Skip to main content

Workshop on FOSS for Media Persons



22 Feb 2009 मा FOSS (Free and Open Source Software) Nepal तथा HLCIT (High Level Commission of Information Technology) ले संयुक्त रुपमा Digital Freedom For a Free Society भन्ने नाराका साथ आयोजना गरेको “Workshop on Free and Open Source Software for Media Persons”, विषयक एकदिने कार्यक्रम मा मैले एक ब्लगरको हैसियत ले सहभागिता जनाएको थिँए । FOSS Nepal को रेगुलर कार्यक्रम अन्तर्गत उक्त कार्यक्रम, मिडिया मा काम गर्ने व्यक्तिहरुलाई Free and Open Source Software बारे बुझाउन HLCIT को सभाहल सिंहदरबार मा गरिएको थियो ।

विवेक पौडेल ले सञ्चालन गर्नुभएको कार्यक्रमलाई Opening Session, Orientation Session, Technical Session: Demo and Hands-on र Refreshment गरेर ४ वटा भागमा बाँडिएको थियो । ठिक १० बजे भनिएपनि १५-२० मिनेट ढिलो सुरु भएको कार्यक्रम मा अतिथिका रुपमा नेपाली टाइम्सका प्रकाशक-सम्पादक वरिष्ठ पत्रकार कुन्द दिक्षित, वातावरण विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका सहसचिव अर्जुन कार्की, HLCIT का सेक्रेटरी डा. मदन परियार, HLCIT का VC तथा ईन्जिनियर सरोज देवकोटा, HLCIT का आजिवन सदस्य मनोहर भट्टराई आदि हुनुहुन्थ्यो ।

कार्यक्रमको सुरुवात सँगै FOSS Nepal का सुविर प्रधानांगले FOSS बारे जानकारी र यसको उपयोगिता बारे बोल्दै, FOSS र Media का सम्बन्धमा प्रिजेन्टेसन दिनुभएको थियो । उहाँले प्रोप्राइटरी सफ्टवेयर को सट्टा मा कुन कुन फ्रि एन्ड ओपन सोर्स सफ्टवयर प्रयोग गर्न सकिन्छ बताउनुभएको थियो । त्यस्तै FOSS Nepal ले २००७ र २००८ मा Global Software Freedom Day Best Event Award जित्‍न सफल भएको कुरा पनि स्मरण गराउनुभएको थियो ।

यसै क्रम मा कुन्द दिक्षित ले Democracy in Cyberia बारे प्रिजेन्टेसन दिनुहुँदै, अनलाइन मिडियाको फाइदा र वेफाइदा को बारेमा बोल्नुभएको थियो । नेपालमा करिब १ प्रतिशत जनता इन्टरनेटको पहुँचमा रहेका र त्यसमध्ये ६५ प्रतिशत काठमाडौँ भित्र रहेको तितो यथार्थ प्रस्तुत गर्दै उहाँले प्रविधि मा पहुँच बढाउनु पर्ने कुरा व्यक्त गर्नुभएको थियो । साथै, Corporate Ownership and Control का कारण FOSS तिर लाग्नुपर्ने आज को आवश्यकता रहेको उहाँले बताउनुभएको थियो । अनलाइन मिडिया राज्यको पाचौँ अंग हो भन्दै उहाँले अनलाइन जर्नालिजम तथा सिटिजन जर्नालिजम आजको आवश्यकता रहेको र निकट भविष्यमै अनलाइन मिडिया Main Stream Media हुने कुरा बताउनुभएको थियो ।

वक्ताको बोल्ने क्रममा आउनुभएका HLCIT का मदन परियारले आइटिको प्रयोग सहर भित्र मात्र सिमित रहेको र यसलाई देशव्यापी बनाउन HLCIT ले पहल गरिरहेकेको कुरा व्यक्त गर्नुभएको थियो । साथै, प्रविधि सस्तो र सुलभ भएमात्र सबैको पहुँचमा पुग्ने बताउँदै FOSS एउटा राम्रो अल्टरनेटिभको रुपमा रहेको बताउनुभएको थियो ।

त्यस्तै वातावरण,विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका सहसचिव अर्जुन कार्कीले आफूले FOSS को बारेमा पहिलोपटक सुनेको बताउँदै, FOSS ले गर्ने कार्यक्रमहरुमा आफूहरुजस्तोलाई पनि निरन्तरजसो बोलाइए, सरकारी स्तरबाट नै पनि यसबारे पहल गर्न सजिलो हुने कुरा बताउनुभएको थियो ।

HLCIT VC तथा ईन्जिनियर सरोज देवकोटाले इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरु सहरमा मात्र सिमित भएको बताउँदै, सुचना प्रविधिको विकास का लागि सरकारव्दारा पहल गरिनुपर्ने बताउनुभएको थियो । खानेपानी, बाटोघाटो र सुचना प्रविधि फरक कुरा हुन्, तर यहाँ, खानेपानी, बाटोघाटो छैन के को सुचना प्रविधि भन्ने गरिएको तितो यथार्थ प्रस्तुत गर्नुभयो । यसर्थ पनि सस्तो र सुलभ FOSS तिर बढ्नुपर्ने स्थिति रहेको उहाँले बताउनुभएको थियो । त्यसपछि को क्रममा बोल्दै, मनोहर भट्टराईले सबैलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै FOSS र Media बारे आफ्ना केहीकुरा राख्नुभएको थियो ।

त्यसपछि को Orientation Session मा दैनिकीडटकम का उपसम्पादक गुणराज लुँइटेल ले आफ्नो अनलाइन जर्नालिजम को अनुभव सुनाउँदै Importance of Digital Media and Experiences of Doing Online Journalism बारे प्रिजेन्टेसन दिनुभएको थियो ।

त्यस्तै पत्रकार केदार शर्माले FOSS Freedom and Media बारे बोल्दै, राजनितिक आन्दोलन जस्तै, FOSS को आन्दोलन मा पनि सबैलाई लाग्न आग्रह गर्नुभएको थियो ।

Digital Media will be the mainstream Media भन्दै कार्यक्रम सञ्चालक विवेक पौडेल ले Showcasing FOSS for Media बारेमा प्रिजेन्टेसन दिनुहँदै Twitter, Facebook आदिजस्ता साइटबाट micro blogging को अवधारणा भित्रिसकेको कुरा बताउनुभएको थियो । त्यसैक्रम मा अंकुर शर्मा व्दारा लिनक्स इन्सटलेसन तथा निर्भिकल्प सफ्टवेयर को प्रयोग बारे डेमो देखाउनुभएको थियो ।

Hobby and Profession: Online Reporting को बारेमा नेपाली भोइसका ब्लगर उज्जल आचार्यले ब्लग र ब्लगिङ बारे जानकारी दिनुभएको थियो भने रिसर्चर विपिन गौतम ले Privacy र Anonymity को बारेमा प्रिजेन्टेसन दिनुभएको थियो । त्यस्तै वसन्तकृष्ण श्रेष्ठले नेपालीयुनिकोड बारे जानकारी दिनुभएको थियो । यसपछि को क्रम मा अंकुर शर्माले फायरफक्सका लागि १० वटा महत्वपुर्ण Add-ons को बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो ।

Kathmandu University का अभिषेक सिंह ले Wiki and Media: Media wiki को बारेमा प्रिजेन्टेसन दिनुभएको थियो । यसक्रम मा विकी क्रिएट गर्ने, ईडिट गर्ने आदि तरिकाहरु सिकाउनुभएको थियो भने अन्त्यमा जुम्ला नामक सिएमएस इन्सटल गर्ने विधि बताउनुभएको थियो ।

त्यसपछि को क्रममा हेमपाल श्रेष्ठ ले Licensing, Open Content and Copyright issues in Cyberspace बारेमा बोल्नुभएको थियो । त्यसपछि आकाश दिप शाक्य ले कार्यक्रम को समराइज गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम को अन्त्यमा सहभागिहरुलाई HLCIT का सेक्रेटरी डा. मदन परियार ले सर्टिफिकेट वितरण गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम को समापनमा बोल्दै डा. मदन परियार ले, मिडिया मा काम गर्ने साथिहरुको लागि कार्यक्रम फलदायी भएको आशा व्यक्त गर्दै FOSS Nepal लाई पनि यस्तो कार्यक्रम आयोजना गरेकामा धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियो ।



















नोट: मोवाइलबाट खिचिएका कारण,फोटोहरु कमसल गुणस्तरका छन् ।

Comments

  1. कार्यक्रम उपयोगि र जानकारी जानकारीमूलक रहेछ । प्रोप्राइटरी सफ्टवेयर को सट्टा मा कुन कुन फ्रि एन्ड ओपन सोर्स सफ्टवयर प्रयोग गर्न सकिन्छ ? for Media Persons जस्तै ........

    ReplyDelete
  2. समिर जी, मैले माथि उल्लेख गर्न बिर्सीएछु । अब यहाँ लेख्छु है त ।
    जस्तो फ्रि एन्ड ओपन सोर्स सफ्टवेयरहरु यस्ता छन्:
    फायरफक्स - ब्राउजर को लागि
    ईभोलुसन - ईमेल को लागि (आउटलुक एक्सप्रेस को सट्टामा)
    भिएलसी प्लेयर - अडियो र भिडियो प्ले गर्न को लागि
    गिम्प्स - ग्राफिक्स को लागि (फोटोसप को सट्टामा)
    पिडगिन - इन्सटान्ट म्यासेजिङ को लागि (च्याट गर्न)
    अडियोसिटि - अडियो ईडिट गर्न
    वाक्स - भिडियो ईडिट गर्न
    यस्तै यस्तै धेरै छन् । गुगलिङ गर्नुहोस्, धेरै नै भेट्नुहुन्छ ।

    अनि कार्यक्रम मा भनिएका फायरफक्स एडवान्सहरु चाँहि यिनिहरु थिए, जुन यहाँ तल दिइएको छ :
    ScribeFire
    Feed Sidebar
    Interclue
    Screengrab
    Read It Later
    Nepali Dictionary 1.0
    Facebook Toolbar
    TwitterFox
    PlagiarismDetect.com
    Ubiquity

    सम्झाइदिनुभएकोमा, समिर जी लाई हार्दिक धन्यवाद छ है !

    ReplyDelete
  3. अनि लिनक्स अपरेटिङ सिस्टम पनि छ है !

    ReplyDelete
  4. Thanks Aakar for writing about the program. I hope it was useful for all. It would be nice to hear from you on the mode of the program and suggestions/criticism for it.

    Bibek

    ReplyDelete
  5. HELLO DEAR.I LIKE UR BLOG.NICE WORK DONE BY U.I WANNA LINK EXCHANGE WID U IF U R INTRESTED.VISIT MINE BLOG WWW.HAKINGTIPS.BLOGSPOT.COM

    ReplyDelete
  6. आकारलाई धन्यबाद | मलाई नि अडियोसिटि चाहीं काम लाग्यो |

    ReplyDelete
  7. Here are some picture from the event.
    Thanks to Hempal Shrestha...

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

म आउँदैछु प्रिय

"हातमा हात ओठमा ओठ म आउँदैछु प्रिय म आउँदैछु प्रिय !..." भन्ने पंक्ति सँगै भिडियो सुरु हुन्छ । राजन कठेत को निर्देशन मा बनेको भिडियो निकै मजाले सलल बगेको छ । भिडियो अन्तिम सम्म नहरेसम्म यो के को लागि र कुन विषयमा बनेको भिडियो हो भन्न मुस्किल नै पर्छ । एउटा सन्देशमुलक कुरा भिन्नै कन्सेप्ट मा बनेको भएर पनि भिडियो निकै राम्रो लाग्छ । काठमाडौँ विश्वविद्यालय मिडिया स्टडिज का साथिहरुले बनाएको छोटो र मिठो भिडियो आज यहाँ राख्दैछु । भिडियोमा अभिनय रहेको छ पर्वत थापा को भने, क्यामरा मा छिरिङ र कविता वाचन मा रतन रहेकाछन् । भिडियोको बारेमा: A very short, both romantic and funny video(1 min. 25 secs.), made by KU students (2009) with Parbat Thapa (Electrical Engineering 4th/last year) in the scene....Poem narration by Ratan Aanad Karna, background score by Diwas Manandhar and Parbat Thapa, editing by Shekhar KC and Rajan Kathet, camera by Prem Tshering Sherpa and, scene selection, photography direction, script, concept and direction by Rajan Kathet. It was a good homework before making th

यसपाली को गाईजात्रा

'सबको मालुम् है मै बिहारी नही फिर भि कोही हिन्दी बोल्न दबाब डाले तो मैं क्या करु ?' हवनकलीः तपाईंको मातृभाषा त मैथिली हैन र - फोरमानन्दः हो, लेकिन मातृभाषाभन्दा अहिले हाम्को पितृभाषा हि मन पड्ता है । हवनकलीः यो नेपाली वर्णमाला राम्रोसंग पढ्नुस् क्यारे । फोरमानन्दः हिन्दी भाषामें नेपाली वर्णमाला नही मिलता क्या ? क-कौन बनेगा, ख-खरबपती, ग- गोली मारो अ-अरुणाचल, आ-आदमी, इ-इन्तजार हवनकलीः उप-राष्ट्रखतीज्यू, सपथको बेला किन दौरा सुरुवाल नलगाएको ? फोरमानन्दः क्यौं हमको बहुत गर्मी होता है । दौरा सुरुवालमे भेन्टिलेसन नही होता है न । Damdev......Devi......Aakh bandh Karo Na...Banda aakh mey Itna achhi Lagti ho ki ..............Main sabda mey kaha nahi sakta. Damdev- dekho, Maine yog Sab ko Nisulka sikhata hu. Maile aap se kavi Paise Maga hey ? Bhakta-Nahi Swami..Paisa nahi, Rupaye Maga hai. Hai..Aapne Kaka Bikendra Yadav ko Luck Kiya jaye....Lekin Yeh Hamre Rule ke Khilaf hai. Hum Bikendra Yadav ko Luck kar Nahi sakte hai. Devi Aur Sajjano, Maii hun Manojtav

हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ ?

फेसबुक आफैँमा व्यापक सञ्जाल । हामी फेसबुक विना त अधुरो नै हुन्छौँ जस्तो लाग्छ हिजोआज । तर यसो सोच्नुहोस् त हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ होला ? फेसबुक का सुरक्षा प्रमुख म्याक्स केली ले २६ अक्टोबर २००९ मा ब्लग मार्फत मृत्यु भएका व्यक्तिहरु को फेसबुक को प्रोफाइललाई सर्च को नतिजा मा नदेखाइने जनाएकाछन् । फेसबुक प्रयोगकर्ता को मृत्यु पछि, उक्त व्यक्ति को प्रोफाइललाई सिल गरिने अनि सर्च को नतिजामा नदेखाउने बताएकाछन् । तर मृत्यु भएको व्यक्ति प्रति सम्मान का शब्द लेख्न या आफ्नो श्रद्धा व्यक्त गर्न उक्त व्यक्ति को प्रोफाइल को वाल भने, आफ्ना आफन्त अनि साथिहरु को लागि सँधै खुल्ला राखिने जनाइएको छ । अक्टोबर २३ मा फेसबुक नयाँ डिजाइनमा आएपछि, फेसबुक ले यस्तो कुरा सार्वजनिक गरेको हो । फेसबुक प्रयोगकर्ताहरु ले फेसबुक को नयाँ ‘सजेसन’ र ‘रिकनेक्ट’ भन्ने सुविधा का कारण समस्या सिर्जना भएको बताउँदै, ब्लग र ट्विटर मा आफ्ना गुनासाहरु लेखेपछि फेसबुक ले, यो नयाँ निति अगाडि ल्याएको हो । फेसबुक ले मृत्यु भइसकेका व्यक्तिहरु को प्रोफाइल देखाउँदै साथि बनाउन ‘सजेसन’ दिन थालेपछि, समस्या सिर्जना भए

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

नेपाली टाइप गर्ने सजिलो तरिका

मदन पुरस्कार पुस्तकालयले  २००७  २००३-४ ताका नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट, रोमनाइज्ड र ट्रेडिसनल सार्वजनिक गर्यो । नेपाली टाइपिङ (ट्रेडिसनल) जान्दै नजान्ने (कहिले नेपाली टाइप नगरेको) मैले, मदन पुरस्कार पुस्तकालयले सार्वजनिक गरेको रोमनाइज्ड नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट कम्प्युटरमा राखेर पहिलो पटक कम्प्युटरमा नेपाली भाषामा लेखेँ । यसविचमा कम्प्युटर तथा मोबाइलको लागि धेरै किसिमका नेपाली किबोर्ड लेआउट तथा एप्सहरु आइसकेकाछन्, तर पनि इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरु नेपाली टाइप गर्नुपर्दा अप्ठ्यारो मान्छन् । मलाई धेरैले सोध्ने गरेको प्रश्न भनेको, "फेसबुकमा कसरी नेपाली टाइप गर्ने?" अत: यो ब्लगमा मदन पुरस्कार पुस्तकालय (मपुपु) ले निर्माण गरेको नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट बारे चर्चा गर्दैछु। प्रिती, कान्तिपुर लगायतका 'ट्रु टाइप फन्ट' (ttf) प्रयोग गरेर ट्रेडिसनल लेआउटमा नेपाली टाइप गर्ने प्रयोगकर्ताहरुले, नेपाली ट्रेडिसनल युनिकोड किबोर्ड लेआउट राखेर, इन्टरनेटमा सजिलै सँग नेपालीमा लेख्न सक्छन् । भन्नुको मतलब, तपाईलाई पहिले नै नेपाली टाइपिङ आउँछ भने टाइपिङ गर्ने तरिका उही हुन्छ, उही &q

खेल्ने हैन त बाघचाल अनलाइनमा? [Online Bagh Chal]

बाघचाल हामी नेपालीको लोकप्रिय दिमाग ख्याउने खेल ! २० वटा बाख्रा अनि ४ वटा बाघका साथ खेलिने ‘बाघचाल’ केही महिना देखि अनलाइनमा खेल्न थालिएकोछ । सेमिकलन डेभ्लपर्स’ले निर्माण गरेको बाघचालमा यो हप्ता “बाघचाल” टुर्नामेन्ट पनि सञ्चालन गरिएकोछ । अनलाइनबाघचालमा दुईजनाको खेल अरु’ले पनि हेर्न पाउँछन्, खेलाडिहरुले आपसमा कुरा गर्न पनि पाउँछन्, अरु कोही खेलाडी छैनन् र आफू एक्लै भइएकोछ भने कम्प्युटर सँग पनि खेल्न मिल्छ । अनलाइन बाघचालको गृहपृष्ठ (Home Page) मा अनलाइनमा चलिरहेको खेलहरुको विवरण देख्न सकिन्छ, त्यहाँबाट आफूले नयाँ खेल सुरु (create) गर्न सकिन्छ, या अरुले सुरु गर्न लागेको खेलमा प्रतिस्पर्धा पनि गर्न सकिन्छ, वा सकिएको खेलको ‘रिप्ले’ पनि हेरेर बस्न मिल्छ । त्यसबाहेक अनलाइन बाघचालको पब्लिक च्याटमा गएर बात मारेर बस्न पनि सकिन्छ । बाघचाल (Bagh Chal) मा बाघ र बाख्रा जनाउन बाघ र बाख्राको टाउका’को फोटो राखिएकोछ, जसबाट खेल्नेलाई एउटा रमाइलो अनुभव हुन्छ, खेलको दायाँ साइडमा कसको पालो हो, खेल सुरु भएको कति टाइम भयो, कति वटा बाख्रा बाँकी छन् भन्ने जानकारी देख्न सकिन्छ । खेलको पेज छोडेर अन्य पेजमा

Subscribe to Aakar Post