचार लेखिएको छ ।

यहाँ प्रश्न उठ्यो ‘आइस्पान’ को विज्ञप्तिलाई सही मान्ने कि, नागरिक को खबरलाई या नेपाली टाइम्स को खबरलाई सही मान्ने ? तर ‘आइस्पान’ र ‘नेपाली टाइम्स’ ले एकै प्रकारको खबर सम्प्रेषण गरेकोले ‘नागरिकन्युज’ को खबरलाई मैले पत्याउने आधार भेटिन ।

मिडिया हाउस को ‘वेवपोर्टल’ ले समाचार लेख्दा एकपक्षिय भएर नचाहिने र नभएका समाचार लेख्ने हो या, सन्तुलित र निष्पक्ष समाचार लेख्ने हो । कुरा सही हो, ‘आइस्पान’ ले इन्टरनेट बन्द गरेर, जनताको मौलिक हक को हनन गरेका छन् । तर मौलिक हक को हनन भयो भन्दैमा, प्रमाणविनाका एकपक्षिय समाचार सम्प्रेषण गर्नु कत्तिको जायज छ ?

यस समाचार का लागि दोष कसलाई दिने, नेपाल रिपब्लिक मिडिया या नागरिकन्युज का सम्पादकलाई ? इन्टरनेट बन्द हुँदा, पोर्टल अपडेट गर्न नपाएको झोँकमा समाचार लेखिएको हो कि भन्ने पनि भान हुन्छ । समाचारमा प्रयुक्त “मालिक’’ शब्दलाई राम्रो मान्न सकिँदैन, त्यसको सट्टामा ‘सञ्चालक’ लेखिनुपर्ने थियो ।

अनि अर्को कुरा ‘आइस्पान’ ले ‘आइएसपी’ ले गैरकानुनी कलबाइपास गर्ने नभइ प्रयोकर्ता/संगठनहरुले अवैध कलबाइपास गर्ने गरेकाछन् भन्दा भन्दै, गैरकानुनी रुपमा कलबाइपास गर्ने कम्पनी का मालिक भनेर नागरिकन्युजले भन्दा, मैले नागिरकन्युज को खबरलाई कसरी विश्वास  गर्ने । गैरकानुनी रुपमा कलबाइपास गरेको आरोप लागेका आइएसपी का ‘मालिक’ (सञ्चालक) भनिदिएको भए खबर निष्पक्ष छ भनेर भन्न सकिन्थ्यो तर यहाँ त नागरिकन्युजले खबरलाई आफ्नै हिसाबले तोडमोड गरेर प्रकाशित गरिदिएको छ । वा यदि नागरिकन्युजले उनीहरुलाई अपराधि नै करार दिन्छ भने, त्यसको प्रमाण को रुपमा समाचारमा विस्तृत विवरण दिइनुपर्थ्यो ।

इन्टरनेट सेवा बन्द गरिनु आफैँमा नराम्रो थियो, आइएसपी को कदम आफैँमा भत्सर्नायोग्य छ, तर अब नागरिकन्युजले विना कुनै प्रमाण गैरकानुनी कलवाइबास गर्ने आइएस्पी भनेर आइएस्पीलाई बिल्ला लगाइदिएको छ । नागरिकन्युज जस्तो न्युज पोर्टल ले यसप्रकार का एकपक्षिय र भ्रामक समाचार सम्प्रेषण गर्नु पनि खेदजनक र भत्सर्ना योग्य छ ।

नागिरकन्युजले समाचार लेखेपछि एकजनाले ट्विटरमा यसरी ट्विट गरिन् “Nepal's ISP's cut off services 4 an hr coz they can't do illegal VOIP. Corporate irresponsibility gone wild” !  अनि नागरिकन्युजकै समाचार पछि उनको जस्तै धारणा राख्ने धेरै मान्छे अनलाईनमा भेटियो । तर वास्तविकता अर्कै थियो ।

अत: नागरिकन्युज को यो समाचारको कसरी मुल्यांकन गर्ने ? यो त आफूले थाहापाएको प्रतिनिधि घटना भयो, यस्तै किसिम का घटनाहरु कति समाचार बनेर छापिन्छन् होला ? के नागरिकन्युजले समाचार को निहुँमा जे लेख्दा पनि हुने हो? हैन भने सत्यतथ्य समाचार लेख्दा के जान्छ तिनीहरुको ?

Internet Service Provider Association of Nepal (ISPAN) व्दारा Nepal Telecommunication Authority लाई ८ अप्रिलमा बुझाइएको ज्ञापनपत्र ! दोषी को ? ८ अप्रिलमा दिएको ज्ञापनपत्रमाथि हिजो र आज के गरेर बस्यो नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ?

part1part2

अन्त्यमा ‘आईस्पान’ को इन्टरनेट सेवा बन्द गर्ने कदम को घोरभत्सर्ना गर्दै, तत्काल समस्या समाधानका लागि सम्बन्धित पक्षलाई आग्रह गर्दछौँ ।

अपडेट :

आइस्पानहरु ले इन्टरनेट सेवा बन्द गरेर आन्दोलन गरेपछि, नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ले यस विषयमा छलफल गर्न एउटा समन्वय समिति गठन गरेको छ । नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरण ले समन्वय समिति गठन गरेपछि, आइस्पानले आफ्ना सम्पूर्ण आन्दोलन का कार्यक्रमहरु अहिले का लागि स्थगित गरेका छन् ।

Image: indianweb2.com, ispan.net.np


 Further Readings:

ISPAN launches protest program – ISPAN

ISPs on warpath – Nepali Times

2 comments :

  1. सत्य तथ्य वाहिर ल्याएर आग्रह पुर्वाग्रह नराखी समाचार सम्प्रेषण गर्नु पर्छ भन्ने हाम्रो पनि मान्यता हो ।

    ReplyDelete
  2. Yesari gair jimbebar bhayera Internet chalauna paune adhikar lai hanan garna ta milena ni. ani tyo 1 ghanta internet kateko paisa firta dinu parchha. samasya tini haru ko dukha janata lai dine. yesto garnu ramro hoina bhanne malai lagi raheko chha.

    ReplyDelete