Skip to main content

मोबाइल एप्सको ईतिहास


३२ वर्षअघि, सन् १९८३ जुनमा, एप्पलका संस्थापक स्टिभ जब्सले एक कन्फेरन्समा प्रस्तुत गरेका “सफ्टवेयर डिस्ट्रिब्युसन सेन्टर”को अवधारणा यहाँ सम्म आइपुग्दा विकसित भइसकेको छ । “म्युजिक स्टोरमा छानी छानी गित सुन्न किन्न सकिए झैँ, सफ्टवेयर पनि त्यसरी नै स्टोरमा छानी छानी किन्न सकिने हुनुपर्छ, धेरैजसोलाई आफ्नो कम्प्युटरमा कुन किसिमको सफ्टवेयर चाहिन्छ भन्ने कुरा पनि थाहा छैन”, स्टिभ जब्सले उतिबेलै नयाँ किसिमको सफ्टवेयर डिस्ट्रिब्युसन सेन्टरबारे आफ्नो अवधारणा राख्दै बोलेका थिए । त्यसको बिस वर्षपछि २००३ मा एप्पल’ले आईट्युन्स सार्वजनिक गर्यो, जहाँबाट आफूलाई चाहिने गित छानेर किन्न सकिन्छ ।

स्टिभ जब्सकै भिजनको बृहत रुपनै अहिलेका एपस्टोर, प्लेस्टोर, आइट्युन्स, मोबाइल एप्स आदि हुन्। उनले १९८३ मै “सफ्टवेयर डिस्ट्रिब्युसन सेन्टर”को कुरा राखेपनि, मोबाइलमा चाँहि सन् २००७ पछि मात्रै यस किसिमको अवधारणा भित्रियो । २००७ को जुनमा, स्टिभ जब्सले पहिलो आइफोन सार्वजनिक गरेर, स्मार्ट मोबाइलफोन युगको प्रारम्भ गरिदिएका थिए । आईफोन सँगै एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरु पनि भित्रिए, बजारमा पुरानै शैलीबाट चलिरहेका नोकिया, मोटोरोला, ब्ल्याकबेरी लगायतका फोनहरुको व्यवसाय नै धारासायी भयो । आईफोन र एन्ड्रोइडको प्रवेश सँगै, मोबाइल जगतमा क्रान्ति आयो, फोनमा आफूलाई मन लागेका एप्सहरु राख्न पाइने भयो ।

एप्पलले २००८ जुलाईमा ५ सय ५२ एप्स सहित एप्पल एप स्टोर सार्वजनिक गर्यो, यस्तै गुगल’ले अक्टोबर २००८ मा एन्ड्रोइड मार्केट सार्वजनिक गर्यो, अहिले एन्ड्रोइड मार्केटलाई गुगल प्लेस्टोरको नामले चिनिन्छ । गुगल प्लेस्टोर, एप्पल एप् स्टोर बाहेक विभिन्न कम्पनीहरुको पनि आफ्नै एप स्टोरहरु छन् । २००९ एप्रिलमा ब्ल्याकबेरीले ब्ल्याकबेरी एप वल्ड, २०१० मा माइक्रोसफ्टले विन्डोज फोन स्टोर सार्वजनिक गर्यो भने २०११ मा अमेजनले अमेजन एप स्टोर सार्वजनिक गर्यो । जुलाई २०१५ को तथ्यांक अनुसार गुगलको प्लेस्टोरमा १६ लाख मोबाइल एप्स छन् भने एप्पल प्लेस्टोरमा १५ लाख मोबाइल एप्स रहेकाछन् । ती लाखौँ एप्सहरु करोडौँ प्रयोगकर्ताहरुले प्रयोग गर्छन्, स्मार्टफोन मार्फत । हाम्रो दैनिकी, फ्लपी डिस्क र सिडी/डिभिडी युगका सफ्टवेयरबाट मोबाइल एप्समा पुगेकाछन् ।


फेसबुक’का अनुसार नेपालमा ३० लाख भन्दा धेरैले एन्ड्रोइड फोन प्रयोग गर्छन् भने करिब ४ लाखले आईफोन प्रयोग गर्छन् । विन्डोज मोबाइल चलाउनेको संङ्ख्या एक लाख भन्दा कम छ । प्लेस्टोरमा लाखौँ एपहरु भएपनि, एउटा प्रयोगकर्ताले ‘एभरेज’मा ९५ वटा एपहरु चलाउँछन् भनेर अघिल्लो वर्ष याहुले एक तथ्यांक सार्वजनिक गरेको थियो ।

नेपालमा कतिवटा एप्सहरु बनेकाछन् भन्ने यकिन तथ्यांक छैन, तर जानकारहरुका अनुसार नेपालबाट हजार भन्दा धेरै एन्ड्रोइड एप्स र सयौँको संख्यामा विन्डोज एप तथा आइफोन एपहरु निर्माण भएकाछन् । नेपाली पहिलो मोबाइल एप यही भनेर यकिन गर्न नसकिएपनि, गुगल डेभ्लपरस् ग्रुप काठमाडौँको सुरुवात सँगै एन्ड्रोइड एप्स निर्माण सम्बन्धी ट्रेनिङहरुबाट एन्ड्रोइड एप निर्माण थालनी भएको देखिन्छ । एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताहरु बढ्दै जाँदा, नेपाली उपयोगी एप्सहरु पनि निर्माण हुँदै गए, तर गुगलको प्लेस्टोरमा एप्स राख्न अधिकांस नेपाली डेभ्लपरका लागि कठिन देखिएको कारण भुपाल सापकोटाले ‘एप्स झोला’ नामक एन्ड्रोइड एपस्टोर सुरु गरे ।

एप्सझोलाका संस्थापक, सापकोटाका अनुसार हालसम्म एप्सझोलामा ३० डेभ्लपर्सका ७० भन्दा धेरै एप्सहरु उपलब्ध छन् । एप्सझोलामा फ्रि एप्सका साथै, पैसा तिरेर किन्नुपर्ने एप्सहरु पनि राखिएकाछन् । परिक्षणको रुपमा पहिलो चरणमा, अनलाइन बाघचाल एप ९९ रुपैयाँमा बिक्रीमा राखिएकोछ, जसलाई अनलाइन नै ई-सेवाको माध्यमबाट किन्न सकिन्छ । नेपाली डेभ्लपर्स र प्रयोगकर्ताहरु दिनहुँ बढ्दैछन्, यसै कारण मोबाइल प्रदायक एनसेल’ले पनि आफ्नो मोबाइल एपस्टोर सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेकोछ ।

GoGazzab - Nepal's Favorite Online Shop

यो ब्लग तयार पार्दै गर्दा, गुगल प्लेस्टोरमा फेसबुक म्यासेन्जर पहिलो स्थान छ भने दोस्रो स्थानमा फेसबुक लाइट । नेपाली एप्समा भने पहिलो स्थानमा नेपाल लोडसेडिङ एप, दोस्रोमा हाम्रो पात्रो, तेस्रोमा हाम्रो किबोर्ड, तथा चौथोमा नेपाली पात्रो रहेकाछन् । हाम्रो किबोर्ड, नेपाली पात्रो, हाम्रो पात्रो दश लाख भन्दा धेरै डाउनलोड भएका छन् भने, नेपाल लोडसेडिङ एप ५ लाख भन्दा धेरै पटक डाउनलोड भएकोछ । बैशाख १२ मा नेपालमा भुँइचालो आएसँगै, एपस्टोरमा भुँइचालो सम्बन्धी एपहरुको बाढी नै आएकोथियो।

(युवामञ्चको असोज अंकमा प्रकाशित, एभिजी टेक्नोलोजीको स्लाइडमा आधारित)

➤ Install Aakar Post Android App from Google PlayStore

Comments

Popular posts from this blog

नियात्रा : घान्द्रुक को घुमाइ -१

शैक्षिक अध्ययन/ भ्रमण जान नपाएको धुनमा हामी एकपटक विद्यार्थीहरुकै पहलमा चिसापानी पुगिसकेका छौं। सुन्दरीजलबाट एकदिनको पदयात्रामा चिसापानी पुग्न सकिन्छ। सन् २००९ अक्टोबरको महिना। जहिले पनि शैक्षिक अध्ययन/ भ्रमणमा नलगिएको वा घुम्न नपाएको पिडाले मन भरिरहने हामी विद्यार्थीहरुलाई फेरी एकपटक घुम्नजान मन लाग्न थाल्यो। घुम्न मन लाग्यो भनौं कि पढ्न मन लागेन भनौं?... जे बुझेपनि हुन्छ। जता गएपनि सत्य तपाईंकै बटोमा हिँडेको हुनेछ। घुम्न त जाने, तर कहाँ? प्रेम छिरिङग् शेर्पाको दिमाग यहाँनेर हामी सबैको भन्दा छिटो चल्छ, जहिलेपनि। फेरी अच्चमको कुरा के भने नि- नेपालमा अधिकांश ‘घुम्ने’ ठाउँ कि त प्रेम छिरिङग् पुगिसकेको छ कि त उसका साथीहरु। निकै नै रसिक छन् हाम्रा साथी प्रेम छिरिङग् शेर्पा। हामी अधिकांश छात्रहरुलाई भक्तपुरको छ्याङग्शाला, काठमाडौंको टुकुचे भान्छा घर आदी देखाउने श्रेय यीनैलाई जान्छ। यो श्रेय कम्तिमापनि म, उसलाई कृतज्ञताका साथ दिन चाहान्छु। अघिल्लो पल्ट गएको चिसापानि पदयात्रा पनि प्रेम छिरिङग् कै सक्रियतामा संम्भव भएको थियो। त्यसैले यसपटकको यात्राको निणर्य गर्ने जिम्मा पनि प्रेम र गौरबलाई

घोडा तबेला [संस्मरण]

स्याफ्रुवेसीबाट बिहान साँढे सात बजे निस्कँदा, एकैदिनमा धेरै माथिसम्म नजानु 'हाइ' (लेक) लाग्छ भन्ने लोप्साङ, लामा होटल आइपुग्दा, पानी पर्दैन तपाईहरु माथि जान सक्नुहुन्छ भन्न थालेको थियो ।  दुई बजे लामा होटल पुग्दा, पानी सिमसिम परिरहेको थियो, चियाका लागि हामी (विवेक दाइ र म) छेउको होटलमा रोक्कियौँ । लोप्साङ, आफ्नी जर्मन पर्यटक लाउरालाई लिएर अलि पर्तिरको होटलमा गएर रोकियो, हामीले लोप्साङलाई बोलायौँ तर उसले ईशाराले नआउने संकेत गर्यो, उ चिया पिउँदै थियो । तर लोप्साङ सँगै भएकी जर्मन पर्यटक हामी बसेको होटलमा आएर गफ गर्न लागेपछि, लोप्साङ पनि पछिपछि आयो । एक घन्टा बस्दा पनि पानी खासै रोकिएन, तर लोप्साङ पानी रोकिन्छ, तपाईहरु घोडातबेला पुग्नुहुन्छ भनेर हामीलाई भनिरहेथ्यो, सायद उ हामीलाई लामा होटलमा नबसोस् भन्ने चाह गरिरहेको थियो । अघिल्लो दिन माछापोखरी, काठमाडौँबाट बस चढ्दा, लोप्साङ हामी भन्दा अघिल्लो सिटमा थियो । ९ घन्टा लामो बस यात्रामा, लाउरा सँग खासै केही कुरा नभएपनि, लोप्साङ हाम्रो लागि पनि गाइड झैँ बनिसकेको थियो । स्याफ्रुवेसी, विवेक दाइ र मेरो लागि नौलो थियो, लोप्साङकै पछि लागेर, ह

आइफोन, आइप्याड र एप्पल वाचका लागि हाम्रो पात्रोको नयाँ एप

आइफोन, आइप्याड र एप्पल वाचका लागि हाम्रो पात्रोले नयाँ एप सार्वजनिक गरेको छ । यो नयाँ अपडेट सँगै एन्ड्रोइड एपमा उपलब्ध विभिन्न फिचरहरु आइफोन एपमा उपलब्ध भएको छ । आइफोन प्रयोगकर्ताहरुले अब एकै विषयका उस्तै समाचारहरु एकै ठाउँमा पढ्न सक्नेछन् । गतवर्ष नेपाली न्युज माइनिङ इन्जिन प्रयोग गरेर एउटै विषयका उस्तै समाचारहरु, विभिन्न स्रोतहरुबाट लिएर हाम्रो पात्रोको एन्ड्रोइड एपमा पढ्न मिल्ने सुविधा थपिएको थियो । मेसिन लर्निङ पद्दतिबाट नेपाली भाषा सम्बन्धि तालिम गराइएको 'नेपाली न्युज माइनिङ इन्जिन'ले नेपाली भाषामा उस्तै प्रकारका समाचार देखाउने कार्यमा ९० प्रतिशत सफलता हासिल गरेकोछ । हाम्रो पात्रोका संस्थापक शंकर उप्रेतीका अनुसार, हाम्रो पात्रो एपको इन-एप ब्राउजर पहिलेको भन्दा ४० प्रतिशत "फास्ट" बनाइएको छ । नयाँ आएको आइफोन एपमा तस्विरहरुलाई पनि "अप्टिमाइज" गरिएकोछ, भन्नको मतलब एप खोल्दा अब हाम्रो पात्रोले डाटा स्पिड/नेटवर्क अनुसार तस्विरको गुणस्तर (क्वालिटि) स्वत घटबढ हुने सुविधा थपेको छ । हाम्रो पात्रो एप सबैभन्दा सुरुमा आइफोनको लागि बनाइएको भएपनि, एन्ड्रो

पाँच करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक दुरुपयोग

५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक चोरी भएको खबर केही दिन पहिले गार्डियन तथा न्युयोर्क टाइम्स ले प्रकाशित गरेको थियो । प्रयोगकर्ताको जानकारी विना फेसबुकबाट लिइएको उक्त तथ्यांकलाई क्याम्ब्रिज एनालिटिका भन्ने कम्पनीले अनधिकृत रुपमा प्रयोग गरेको दावी गर्दै, क्याम्ब्रिज एनालिटिका’का भूतपूर्व इन्जिनियर क्रिस्टोफर वाइलीले गार्डियनलाई अन्तरवार्ता दिएर यी कुराहरु मिडियामा सार्वजनिक गरेका थिए । क्रिस्टोफरका अनुसार क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले २०१४ मा एउटा एप मार्फत करिब ५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांक चोरी गरेको थियो । क्याम्ब्रिज एनालिटिका र फेसबुककै विषयमा गार्डियनले पहिले नै २०१५ मा समाचार प्रकाशित गरेको थियो । उक्त समाचार पछि फेसबुकले क्याम्ब्रिज एनालिटिकालाई तथ्यांक मेटाउन भनेको र एनालिटिकाले तथ्यांक मेटाएको जानकारी फेसबुकलाई गराएको थियो । तर दुबै कम्पनीले यो कुरालाई गुपचुप राखेका थिए, अझ उल्टै फेसबुकले जथाभावी समाचार लेखेको भन्दै गार्डियनलाई मुद्दा हाल्ने धम्कि दिएको थियो भने क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले तथ्यांक सुरक्षित नै राखेको थियो । त्यही चोरी गरिएको प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांकलाई

गुगलको अटोड्र - चित्र बनाउन एकदमै सजिलो

"सबैको लागि छिटो चित्र बनाउनको लागि" भन्दै गुगल'ले कम्प्युटर, मोबाइल तथा ट्याबलेटमा सजिलैसँग चलाउन मिल्ने 'अटोड्र' नामक वेव एप सार्वजनिक गरेको छ । केही पहिले चित्र बनाउने सजिलो तरिका 'को बारेमा लेखेको थिँए, आज चाँहि छिट्टो चित्र बनाउने गुगलको अटोड्रबारे लेख्दैछु । 'तँ आँट, म पुर्‍याउँछु' भनेझैँ हामीले हातले कोरेको चित्रहरुलाई, गुगल ले मेसिन लर्निङ पद्धतिबाट बुझेर हामीले बनाउन खोेजेको चित्र तुरुन्त बनाइदिन्छ । भन्नको मतलब मैले अटोड्र मा गोलाकार चित्र कोरेँ भने गुगलले मैले कोरेको गोलो चित्रसँग मिल्दोजुल्दो चित्रहरु देखाइदिन्छ, जुन आफूले छानेर राख्न सकिन्छ । उक्त चित्रलाई सानो, ठूलो बनाउनको साथै, रंगहरु परिवर्तन गर्न सकिन्छ । हेर्दा, सोच्दा सामान्य लाग्ने 'अटोड्र'मा आफूलाई चाहिएको चित्रहरु छिटो बनाउन सकिन्छ । कुनै आईकन चाहियो वा कसैलाई केही कुरा बुझाउनुपर्‍यो वा कसैलाई 'पोष्टकार्ड' बनाएर दिनुपर्‍यो भने, कि त गुगल सर्च नै गर्नुपर्ने वा क्यान्भा, पेन्सिल लगायतका विभिन्न वेब एपहरु प्रयोग गर्नुपर्ने झन्झटबाट 'अटोड्र'ले छुटका

माइक्रोसफ्ट पेन्ट बन्द हुने

अपडेट: माइक्रोसफ्टले एमएस पेन्ट विन्डोज स्टोरमा राख्ने भएकोछ । एमएस पेन्ट हटाइने खबर फैलिएपछि, माइक्रोसफ्टले एमएस पेन्ट विन्डोज अपरेटिङ सिस्टमबाट हटाइएपनि, विन्डोज स्टोरमा राखिने कुरा आफ्नो ब्लगमा उल्लेख गरेको हो । एमएस पेन्ट चलाउन चाहनेहरुले विन्डोज स्टोरबाट डाउनलोड गरेर  निशुल्क चलाउन सक्नेछन् । - - - सन् १९८५ मा माइक्रोसफ्ट विन्डोजको पहिलो भर्सनसँगै सार्वजनिक भएको माइक्रोसफ्ट पेन्ट (एमएस पेन्ट), विन्डोज १० को नयाँ अपडेटसँगै बन्द हुने भएकोछ । माइक्रोसफ्टका अनुसार अब सार्वजनिक हुने क्रम'मा रहेको विन्डोज १० को नयाँ अपडेटमा एमएस पेन्ट सफ्टवेयर समावेश गरिएकोछैन । विन्डोज कम्प्युटर चलाउने सबैको पहिलो "ग्राफिक इटिडिङ टुल" एमएस पेन्ट हो भन्दा फरक नपर्ला । कम्प्युटर चलाउन थालेदेखि  वा भनौँ ब्लगका सुरुवातका दिनमा ब्लगमा प्रयोग गरिएका ग्राफिक्सहरु एमएस पेन्टकै सहारामा सम्पादन गर्ने गर्थेँ । सबैको पहिलो ग्राफिङ इटिडिङ टुल'लाई माइक्रोसफ्टले ३२ वर्षपछि बिदा दिँदैछ । एसएस पेन्ट सँगै आउटलुक एक्सप्रेस पनि विन्डोजबाट हट्ने भएको छ । यस अघि नै माइक्रोसफ्टले विन्डोज १० मा

Subscribe to Aakar Post