Skip to main content

अनुत्तरित प्रश्न

“तिमीले आफ्नु कुरा भनेर तिम्रो फर्मालिटि पुरागर्यौ, तर किन सँधै म सँग मात्रै, किन जीवनको हरेक च्यालेन्ज मलाई नै आउँछ ।
के तिमी कल्पना गर्न सक्छौ, ४ महिनाको बिचमा एउटै घरबाट ३ लाश निस्कदाँ के हुन्छ ?
अनिल, आज मेरो बहिनी को जन्मदिन तर कसलाई विस गरौँ म, कस्को सोख गरुँ म, यो संसार पापी छ, अनिल………. !”

माथिका शब्दहरु एसएमएस को रुपमा प्राप्त भएका हुन् जब मैले दु:खद घटना भन्दै समवेदना को सन्देश एक साथीलाई एसएमएस को रुपमा पठाएको थिँए । करिब ४ महिना अघि आफ्नो बुबा र बहिनीलाई उनले एकैसाथ गुमाएकि थिइन्, र अहिले हजुरबुबालाई ।

एसएमएस पढेपछि, मन मा अनौठो तरंगहरु पैदा भयो, अनि फेरी किन मलाई मात्रै भन्ने साथीको वाक्य सम्झेँ, झनै आफैँलाई अप्ठायारो हुँदै गयो, यो खबरले म त मर्माहत भएँ भने उनी नहुने कुरै भएन । जसलाई पर्यो त्यसलाई मात्र थाहा हुन्छ चोट के हो ? हामी ले सान्त्वनाको स्वरदिने मात्र न हो । के यो दु:ख हामीले बाँडेर लिन सक्छौँ ?

अनि मैले रिप्लाई गरेँ, “मलाई माफ गर, तिम्रो प्रश्नको जवाफ दिन एउटा शब्द पनि म सँग छैन, मात्र म त्यहाँ को स्थितिलाई सोच्नसक्छु अनि तिम्रो संवेदनालाई बुझ्न सक्छु, एक साथिका नाताले …… एउटा अपरिभाषित सत्य !”

केहीदिन भएको थियो उनको मिसकल, एसएमएस नआएको, प्राय: साथीहरुको मिसकल र एसएमएस आइरहन्छ, अत: मैले उनलाई मिसकल गरेँ, सम्झना स्वरुप । उताबाट तुरुन्तै कलब्याक आयो , मलिन स्वरमा हेल्लो भनिन, हजुरबुवा बित्नुभएको कुरा भनिन, आज ३ दिन, मेरो मुखबाट कुनै शब्द निस्किएन, मात्र मधुरो स्वरमा “सरी” भनेँ र फोन राखेँ, म मा केही कुरा बोल्ने हिम्मत नै आएन ।

चिता ले मरेकोलाई जलाउँछ तर चिन्ताले जिउँदालाई नै जलाउँछ


त्यसपछि मैले एकछिन केही सोच्न सकिन, मात्र उनले केही दिन पहिले भनेको कुरा याद आयो, बुबा र बहिनीले छाडेर गए, कहिले नफर्किने गरी । अनि आज थाहा पाएँ, उनको हजुरबुबा पनि बित्नुभएछ । जन्मेपछि मर्नुपर्छ भन्ने सबैलाई थाहा छ, तर यस्तो बज्रलाई सहने साहस हामीमा छैन, अझ केही महिनाको अन्तराल मै घरबाट सबै नफर्किनेगरि छाडेर जान्छन् भने त बाँच्ने ले कसरी चित्त बुझाउँछ र ?

जति सोच्छु त्यती नै असह्य हुँदै गएपछि अनि नाना थरीका तर्कनाहरु ले मन मा डेरा जमाउन थालेपछि, आफ्नो मन हलुको पार्न या भनौँ मनमा गुम्सिएका केही कुराहरु यहाँ लेखेको मात्र हुँ, थाहा छैन, उनलाई मैले यसरी लेखेको मन पर्छ कि पर्दैन ।

मानविय संवेदनालाई नाप्ने,जोख्ने आधार केही छैन अनि जति नै भनेपनि एउटालाई परेको चोट को मुल्याङ्कन अर्कोले गर्न सक्दैन किनकी यो कुराहरु मानविय संवेदना सँग नै जोडिएका हुन्छन् । खैर, अब म के जवाफ दिउँ भन्ने सोचिरहेको छु, उनलाई, अनि के भनेर सम्झाउँ, खै म सँग कुनै शब्द पनि छैन । अझ अब पालै-पालो जान्छन् होला भन्ने कुरामा मन धेरै डुलिरहेको होला, अनि नानाभाँतिका तर्कनाहरु आइरहेको होला । भन्छन् “चिता ले मरेकोलाई जलाउँछ तर चिन्ताले जिउँदालाई नै जलाउँछ”, खै, चिन्ता कसरी दुर गराउने ? अब उनलाई कसरी आश्वस्त पार्ने जीवन रंगिन छ भनेर ।

साँच्चै भन्ने हो भने, मैले उनलाई देखेको पनि छैन अनि उनीसँग धेरै परिचित पनि छैन, तर पनि एउटा नदेखिएको, नभेटिएको साथी को परिवारमा घटेको घटनाले मलाई स्तब्ध तुल्याएको छ सायद यो नै मानविय संवेदना हो । अनि उनलाई परेको असर हामी सबै ले नै अनुभव गर्न सक्छौँ, तर त्यो दु:खलाई हामी बाँढेर लिन सक्दैनौँ । के कुनै उपाय छ, मानविय संवेदनामा आधारित दु:खहरु सबैले बाँडिचुँडि लिने ?

-----------------------------------------------
आफ्नो कथा
२०६३-०१-०२ शनिबार को डायरीबाट:


देशमा जनआन्दोलन चलिरहेको छ, सयौँ घाइते भएका छन्, २-३ जना सहिद पनि भइसके, सबैको आ-आफ्नै पिडा छ । तर म अर्कै शोक मा डुबेको छु अनि आफ्नो व्यथा यही डायरीलाई भनिरहेको छु । हामी सँधै भाषण दिइरहेका हुन्छौँ, जन्म र मृत्यु शाश्वत सत्य हो त्यसैले जन्मेपछि एक दिन मर्नैपर्छ तर हामी आफैँलाई पर्दा भने यो सत्यलाई स्विकार्न गाह्रो हुँदोरहेछ । आज यस्तै भएको छ, मनले स्विकार गर्न नसकेपनि आमा (मावल को हजुरआमालाई हामी आमा भन्थ्यौँ) ले आज बिहान देखि कहिले फर्केर नआउनेगरि हामीलाई छाडेर जानुभएको छ । २ वर्षदेखि आमालाई क्यान्सरले सताएको थियो, आज बित्नुभएको खबर बुबा ले फोनबाट भन्नु भयो । मैले केही सोच्न सकिन, ह्या हैन होला भन्ने लागेर म रुन पनि सकिँन किनकी मलाई आमा मावलमै हुनुहुन्छ भन्ने लागिरहेको छ । अनि केहीबेरपछि, सम्झनामा आमासँगका पुराना कुराहरु आउनथाले तब मलाई महशुस भयो कि अब सायद आमा हुनुहुन्न, अनि रोएँ ढोका थुनेर बेस्सरी ।

आमा क्यान्सर ले बित्नुभयो, लाग्यो क्यान्सर भयंकर कै रोग रहेछ, यो चुरोट, रक्सी अनि जथाभावि खानेलाई मात्र लाग्ने होइनरहेछ । अनि क्यान्सर ले असल र खराब मान्छे पनि भन्दोरहेनछ । “आयो टप्प टिप्यो, मिती पुग्यो, टारेर टर्दैन त्यो……” यदी संसारमा मानविय संवेदना जोख्ने तराजु हुँदो हो त, जो कोही को पनि गुण-दोष निकाल्न सकिन्थ्यो, तर छैन । सबैलाई समान अनि सहयोग को दृष्टिले हेर्ने मेरी मावल की आमा क्यान्सर जस्तो रोग ले प्रताडित भएर बित्नु भयो । क्यान्सरसँग भयंकर पौँठेजोरी नै खेल्नुभयो २ वर्षसम्म, कहिले विर-हस्पिटल त कहिले आयुर्वेदिक उपचार । क्यान्सर लागेको कुरा उहाँलाई भनिएको थिएन तर पनि आमालाई थाहा थियो, क्यान्सर भनेर, आमाले कहिलेकाँही कुरै-कुरामा म सँग यी कुराहरु खुस्काउनुहुन्थ्यो । तर पनि आमा निराश हुनुहुन्थेन, आशावादी नै हुनुहुन्थ्यो । अहिले पनि टिभी मा आउने एउटा उपचार केन्द्र को प्रचार मा आमा बोलिरहनुभएको छ –“क्यान्सर रोग उपचार गरेमा निको हुन्छ” । हो, आजैबिहान पनि दश बजेपछि को एनटिभी को एउटा प्रोग्राम मा आमा यसै भन्दैहुनुहुन्थ्यो । संयोग ले भन्ने की के भन्ने आज आमालाई हेर्न भनेर नै म टिभी अगाडि बसेको थिँए अनि आमालाई हेरेँ पनि, आमा त्यही कुरा नै भनिरहनुभएको थियो, –“क्यान्सर रोग उपचार गरेमा निको हुन्छ” अनि हाँसिरहनुभएको थियो तर त्यसको लगत्तै घरबाट बुबाको फोन आयो –“मावल को आमा बिहान ४ बजे बित्नुभयो” ।

अब हुने-हुनामी टारेर टर्दैन, उहाँ निकै टाढा गइसक्नुभयो । तर पनि मन बुझाउन कठिन नै हुँदोरहेछ, भनेजस्तो सजिलो नहुने । यदि हामीले मरेर फेरी जन्मनु पर्छ भने, अर्को जन्म मा पुन: उहाँलाई नै हजुरआमा को रुपमा भेट्न पाइयोस् । अनि मामाघर जाँदा, आमाले “नातीहरु आएछन्” भनेको सुन्न पाइयोस् । अनि सत्तलसिंह राजाहरु को कथा बेलुका सुतेर फेरी फेरी सुन्न पाइयोस् । मेरो यही कामना छ, यदी हामी फेरी जन्मिनुपर्छ भने । जेहोस् आमाको आत्माले शान्ती पाओस अनि सँधै सम्झनामा आइरख्नसक्नुहोस् ।
अहिले मावल मा कस्तो स्थिति होला है, मान्छेहरु के गर्दाहुन्, सबैजना नै आमाको कुरा गरिरहेका होलान् । अनि सिंगो गाउँ नै स्तब्ध होला । आमा अलबिदा !!!

Comments

  1. के भन्नु र खै !!!!

    ReplyDelete
  2. 'खै कस्ले पायो मरिजानेलाई विर्षनै पर्दछ
    आँसुको प्रत्येक थोपामा बुझ जिन्दगी झर्दछ ।'

    कुनैदिन आफैंलाई सम्झाउने प्रयत्नमा लेखेको थिएं यि हरफहरु र पछि म जस्तै यदि कसैलाई रुनु परेको बेला मरण जीवनको शाश्वत सत्य हो भनेर मन थाम्न सहयोग गरोस भन्ने अभिप्रायले यसलाई पुर्ण गीतको आकारमा ढालेको थिएं ।

    तपाईँले पोष्टमा लेख्नुभएको सम्पुर्ण पिँडाहरुमा मेरो समबेदना छ साथै आमाको आत्मालाई शान्ती प्राप्त होस ।

    ReplyDelete
  3. शब्द वा भाषा वास्तबमै मानव संबेदना र भाव व्यक्त गर्न प्रयाप्त छैनन् ।

    भाषा र शब्दहरु अभीव्यक्तिका एकदमै कमजोर माध्यम हुन र कहिलेकाहि हाम्रा भाषा र शब्दहरु मनका कुरा अभिव्यक्त गर्न असमर्थ हुन्छन ।

    सियोले घोचे पनि ऐया! भन्नु पर्छ भने हात्तीले कुल्चे पनि 'ऐया!" नै भनिन्छ । तर ती दुई 'ऐया!'बिचका भोगाईका असिमित अन्तर शब्दमा देखिदैंनन्।

    भन्छन नि कसैलाई चिन्नु छ भने दूई वाक्यहरु बिचको 'मौनता' लाई सु्न्नु पर्छ र लेखीएका गहिरो कुरा पढनु छ भने दूई लाईन बिचको खाली भागलाई पनि पढनु पर्छ ।

    तपाईको लेखाईमा दुईलाईन बिचका खालि भागमा धेरै कुरा छन र हुन्छन। अनि म पनि आश गर्छु कि मैले नलेखीकनै व्यक्त गर्न खोजेको कुरा पनि तपाईले पक्कै बुझ्नु हुनेछ ।

    ReplyDelete
  4. Very interesting comments!

    Here is a great site in Nepal Bhasa that you might enjoy:

    नेपाल भाषा wiki browser

    ReplyDelete
  5. 'खै कस्ले पायो मरिजानेलाई विर्षनै पर्दछ
    आँसुको प्रत्येक थोपामा बुझ जिन्दगी झर्दछ ।'

    कुनैदिन आफैंलाई सम्झाउने प्रयत्नमा लेखेको थिएं यि हरफहरु र पछि म जस्तै यदि कसैलाई रुनु परेको बेला मरण जीवनको शाश्वत सत्य हो भनेर मन थाम्न सहयोग गरोस भन्ने अभिप्रायले यसलाई पुर्ण गीतको आकारमा ढालेको थिएं ।

    तपाईँले पोष्टमा लेख्नुभएको सम्पुर्ण पिँडाहरुमा मेरो समबेदना छ साथै आमाको आत्मालाई शान्ती प्राप्त होस ।

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

हाम्रो नेपाली किबोर्डमा अब नेपाली स्टिकरहरु

नयाँ वर्ष २०१९ को अवसर पारेर हाम्रो पात्रो ले हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करण सार्वजनिक गरेकोछ । नयाँ थिम, इमोजी तथा नेपाली स्टिकरहरु सहित आएको हाम्रो नेपाली किबोर्ड को नयाँ संस्करण हिजोबाट गुगल प्लेस्टोरमा उपलब्ध छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डमा नयाँ के छ? स्टिकर हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करणमा नेपाली परिवेश झल्काउने विभिन्न नेपाली पात्रहरु सहितको स्टिकरहरु राखिएकोछ । मेसेन्जर, भाइबर, ह्वाट्सएप, स्काइप, टेलिग्राम, फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम आदि जुनसुकै एप्लिकेशनमा पनि प्रयोग गर्न मिल्ने यी नेपाली स्टिकरहरुले प्रयोगकर्तालाई नयाँ अनुभव दिनेछ । नेपाली पारा, हाम्रो साथी, नयाँ वर्ष, संगी, हाम्रो कान्छा, हाम्रो कान्छी, नक्कली, र बौचा व मैचासमेत गरी आठ किसिमका स्टिकरहरु समावेश गरिएकोछ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको इमोजी खण्डमा गएर यी स्टिकरहरु प्रयोग गर्न सकिन्छ । थिम हाम्रो नेपाली किबोर्डको यस संस्करणमा नयाँ किबोर्ड थिम पनि थपिएको छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको सेटिङमा गएर आफूलाई मन पर्ने थिम छान्न सकिन्छ । डार्क तथा लाइट गरेर हाललाई दुई डिजाइनमा किबोर्ड थिम उपलब्ध छ । चलनचल्तिको “ब

पाँच करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक दुरुपयोग

५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक चोरी भएको खबर केही दिन पहिले गार्डियन तथा न्युयोर्क टाइम्स ले प्रकाशित गरेको थियो । प्रयोगकर्ताको जानकारी विना फेसबुकबाट लिइएको उक्त तथ्यांकलाई क्याम्ब्रिज एनालिटिका भन्ने कम्पनीले अनधिकृत रुपमा प्रयोग गरेको दावी गर्दै, क्याम्ब्रिज एनालिटिका’का भूतपूर्व इन्जिनियर क्रिस्टोफर वाइलीले गार्डियनलाई अन्तरवार्ता दिएर यी कुराहरु मिडियामा सार्वजनिक गरेका थिए । क्रिस्टोफरका अनुसार क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले २०१४ मा एउटा एप मार्फत करिब ५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांक चोरी गरेको थियो । क्याम्ब्रिज एनालिटिका र फेसबुककै विषयमा गार्डियनले पहिले नै २०१५ मा समाचार प्रकाशित गरेको थियो । उक्त समाचार पछि फेसबुकले क्याम्ब्रिज एनालिटिकालाई तथ्यांक मेटाउन भनेको र एनालिटिकाले तथ्यांक मेटाएको जानकारी फेसबुकलाई गराएको थियो । तर दुबै कम्पनीले यो कुरालाई गुपचुप राखेका थिए, अझ उल्टै फेसबुकले जथाभावी समाचार लेखेको भन्दै गार्डियनलाई मुद्दा हाल्ने धम्कि दिएको थियो भने क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले तथ्यांक सुरक्षित नै राखेको थियो । त्यही चोरी गरिएको प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांकलाई

सामाजिक सञ्जालको राग

सामाजिक सञ्जालमा हिजोआज के कस्ता कुरा भइरहेकाछन्? हामीले सामाजिक सञ्जालको उपयोग वा दुरुपयोग, के गरिरहेका छौँ? सामाजिक सञ्जालमा 'असामाजिक' पो भइएको छ कि? पढ्नुहोस् गुन्जन खनालको विचार । गुन्जन, जर्मनीमा उच्च शिक्षा लिंदैछन्, उनलाई ट्विटरमा @Gckhanal  फलो गर्न सकिन्छ।​ इन्टरनेटमा नग्न तस्विरहरू हुन्छन् भनेर सन् २००० मा सुनेको थिएँ, बस् त्यही उत्सुकता थियो। नारायणगढमा पनि इन्टरनेट क्याफे सुरु भए। महँगो, साँघुरो - सबै तिरबाट बारेको "देसी बाबा डट कम" (पोर्न साइट) को लागि पर्फेक्ट ! तर मैले २००४ पछि बल्ल अलि अलि इन्टरनेट चलाउन थालेँ, इमेल गर्न थाले। तर इन्टरनेटको खास उपयोगिता २००७ मा विश्वविद्यालय खोज्न थाले पछि मात्र बुझेको हो। त्यसपछि इन्टरनेट यौन, व्यंग्य, ज्ञान, धर्म, नक्सा, इतिहास, विज्ञान आदि नसिकेका वा अनुत्तरित प्रश्नहरूको उत्तर भएर आयो। इन्टरनेटले मेरो ज्ञानको दायरा फराकिलो बनायो, मलाई नयाँ मान्छे बनायो। संगै सुरु भयो फेसबुक र ट्विटर लगायतका अनेक सामाजिक सञ्जाल । इन्टरनेटको एउटा व्यस्त थलो तर धेरैको लागि सम्पूर्ण इन्टरनेट! अन्ना हजारेको आन्दोलन, विवेकशिल पार्

सामाजिक सञ्जालमा सुरक्षित रहने तरिका

सामाजिक सञ्जाल चलाउने पनि आफ्नै तौरतरिका छन्, जसलाई नजरअन्दाज गरिँदा सामाजिक सञ्जालले समस्या सिर्जना गरिरहेका पनि छन् । सामाजिक सञ्जालका प्रयोगकर्ता एक करोडभन्दा धेरै रहेको देशमा छिटपुट घटनालाई लिएर पूरै सामाजिक सञ्जाल नै असामाजिक छ भन्न मिल्दैन । मूलधारका मिडिया रेडियो, पत्रिका, टेलिभिजनजस्तो सामाजिक सञ्जाल एकोहोरो छैन । सामाजिक सञ्जालको बनोट नै फरक छ, यो दोहोरो हुन्छ । दोहोरो हुनेबित्तिकै उठान गरिएका विषयमा केही घर्षण हुनु, वादविवाद हुनु, तर्कवितर्क हुनु, केही तलमाथिका कुरा हुनु एकदम सामान्य हो । प्रयोगकर्ताले सामाजिक सञ्जालको बनोट बुझ्ने वा यस्ता प्लेटफर्मका फिचरको सदुपयोग गर्ने हो भने यी कुरा अत्यन्तै सामान्य लाग्छन् । सबै कुरा प्रविधिले समाधान गर्न सम्भव छैन, तर सामाजिक सञ्जालमा देखिने, भोगिने प्रायः कुरा भने प्रविधिबाटै समाधान गर्न सक्ने अवस्था छ । सामाजिक सञ्जाल तथा इन्टरनेट प्रयोगकर्ताले अरूलाई दोष लगाउनुपहिले आफ्नो थैलो बलियोसँग कसौँ भन्ने कुरा मनन गर्न जरुरी छ । मोबाइलमा मात्रै इन्टरनेट चलाउने अधिकांश प्रयोगकर्ताका लागि अहिले फेसबुक र भाइबर भनेकै इन्टरनेट हो भन्ने भ्रम छ 

फेसबुक न्युजफिड अपडेट - पेजलाई झनै गाह्रो

अमेरिकामा भएको पछिल्लो राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणाम सार्वजनिक भएसँगै फेसबुक लगायत विभिन्न सोसल मिडिया साइटहरुको उपयोगिताबारे व्यापक बहस सुरु भएको थियो । "फेक न्युज"को बिगबिगीले गर्दा फेसबुक, एकहिसाबमा फेकबुकमा परिणत भयो । प्राय: फेक न्युजहरु नै धेरै सेयर हुने र भाइरल हुन थाले । धेरै सेयर हुँदा, स्वाभावत: "फेक न्युज" पनि साँच्चै हो भन्न थालियो । कहिँकति अनुसन्धान छैन, फलानोले एकथरि पेजबाट समाचार सेयर गर्छ, अर्कोले सेयर गर्छ, अर्कोले गर्छ, असत्य तथा काल्पनिक समाचारहरु कै बोलबाला देखियो । नेपालमा भएको पछिल्लो निर्वाचनमा पनि प्रचारवाजी शैलीका मनगढन्ते तथा काल्पनिक समाचारहरु भाइरल भए । फलाना र चिलाना पार्टि, मान्छे पिच्छेका अनलाइन समाचार पोर्टल, फेसबुकको न्युजफिड हेर्न नै दिक्क लाग्ने किसिमको थियो । सबैभन्दा अनौठो लाग्ने चाँहि, मान्छेहरु फेसबुकमा फलाना समाचार पोर्टलले लेखेको भन्दै सेयर गरिरहेका भेटिन्थे । अझ के भने, नेपालका ठूला प्रकाशनहरु सँग ठ्याक्कै मिल्ने नामहरु राखेर काल्पनिक समाचारको व्यापार गर्ने समूहहरु नै छन् । उदाहरणको लागि, कान्तिपुरले यस्तो उस्तो लेख्यो

Subscribe to Aakar Post