Skip to main content

फोटो आफैँ बोल्छ [Photo Story]

यो कुरा धेरैले देखेका होलान्, केहीले मात्र नियालेर हेरेका होलान् र थोरैले मात्र बुझेका होलान् । कुरा हो पाटन दरवार स्क्वायरमा अवस्थित तिनवटा मुर्ति को, जुन मुर्ति ले पाटन दरवार स्क्वायार को इतिहास बताउँछ ।

मंगलबजारबाट पाटन दरवार स्क्वायर छिर्दै गर्दा बाटो छेवै को दायाँ तिर को घर अगाडि ३ वटा ऐतिहासिक मुर्तिहरु छन् । देख्नेलाई ३ वटा मुर्तिहरु मात्र लाग्नसक्छ, तर त्यसपछि लुकेको कथा रमाइलो र आश्चार्यजनक छ । ती मुर्तिहरु को बारेमा बुझेपछि त्यसवेला को मानिसको सोच्ने क्षमता को हामीलाई कदर गर्न करै लाग्छ । ती ३ वटा मुर्तिहरु हेरेर यो पाटन दरवार कसले बनायो/बनाउन लगायो भन्ने कुरा थाहा हुन्छ । मुर्ति हेरेर कसरी कसैले त्यस्तो भन्न सक्छ होला भन्ने कौतुहलता लाग्नु स्वभाविक नै हो ! तल ती मुर्तिहरु को फोटो छ, फोटो आफैँ बोलिरहेको छ, तर बुझ्नु नबुझ्नु तपाई को कुरा !

Patan Durbar Square - Ganesh and Narsingha

माथि को फोटोमा हेर्नुस्, ३ वटा मुर्ति छन् । वाँया बाट पहिलो मूर्ति भगवान गणेश को हो, गणेश ले आफ्नि श्रीमतीलाई अँगालोमा राखेकाछन् । दोस्रो मुर्तिमा भगवान विष्णु को आधा मान्छे र आधा सिंह को रुप नरसिंह अवतार चित्रित छ । अन्तिम मुर्ति भगवान राम का सेवक हनुमानको हो । मैले मुर्तिहरु को बारेमा परिचय त दिएँ, तपाईँले केही कुरा याद गर्नुभयो त ! यी कुराहरु कसले बनाउन लगाएका रै’छन् पत्ता लगाउनु भयो त?

patan Ganesh

पहिलो मूर्ति हो, गणेश को । भगवान गणेशको ऋद्धी र सिद्धी नाम गरेका दुईवटा श्रीमती थिए । मुर्तिहरुमा ऋद्धीलाई गणेशको दायाँ तिर र सिद्धीलाई गणेशको वायाँ तिर राखिएको हुन्छ । तर यस मुर्तिमा गणेशसँग उनकी श्रीमती सिद्धी मात्र छिन् । अत: बुझ्नुहोस पहिलो मुर्ति ले भन्छ, “सिद्धी” !

Patan Narasimha

दोस्रो मुर्ति भगवान विष्णु को नरसिंह अवतार हो । विष्णुले नरसिंह रुप लिएर हिरण्यकश्यपुको बध गरेका थिए । अत: बुझ्नुहोस् दोस्रो मुर्ति ले भन्छ “नरसिंह” ।

Patan Hanuman

तेस्रो मुर्तिमा भगवान राम का सेवक हनुमान को मुर्ति छ । हनुमान राम का सेवक मात्र नभइ, एक मुक्केवाज/पहलमान पनि हुन्, उनी परम्परागत मल्लयुद्दमा पोख्त थिए । अत: तेस्रो मुर्तिले भन्छ “मल्ल” ।

अब तिनवटै मुर्तिले भनेका कुराहरु जोडेर हेरौँ ।

“सिद्धी” ‌+ “नरसिंह” + “मल्ल” = सिद्धी नरसिंह मल्ल

ती मुर्तिहरुले भनिरहेकाछन्, “सिद्धी नरसिंह मल्ल” ! पाटन दरवार को निर्माण राजा सिद्धी नरसिंह  मल्ल ले गराएका हुन् । जब ती मुर्तिहरुका अर्थ थाहा पाएँ, म छक्क परेको थिँए । मंगलबजार को बाटो हिँड्दा यो मुर्तिहरु केयौँ पटक देखेको थिँए तर कहिले यसबारेमा बुझेको रहेनछु । मलाई यसबारेमा बताउनु हुने सोमेस दाइलाई हार्दिक धन्यवाद !

तस्विर: पानारोमा, फ्लिकर तथा पिकासा

Comments

  1. Ramro lagyo yo tathyanka haru thaha pauda. Keep it up.

    ReplyDelete
  2. हो त रै'छ नि ! । बोल्न त बोलीरहेकै रहेछन् मूर्तिहरूले ... तर  नबुझे र नसुने पछि के लाग्छ :)
    रोचक लाग्यो यो पोस्ट ।

    ReplyDelete
  3. बास्तबमै गज्जबको रहेछ मूर्तार्थ!!!

    ReplyDelete
  4. yasto po ta buddi vaneko taaa,wow

    ReplyDelete
  5. तीन छक्क परेँ म त !! साच्ची नै कती गहिरो अर्थ बोकेका हुँदारहेछन् त यी सामान्य देखिने तस्विरहरुले ।

    ReplyDelete
  6. Ramro lagyo yo tathyanka haru thaha pauda. Keep it up. 

    ReplyDelete
  7. हो मान्नै पर्छ । म पनि छक्क परे यो पढेर धन्यवाद आकार दाइ।

    ReplyDelete
  8. Gazzap rahechha bhitri rahasyaa.......

    ReplyDelete
  9. mannai parcha hajur ko bhittri dimag lai

    ReplyDelete
  10. wow so interesting thank you Akar ji for the  sabhar.

    ReplyDelete
  11. हेतेरिका !! मंगलबजारमा २ दशक बिताएर पनि यो तथ्य आज मात्र थाहा भयो मलाई !! तिमी, तिम्रो blog र तिम्रो 
    सोमेस दाइ लाई मुरि मुरि धन्यवाद !! जय शम्बो !!

    ReplyDelete
  12. यो कुरा त सिद्धिनर सिंह मल्ल ले पनि सोचेको थिएन होला यसरि पनि बुझ्छ्न भनेर .......................Really intresting  fact, ......

    ReplyDelete
  13. Wow! Thanks for the post. I have passed through Patan Durbar SQ a 1000s times like u did but never noticed those details. Your story makes me go back there once again to read/observe them for myself. Thanks. You did a good story out here. Well done!

    ReplyDelete
  14. Post three years agaadi ko raicha. Malai sodhe pani hunthyo bhanera comment garna laageko ta aafnai comment raicha yahan three years agaadi ko. yehi herera thaha bhako raicha ki k ho malai pani ? :S

    ReplyDelete
  15. Samrakchan GhimireMay 17, 2014 at 6:04 PM

    awesome. nepali version of angles and demons movie ko hidden information.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

फेसबुक न्युजफिड अपडेट - पेजलाई झनै गाह्रो

अमेरिकामा भएको पछिल्लो राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणाम सार्वजनिक भएसँगै फेसबुक लगायत विभिन्न सोसल मिडिया साइटहरुको उपयोगिताबारे व्यापक बहस सुरु भएको थियो । "फेक न्युज"को बिगबिगीले गर्दा फेसबुक, एकहिसाबमा फेकबुकमा परिणत भयो । प्राय: फेक न्युजहरु नै धेरै सेयर हुने र भाइरल हुन थाले । धेरै सेयर हुँदा, स्वाभावत: "फेक न्युज" पनि साँच्चै हो भन्न थालियो । कहिँकति अनुसन्धान छैन, फलानोले एकथरि पेजबाट समाचार सेयर गर्छ, अर्कोले सेयर गर्छ, अर्कोले गर्छ, असत्य तथा काल्पनिक समाचारहरु कै बोलबाला देखियो ।


नेपालमा भएको पछिल्लो निर्वाचनमा पनि प्रचारवाजी शैलीका मनगढन्ते तथा काल्पनिक समाचारहरु भाइरल भए । फलाना र चिलाना पार्टि, मान्छे पिच्छेका अनलाइन समाचार पोर्टल, फेसबुकको न्युजफिड हेर्न नै दिक्क लाग्ने किसिमको थियो । सबैभन्दा अनौठो लाग्ने चाँहि, मान्छेहरु फेसबुकमा फलाना समाचार पोर्टलले लेखेको भन्दै सेयर गरिरहेका भेटिन्थे । अझ के भने, नेपालका ठूला प्रकाशनहरु सँग ठ्याक्कै मिल्ने नामहरु राखेर काल्पनिक समाचारको व्यापार गर्ने समूहहरु नै छन् । उदाहरणको लागि, कान्तिपुरले यस्तो उस्तो लेख्यो भन्…

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free.

Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP:
Install:
Run setup file;
Go to control Panel;
Open Language and Regional settings;
Open Regional Language Options;
Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages):
Click apply-it might ask for windows CD:
Insert CD or you can directly copy "i386" files too;
And install all: then you have done;
Click for details;
Then click add a tab;
A new popup will appear:
Select "Sanskrit" in the first box;
Select "Nepali unicode (romanized)" in second box;
Click "ok";
You have successfully installed it;
Press "alt+shif…

कुन च्याट एप्स चलाउने?

फेसबुकको मेसेन्जरमा स्टोरीज आएपछि वाक्क, दिक्क नै भइयो । त्यसको विकल्प खोज्ने क्रममा पहिले त फेसबुक र मेसेन्जर एप दुवै मोबाइलबाट हटाएर ब्राउजरमा चलाउन थालेँ । त्यसको केही दिनपछि फेसबुक लाइट र मेसेन्जर लाइट चलाउन पुगेँ । फेसबुक लाइटको 'एप एक्सपिरियन्स' खासै गतिलो लागेन र फेरि केही हप्ता पछि फेसबुक एपमा सरेँ तर फेसबुक मेसेन्जर चाँहि मेसेन्जर लाइट नै मनपर्‍यो । गज्जब, च्याट गर्न मात्र मिल्ने ।

त्यसो त मोबाइलमा करिब आधा दर्जन च्याट एप्स छन्, सबै एप सँधै चलाइँदैन । अर्को कुरा, च्याटको लागि प्रयोग नगरिने एप्‌मा पनि च्याट गर्ने फिचर छ या भनौँ "प्राइभेट मेसेज" गर्ने सुबिधा छ । उदाहरणको लागि इन्स्टाग्राम फोटो सेयर गर्ने एप हो, तर यहाँ साथीहरुलाई सिधै मेसेज पनि गर्न मिल्छ, दोहोरो च्याट गर्न मिल्छ । हिजोआज म पनि प्राय: ट्विटरको 'डाइरेक्ट मेसेज' धेरै प्रयोग गरिरहेको हुन्छु, साथीहरुसँग कुरा गर्न ।


एक समय यस्तो थियो, म गुगल टक या भनौँ जिमेल च्याट मात्रै प्रयोग गर्थेँ । कसैले केही म्यासेज मलाई पठाउनु छ भने, कि त ईमेल गर्थे वा गुगल टकमा कुरा गर्थे, हैन भने फोन र एसएमएस त छँ…

एक रातको कथा

भोलिपल्ट घर फर्कने रात थियो । सम्पूर्ण सामानहरु प्याक गरिसकेपनि केहि छुटेछकी भनि सोच्न बसेको थिएँ । कतैबाट तिरिरि बाँसुरीको धुन सुन्दा मनै आनन्दित भयो । "ए, निदाइस क्या हो ? फोन बजिरहेछ", रुममेटले चिच्यायो । कल रिसिभ गरेँ, निद्राकै झोकँमा, "हेलो, सुनन आज म नेपाल बाहिर जाँदैछु, यस अघि पनि कल गर्न पाइन । म विस्तारमा पछि कल गरौँला", एउटा हतारिएको खवर सुने । "ए ....., शुभयात्रा है", भने तर म अझै पनि निद्रामै थिए । वास्तवमा उनिलाई मैंले ठम्याउनै सकिन, सायद निद्रामा भएरै होला, न त नाम नै सोध्न भ्याँए आफ्ना सबै परिचित व्यक्तिहरुलाई याद गर्दा पनि त्यो आवाज ठम्याउन सकिन । अब मात्र मैले प्रतिक्षा गर्नुपर्नेछ, उनको दोस्रो कलको ।

अर्को विहानै आफ्नो वाटो लागिसकेको थिएँ । यात्राका दौरानमा मेरो मन सधैं मेरो जन्मथलो पुगिरहेको हुन्थ्यो । जुन माटोमा म जन्मे, जहाँ हुर्केँ, मेरो वात्सल्य , बालसखा सबै झल्झल्ती याद आउन थाले । मलाई घर छिटो पुग्नु छ, किनभने मेरो प्रतिक्षामा कसैले धेरै महिना विताएको छ । त्यही बेला मैले लेख्न थालेँ :
“मेरो आउने वाटो हेरी, चौतारीमा कुर्छे होली,
मेरो…

यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यबारे जानकारी - मेरो लागि एपमा

यहाँ यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्वन्धि कुरा गर्न सजिलो छैन । यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धि पढाइ स्कुल देखि नै सुरु हुने भएपनि यसबारेमा खुला रुपमा छलफल नगरिने कारण, अधिकांश किशोर/किशोरीहरुको बुझाइ अपुरो र गलत हुने गरेकोछ । किशोर/किशोरीहरुको यही समस्यालाई ध्यानमा राखेर, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धि जानकारी/परामर्श दिन आदिको लागि 'पब्लिक हेल्थ कन्सर्न ट्रस्ट नेपाल' (Public Health Concern Trust) ले "मेरो लागि" एप निर्माण गरेकोछ ।


मेरो लागि एपमा आफूलाई चिन्नुहोस्, सम्बन्धहरु, गर्भ निरोधक उपायहरु, एच आइ भी र अन्य यौन रोगहरु, हाजिर जवाफ, ठिक/बेठिक, कथाहरु, सहयोग केन्द्रहरु आदि विभिन्न खण्डहरु राखिएकोछ । यी खण्डहरुको भित्र गएर, यिनीहरुको बारेमा जानकारी लिन सकिन्छ । जस्तो कि, आफूलाई चिन्नुहोस् खण्डमा, सेक्स र लिङ्गको फरक देखि लिएर पुरुष, महिलाको प्रजनन अंग र यौनको बारेमा जानकारी गराइएको छ ।

किशोरावस्था भनेको के हो, पुरुष प्रजनन अङ्गहरु के के हुन्, पुरुष हर्मोनहरु के के हुन्, किशोरावस्थामा शरिरमा के कस्ता परिवर्तनहरु देखिन थाल्छन् भन्ने कुरा पुरुषको खण्डमा समावेश गरिए…

Shirish Ko Phool : Review & Download

One of the finest book ever written in Nepali literature....Shirish Ko Phool and one of my personal favorite.

I have read this novel over four times or say five times..and each time I finish the novel I feel pang and it hangs on my head for so many days. Why guilt is so painful that made such a strong woman called Sakambari to suicide..or die…??

The novel has a wonderful language..the simplest of all. When I had read it for the first time..to tell the truth that I hadn’t really understood the novel, I felt the love story in it and I could not understand the passion in the novel.. But this day I may say I am able to figure out the passion and the feelings of the author..

I really appreciate the wonderful story, the plot the real setting, the real characters…and the situation of the novel till it ends. The pain of running away from the feelings and passion. When the Suyogbir says.."Ma glass ma bhagchu” ( I forgot the line exactly…). The feeling is that we run away from pain…because…

Subscribe to Aakar Post