Skip to main content

फोटो आफैँ बोल्छ [Photo Story]

यो कुरा धेरैले देखेका होलान्, केहीले मात्र नियालेर हेरेका होलान् र थोरैले मात्र बुझेका होलान् । कुरा हो पाटन दरवार स्क्वायरमा अवस्थित तिनवटा मुर्ति को, जुन मुर्ति ले पाटन दरवार स्क्वायार को इतिहास बताउँछ ।

मंगलबजारबाट पाटन दरवार स्क्वायर छिर्दै गर्दा बाटो छेवै को दायाँ तिर को घर अगाडि ३ वटा ऐतिहासिक मुर्तिहरु छन् । देख्नेलाई ३ वटा मुर्तिहरु मात्र लाग्नसक्छ, तर त्यसपछि लुकेको कथा रमाइलो र आश्चार्यजनक छ । ती मुर्तिहरु को बारेमा बुझेपछि त्यसवेला को मानिसको सोच्ने क्षमता को हामीलाई कदर गर्न करै लाग्छ । ती ३ वटा मुर्तिहरु हेरेर यो पाटन दरवार कसले बनायो/बनाउन लगायो भन्ने कुरा थाहा हुन्छ । मुर्ति हेरेर कसरी कसैले त्यस्तो भन्न सक्छ होला भन्ने कौतुहलता लाग्नु स्वभाविक नै हो ! तल ती मुर्तिहरु को फोटो छ, फोटो आफैँ बोलिरहेको छ, तर बुझ्नु नबुझ्नु तपाई को कुरा !

Patan Durbar Square - Ganesh and Narsingha

माथि को फोटोमा हेर्नुस्, ३ वटा मुर्ति छन् । वाँया बाट पहिलो मूर्ति भगवान गणेश को हो, गणेश ले आफ्नि श्रीमतीलाई अँगालोमा राखेकाछन् । दोस्रो मुर्तिमा भगवान विष्णु को आधा मान्छे र आधा सिंह को रुप नरसिंह अवतार चित्रित छ । अन्तिम मुर्ति भगवान राम का सेवक हनुमानको हो । मैले मुर्तिहरु को बारेमा परिचय त दिएँ, तपाईँले केही कुरा याद गर्नुभयो त ! यी कुराहरु कसले बनाउन लगाएका रै’छन् पत्ता लगाउनु भयो त?

patan Ganesh

पहिलो मूर्ति हो, गणेश को । भगवान गणेशको ऋद्धी र सिद्धी नाम गरेका दुईवटा श्रीमती थिए । मुर्तिहरुमा ऋद्धीलाई गणेशको दायाँ तिर र सिद्धीलाई गणेशको वायाँ तिर राखिएको हुन्छ । तर यस मुर्तिमा गणेशसँग उनकी श्रीमती सिद्धी मात्र छिन् । अत: बुझ्नुहोस पहिलो मुर्ति ले भन्छ, “सिद्धी” !

Patan Narasimha

दोस्रो मुर्ति भगवान विष्णु को नरसिंह अवतार हो । विष्णुले नरसिंह रुप लिएर हिरण्यकश्यपुको बध गरेका थिए । अत: बुझ्नुहोस् दोस्रो मुर्ति ले भन्छ “नरसिंह” ।

Patan Hanuman

तेस्रो मुर्तिमा भगवान राम का सेवक हनुमान को मुर्ति छ । हनुमान राम का सेवक मात्र नभइ, एक मुक्केवाज/पहलमान पनि हुन्, उनी परम्परागत मल्लयुद्दमा पोख्त थिए । अत: तेस्रो मुर्तिले भन्छ “मल्ल” ।

अब तिनवटै मुर्तिले भनेका कुराहरु जोडेर हेरौँ ।

“सिद्धी” ‌+ “नरसिंह” + “मल्ल” = सिद्धी नरसिंह मल्ल

ती मुर्तिहरुले भनिरहेकाछन्, “सिद्धी नरसिंह मल्ल” ! पाटन दरवार को निर्माण राजा सिद्धी नरसिंह  मल्ल ले गराएका हुन् । जब ती मुर्तिहरुका अर्थ थाहा पाएँ, म छक्क परेको थिँए । मंगलबजार को बाटो हिँड्दा यो मुर्तिहरु केयौँ पटक देखेको थिँए तर कहिले यसबारेमा बुझेको रहेनछु । मलाई यसबारेमा बताउनु हुने सोमेस दाइलाई हार्दिक धन्यवाद !

तस्विर: पानारोमा, फ्लिकर तथा पिकासा

Comments

  1. Ramro lagyo yo tathyanka haru thaha pauda. Keep it up.

    ReplyDelete
  2. हो त रै'छ नि ! । बोल्न त बोलीरहेकै रहेछन् मूर्तिहरूले ... तर  नबुझे र नसुने पछि के लाग्छ :)
    रोचक लाग्यो यो पोस्ट ।

    ReplyDelete
  3. बास्तबमै गज्जबको रहेछ मूर्तार्थ!!!

    ReplyDelete
  4. yasto po ta buddi vaneko taaa,wow

    ReplyDelete
  5. तीन छक्क परेँ म त !! साच्ची नै कती गहिरो अर्थ बोकेका हुँदारहेछन् त यी सामान्य देखिने तस्विरहरुले ।

    ReplyDelete
  6. Ramro lagyo yo tathyanka haru thaha pauda. Keep it up. 

    ReplyDelete
  7. हो मान्नै पर्छ । म पनि छक्क परे यो पढेर धन्यवाद आकार दाइ।

    ReplyDelete
  8. Gazzap rahechha bhitri rahasyaa.......

    ReplyDelete
  9. mannai parcha hajur ko bhittri dimag lai

    ReplyDelete
  10. wow so interesting thank you Akar ji for the  sabhar.

    ReplyDelete
  11. हेतेरिका !! मंगलबजारमा २ दशक बिताएर पनि यो तथ्य आज मात्र थाहा भयो मलाई !! तिमी, तिम्रो blog र तिम्रो 
    सोमेस दाइ लाई मुरि मुरि धन्यवाद !! जय शम्बो !!

    ReplyDelete
  12. यो कुरा त सिद्धिनर सिंह मल्ल ले पनि सोचेको थिएन होला यसरि पनि बुझ्छ्न भनेर .......................Really intresting  fact, ......

    ReplyDelete
  13. Wow! Thanks for the post. I have passed through Patan Durbar SQ a 1000s times like u did but never noticed those details. Your story makes me go back there once again to read/observe them for myself. Thanks. You did a good story out here. Well done!

    ReplyDelete
  14. Post three years agaadi ko raicha. Malai sodhe pani hunthyo bhanera comment garna laageko ta aafnai comment raicha yahan three years agaadi ko. yehi herera thaha bhako raicha ki k ho malai pani ? :S

    ReplyDelete
  15. Samrakchan GhimireMay 17, 2014 at 6:04 PM

    awesome. nepali version of angles and demons movie ko hidden information.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

Shruti Sambeg : प्यास भित्र को विद्रोह [Download]

हामीले विगत का ५ वटा अंक मा नेपाली मा अनुदित एउटा बंगाली उपन्यास “प्यास भित्र को विद्रोह” वाचन गर्यौँ । प्रख्यात बंगाली लेखिका तसलिमा नसरीन को चर्चित उपन्यास “प्यास भित्र को विद्रोह” लाई नेपाली मा महेन्द्र मोहक ले अनुवाद गर्नुभएको हो । उज्यालो ९० नेटवर्क बाट केही समय अघि बजिसकेका यी अंकहरु अब का केही महिना यसै ब्लग मार्फत प्रत्येक शनिबार श्रुती सम्वेग अन्तर्गत बजेका थिए । विवाद र चर्चा को शिखर मा रहेकी बंगाली लेखिका ‘तसलिमा नसरीन’ को यो उपन्यास मा नारी भित्र को यौनकुण्ठा को विश्लेषण गरिएको छ । “प्यास भित्र को विद्रोह” को उपन्यास मा एक महिला को बिहे पछि को, यौन जिवन को चर्चा गरिएको छ । उपन्यास मा एउटी नारी पात्र हुन्छिन, र उपन्यास फ्ल्यास ब्याक मा अघि बढेको छ । तीनै नारी पात्र मार्फत लेखिकाले, उनको उतारचढाब को बारेमा लेखेकिछिन् । स्कुल पढ्दा देखि, उसको विवाह सम्म को कुरा समेटिएको छ । विवाहपछि यौन असन्तुष्टि बढ्दै गएर, उनीहरु श्रीमान श्रीमती विच को सम्बन्ध चिसिँदै जान्छ । धन, सम्पति प्रशस्त भएपनि, उनीहरुको जिवन मा यौन ले भाँजो हाल्दा, उनीहरुको जिवन निरश बन्दै जान्छ । यस्तै यस्तै,

घन्टाघर को समय ठिक छ तर...

कोटेश्वर को हिलो र वानेश्वर को धुलो खाँदै घन्टाघर पुगेको छु । घन्टाघर पुग्नासाथ, घन्टि बज्छ । घन्टि बजेकोले आफ्नो घडि को समय र घन्टाघरको समय हेर्छु । ठिकै जस्तो लाग्छ, जति बजेको घन्टि लाग्नुपर्ने त्यति नै बजेको छ, मेरो घडिमा पनि ! तर पनि मलाई शंका लागिरहेको छ, घन्टाघर को समय माथि । म अलि फरक महशुश गर्दैछु, समय मिलेको भएपनि मलाइ नमिलेको जस्तो लागिरहेको छ । हुन त प्राय: घन्टाघर को तलबाट हिँड्दा सँधै समय हेर्छु, समय मिलेको जस्तो लाग्छ आफ्नो घडिसँग । अब कहिले काँहि घन्टाघरको आफ्नै घडिहरु को समय नमिल्नु अलग कुरा हो तर पनि मलाई हरेक पटक घडि हेर्दा केही अजिब लाग्छ, केही गडबढ लाग्छ । त्रि चन्द्र कलेज सँगै रहेको घन्टाघर देश को शान अनि पुर्खा को नासो यति हुँदा हुँदै पनि मेरो मगज सड्किरहेको छ, घडि ले ठिक समय दिइरहेको छ, तर पनि लाग्छ केही त गढबढ छ । कस्तो कस्तो, आँखालाई पनि भ्रम भएजस्तो, केही नमिलेको जस्तो लागिरहेको छ । बाटा छेउ का शिरिष का बोटहरु हरिया छन्, शिरिष का फूलहरु बाटो मा छरिएका छैनन्, फूलहरु रुख को टुप्पा मै रहेर आनन्द लिइरहेकाछन् । लाग्दैछ, म धेरै बेर घन्टघर तल घोरिएर बसेकोले ती शिरि

सोसल नेटवर्किङ साइट मार्फत ब्लगका पाठक कसरी बढाउने? #BlogTips #SocialNetworking

फेसबुक अहिलेको समय मा सबैभन्दा धेरै चलाइने र धेरैले चलाउने ‘सोसल नेटवर्किङ साइट’ हो । साथीभाइ विच फेसबुक बाट नै सूचना को आदानप्रदान हुन थालेको छ । कैयौँ फोटो र भिडियोहरु ‘भाइरल’ भएर सबैको फेसबुकमा पुगिरहेकाछन् । फेसबुकमा लेखिएका अधिकांश कुराहरु मा साथीहरुले ‘कमेन्ट’ गर्ने, ‘लाइक’ गर्ने आदि गर्छन् । जस्तोसुकै कुरा किन नहोस्, फेसबुकमा राखिसकेपछि कुनै न कुनै व्यक्तिले जरुर हेरिरहेको हुन्छ । फेसबुकको लोकप्रियता सँगै, ब्लगहरु पहिले को जस्तो रहेनन् भनेर भन्नेहरु धेरै भेटिएकाछन् भने, ब्लगर साथीहरु पनि, आफ्नो ब्लग भिजिट नहुने, कमेन्ट नआउने कुराहरु गर्न थाल्नुभएको छ । भिजिट नहुनु र कमेन्ट न-आउनु अलग कुरा हुन् । कमेन्ट आएको र नआएको आधारमै यो ब्लग हिट भयो, यो ब्लग हिट भएन, कसैले पढेनन् भन्ने कुरा हुँदैन । राम्रो ब्लग छ भने, कुनै कमेन्ट नै नभएपनि, उक्त ब्लग हिट हुनसक्छ,  साथीहरुको फेसबुक र ट्विटरमा उक्त ब्लग ‘सेयर’ भइरहेको हुनसक्छ । साथीहरुको स्टाटस र ट्विटबाट नै तपाईको ब्लगमा मौन पाठकहरु आइरहेकाहुन सक्छन् । कसैले पढ्दै नपढि या भनौँ सरसर्ति हेरेर “साह्रै दामी पोष्ट” भनेर प्रतिक्रिया लेख्नु भन

एउटा साथी को खोजीमा ...

ईन्टरनेटको दुनिँया, आफैँमा रमाइलो दुनियाँ । एउटा सपनाको दुनिँया भन्दा पनि फरक नपर्ला, ईन्टरनेटलाई । अझ ब्लगिङ का दुनियाँ मा छिरिसकेका अनि इन्टरनेटमा देश दुँनिया चहार्न पल्केकालाई त यो इन्टरनेट भनेको अनि ब्लगिङ भनेको त एउटा नशा नै सरह हुन्छ । ब्लगिङ सुरु गरिए पछि, इन्टरनेट नशा सरह त लाग्दै गयो, नयाँ साथीहरु पनि भेटिँदै गए । हुन त ब्लगिङ बाट परिचित भएका कुनैपनि साथीलाई अझसम्म भेटिएको छैन तर पनि उनीहरु किन यती धेरै आत्मिय लागेका हुन्, थाहा छैन । सम्भवत: ब्लगिङ को दुनिँयामा रमाइरहेका ब्लगरहरु सबैलाई, देख्दै नदेखेका अनि संसारको अर्को कुना मा रहेका ब्लगर साथीहरु प्यारा लाग्छन् होला । खै, यो कस्तो भावनात्मक नाता हो ? सायद हामीविच यही ब्लगरको साइनो होला, अथवा हाम्रा कुराहरु आपसमा मिल्ने भएर पनि हो कि ? कहिलेकाँहि सोच्छु अचम्म लागेर आउँछ, हैन सबै ब्लगरहरु एकैकिसिम का विचार राख्ने हुन्छन् कि क्या हो, कारण अधिकाशं विषयबस्तु मिलिरहेका हुन्छन्, अनि अधिकांश कमेन्टहरु पनि हो मा हो मिलाएर आइरहेको हुन्छ, हामी हो मा हो मिलाएर लेखिरहेका हुन्छौँ । अब, भुमिका धेरै नबाँधौ होला । आज म यहाँ एउटा साथीको खोजी

... किन रेट्न सकिएन

रुनु थियो सँधैभरि, हाँस्न सकिएन । उदासि यो जिवनमा खुशि भेटिएन ॥ संगी मेरी गईसकी, चट्टमाया मारी । झरीसरी आशुँ झर्छ, थाम्न सकिएन ॥ तिम्रो याद एकाएकै, आउँछ आजभोलि । सपनीमै भएपनि, भेट्न सकिएन ॥ सपनाका महलहरु, कति थिए यहाँ । भत्के सबै कम्पिएर, रोक्न सकिएन ॥ तिमीबिना एक्लै अब, बाँच्ने छैन मन । आफैँलाई आफैँ किन रेट्न सकिएन ॥ -मुकुन्द अनडेस्टिनि बायोटेक - दोश्रो वर्ष, केयु

Subscribe to Aakar Post