Skip to main content

दाइजो र नयाँ नेपाल

गगन थापा को बिहे को चर्चा देश भरी नै भइरहेको छ, उनको भनाइ सबै टिभी,रेडियो,पत्रपत्रिका,साइट,ब्लगमा छाइरहेकाछन् । नेपाली कांग्रेसको समानुपातिक तर्फबाट नयाँ-नेपालको संविधान सभा को निर्माण मा गइसकेका गगन थापाले अस्ति भर्खर विवाह गरेकाछन् । उनले विवाह मा लाग्ने सम्पूर्ण खर्च पाटन अस्पतालको आइसियु को लागि दिने घोषणा पनि गरिसकेका छन् ।

काठमाडौँ उपत्यकामा थापाले यी कुराहरु भनिरहँदा उता पूर्व संखुवासभाको खाँदवारीमा भने विवाहमा मोटरसाइकल,कम्प्युटर,सुन आदी नदिएको भन्दै बेहुला पक्षले बेहुली फिर्ता गरेका छन् । समाचार अनुसार गत आइतवार (२०६५,वैशाख १५ गते) भएको विवाहमा राम्रा कपडा,उच्च गुणस्तरका फर्निचर आदी नदिएको भन्दै खाँदवारी-१० नयाँबजारका बेहुला वसन्तकुमार चापागाईँले बेहुली खाँदवारी-३, झरीथुम्का की वविता पोखरेललाई मंगलबार उनकै घर लगेर छाडेर आएका छन् ।

यी दुवै युवा “नयाँ नेपाल” का “तपाई-हामी”हरुका प्रतिनिधि पात्र हुन् । तर यी दुइ बिच यत्तिका भिन्नता किन ? किन समाजमा विद्दयमान कुसंस्कार को अन्त्य हुनसकेको छैन ? किन दाइजो को निहुँमा अपराधिक घटनाहरु दिनहुँ बढिरहेका छन् ? मान्छेहरु ले मानविय धरातल किन विर्सदैँ गइरहेका होलान् ? आदी-आदी कुराहरु मेरो दिमागमा आएर ताण्डव गरिरहेकाछन् ।

सुन्दा र कुरा गर्दा सामान्य लाग्ने यी घटनाहरु ले ठूला-ठूला दुर्घटना र मानसिक आघात निम्त्याइरहेकाछन् । वास्तवमा भन्ने हो भने मान्छे को महत्वकांक्षाहरुका कारणले गर्दा यस्ता “दाइजो-प्रथा”हरु ले हामी बिच गहिरो जरा गाडिरहेकाछन् । अनी हामी मानवियतालाई लत्याइरहेका छौँ, धन-सम्पतिका लागि तर महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको “हातका मैला, सुनका थैला के गर्नु धनले” भन्ने कुरा भने भट्याउन छाडेका छैनौँ। चेतना को कमीले यस्ता घटनाहरु घट्ने गरेका छन् भनौँ भने,यस्ता घटनाहरु शिक्षित भनिएका परिवारमा नै धेरै घटिरहेकाछन् । यी दाइजोप्रेमी चापागाईँ पनि १२ कक्षामा पढिरहेका छन्, कक्षाका हिसाबले भन्ने हो भने उनलाई शिक्षित मान्नैपर्छ तर उनी र उनको परिवार को व्यबहार हेर्दा लाग्छ उनीहरु मान्छेका नाउँमा कलंक हुन । उनीहरु नरपशु नै हुन्, यो ठोकुवा गर्न हामीलाई कुनै आपत्ति छैन र सायद उनीहरुलाई पनि आपत्ति छैन होला, अन्यथा यस्ता निच व्यवहार उनीहरुले भुलेर पनि गर्ने थिएनन् ।

यहाँ मान्छेहरुलाई भनेर,सम्झाएर यस्त प्रथाहरु तह लाग्ने छाँट देखिएको छैन, त्यसैले यस्ता घटनाहरुका सम्बन्धमा कडा कानुन मात्र नबनिकन कानुन को कडा कार्यान्वयन पनि गरिनुपर्छ । साथै यी चापागाईँ परिवारलाई पनि राम्रै पाठ पढाउनु जरुरी छ । आशा छ, यस सम्बन्धमा सरोकारवाला पक्ष तथा अधिकारकर्मीहरुले बुलन्द आवाज उठाउने छन् र ती पिडक तथा दाइजोप्रेमीहरुलाई कडा भन्दा कडा हदैसम्मको सजाय दिलाउनेछन् ।

नेपाली समाजमा विवाहलाई एक पवित्र बन्धन को रुपमा लिने गरिएकोछ । तर यस्तो पवित्र बन्धन हिजोआज दाइजो को कारणले नै बिग्रेका उदाहरणहरु प्रशस्त छन् । विवाहमा “को भन्दा को कम” भनि धनिमानीले देखाउने रवाफका कारण नै यस्ता घटनाहरुले बढावा पाइरहेकछन् । अत: विवाह को दाइजो सम्बन्धमा नै कडा कानुन बनाउनुपर्ने आवश्यकता टड्कारो रुपमा देखिएको छ ।

यस्ता समस्याहरुबाट मुक्ति पाउन “नयाँ-नेपाल” मा कस्तो खाले संविधान बनाइनुपर्छ होला ?

Comments

  1. 'दाईजो र नयाँ नेपाल' तपाईंको छोटो आलेख मनपर्यो । यस्ता सामाजिक बिसंगतीहरुबाट हाम्रो समाज क्रमश उठ्ने क्रममा छ । मान्छेभित्रको चेतनाको ढोका संधै शिक्षाले नै खोल्छ भन्ने कुरालाई होइन भनेर चापागाईँ परिवारले देखाईदिएको छ । कानुनको कडाईका साथ कार्यान्वयन नगरिए सम्म यस्ता घट्नाहरु दोहोरिरहन्छन । मलाई कुनैबेला आफैले लेखेको गजलको यौटा टुक्रा याद आयो -

    लेखे लेख्नेले किताबमा नीति कानुन सबै ,
    तिनैले धज्जी उडाए बबुरो कानुन रोयो ।

    ReplyDelete
  2. आकार जि!

    मलाई लाग्छ यो समस्या तपाईले भने जस्तै कानून मात्रै बनाएर पक्कै पनि समाधान हुदैन।

    मानिसको धारणामा बिचारमा आमूल परिवर्तन ल्याउन सकेमा मात्रै यसको समाधान हुनसक्छ । तर दु:ख नगरि कनै आर्काको सम्पतिमा मोज गर्ने मनाशाय राख्‍ने यस्ता दाईजो पिपासुको भने समाजमा यसरिनै बिरोध हुनु जरुरी छ ।

    एक चोटि यसरी दाओजो मागेर बदनाम हुनेलाई सामाजिक बहिस्कार गरि पछि कसैले पनि छोरि नदिने गर्न सके यि कृपणहरु केहि तह लाग्थे कि?

    ReplyDelete
  3. bibahako barema manchheko laalachi soch le baki jiwan bhari usalae pida din6 ni akar ji....

    ReplyDelete
  4. yes you are right aakar and dilip jee मानिसको धारणामा र बिचारमा परिवर्तन ल्याउन सकेमा मात्रै यसको समाधान हुनसक्छ ।

    ReplyDelete
  5. Very good article. We have to fight with thist types of social unjustice. No other ways.

    ReplyDelete
  6. We need a very good and dedicated public education campaign first. Second, public figures like politicians and actors should make their marriages as low profile as possible. These are the people whom general population takes as examples and wants to imitate.
    And we will always need strict rules and regulations. But rules and regulations wilbe useless if they are not applied strictly and for all.

    ReplyDelete
  7. Very good article!!!
    यस्को बिरोधमा चर्को आवाज उठाउनु पर्छ र स्थानिय स्तर बाट नै सामाजिक बहिसकार गरी ती पिडक तथा दाइजोप्रेमीहरुलाई कडा भन्दा कडा हदैसम्मको सजाय दिलाउनुपर्छ

    ReplyDelete
  8. Dowry system is a serious social problem in Nepali society. There should be proper laws regarding it in order to make a 'New Nepal' .

    ReplyDelete
  9. bibahako barema manchheko laalachi soch le baki jiwan bhari usalae pida din6 ni akar ji....

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

Download Tihar Dhun and Deusi Bhailo Songs

शुभ दिपावलीको आगमनसँगै, यहाँहरुको लागि भनेर केही देउसी-भैलोका गितहरु अनलाइन राख्दैछौँ । आशा छ, यहाँहरुले यी देउसी भैलोका गितहरु मन पराउनुहुनेछ । Download Tihar Songs: Bhailini/Bhailo - भैलो Download Tihar Songs: Bhailini Aayin / भैलिनी आइन आँगन Download Tihar Songs: deusi re / देउसी रे Download Tihar Song: tiharai aayo lau jhilimili / तिहारै आयो लौ झिलिमिली Download Tihar Songs: diyo baali sanjh ko / दियो बाली साँझ को Download: Tihar Dhun (Deusi,Bhailo)/ तिहार धुन(देउसी भैलो)- सुरसुधा नोट: यी अपलोड गरिएका गितसंगितहरु व्यावसायिक प्रायोजनको लागि प्रयोग नगर्न आग्रह गर्दछौँ । इन्टरनेटमा भेटिएका गितहरुलाई हामीले यहाँ एकै ठाउँमा सजिलोको लागि राखिदिएको मात्र हौँ । तपाई यदि यी गित संगितको सर्जक हुनुहुन्छ र गित संगित यहाँबाट हटाउनुपर्ने भए जानकारी गराउनुहोला । फेरी एकपटक शुभ दिपावलीको हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ ।

SLC Result 2065/2066

Download SLC Result 2065/2066. SLC को रिजल्ट हुँदैछ भनेपछि, कम्प्युटरमा आँखा जोडेर बसियो रिजल्ट हेर्न, कारण धेरैले नम्बरहरु दिएकाथिए, रिजल्ट हेरिदे भन्दै । हुन त रिजल्ट थाहा पाउन एसएमएस,फोन सबै छ तर पनि अहिले चाहिएको बेला इन्टरनेटमा हेर्न खोज्दा निकै समस्या पर्‍यो । नतिजा देखाउने साइटहरु खुल्दै नखुल्ने भए, कुनै साइट त क्र्यास नै भए । खुलेका साइटहरुले पनि रेसपोन्ड गर्न छाडे । बल्लतल्ल कसो कसो ‌ईकान्तिपुर बाट .txt फर्म्याटमा रिजल्ट डाउनलोड गरेँ, अनि धेरै प्रयासपछि दैनिकी डटकम बाट पनि .pdf फर्म्याटमा रिजल्ट डाउनलोड गरेँ । कोठामा भिड बढ्दैगयो, रिजल्ट हेरिदेउ भन्दै साथीहरुको । खै मेरो मा साइट नै खुल्दैन भन्न थाले, अनि अनलाइनमा भेटिएका साथीले पनि रिजल्ट हेर्न सकिएन भने, अत: समस्या केही मात्र भएपनि हल होला भनेर, दैनिकी डटकम बाट डाउनलोड गरेको .pdf फाइल र ईकान्तिपुरबाट डाउनलोडगरेको .txt फाइललाई मैले zip गरेर मैले फेरी अपलोड गरेको छु । तलको लिंक क्लिक गरेर डाउनलोड गरि रेगुलर र एक्जाम्टेड को रिजल्ट हेर्न सकिन्छ । .zip फाईल मा चाँहि Distinction, 1st, 2nd Division आदि सबै छुट्याइएको छ र फाइल साइज प

नेपाली टाइप गर्ने सजिलो तरिका

मदन पुरस्कार पुस्तकालयले  २००७  २००३-४ ताका नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट, रोमनाइज्ड र ट्रेडिसनल सार्वजनिक गर्यो । नेपाली टाइपिङ (ट्रेडिसनल) जान्दै नजान्ने (कहिले नेपाली टाइप नगरेको) मैले, मदन पुरस्कार पुस्तकालयले सार्वजनिक गरेको रोमनाइज्ड नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट कम्प्युटरमा राखेर पहिलो पटक कम्प्युटरमा नेपाली भाषामा लेखेँ । यसविचमा कम्प्युटर तथा मोबाइलको लागि धेरै किसिमका नेपाली किबोर्ड लेआउट तथा एप्सहरु आइसकेकाछन्, तर पनि इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरु नेपाली टाइप गर्नुपर्दा अप्ठ्यारो मान्छन् । मलाई धेरैले सोध्ने गरेको प्रश्न भनेको, "फेसबुकमा कसरी नेपाली टाइप गर्ने?" अत: यो ब्लगमा मदन पुरस्कार पुस्तकालय (मपुपु) ले निर्माण गरेको नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट बारे चर्चा गर्दैछु। प्रिती, कान्तिपुर लगायतका 'ट्रु टाइप फन्ट' (ttf) प्रयोग गरेर ट्रेडिसनल लेआउटमा नेपाली टाइप गर्ने प्रयोगकर्ताहरुले, नेपाली ट्रेडिसनल युनिकोड किबोर्ड लेआउट राखेर, इन्टरनेटमा सजिलै सँग नेपालीमा लेख्न सक्छन् । भन्नुको मतलब, तपाईलाई पहिले नै नेपाली टाइपिङ आउँछ भने टाइपिङ गर्ने तरिका उही हुन्छ, उही &q

Holi Pictures

यो म नै हुँ ! होली कै बारेमा सोच्दैछु । लौ हेर, हिलो मा डुबेर उफ्रेका ! एउटा ग्याङ को फोटो नि ! यो हाम्रो छोटा ग्याङ रे, क्या ! के जस्तो देखिएछु है, तर यो म नै हुँ, हाहाहा! मलाई सहमति मै हिलो मा चोबल्न लगिँदै, ती ३ जनाको अगाडि मैले जान्न भनेर के जोड चल्थ्यो र ? कस्तो बेलामा, खिचिक्क गर्न भ्याएछन् भने । मलाई हिलो मा फ्याल्दैछन्, हिले होली पो भयो । हिलो बाट निस्केपछि तर्सेर उफ्रेको त, गज्जब को फोटो पो आएछ , हाहाहा ! These are my holi (fagu) pictures. Really, I enjoyed a lot... and how about yours ??? सबै फोटोहरु: सुवास

Shruti Sambeg : Download तरुनी खेती

आज को श्रुति संवेग को यो अंक मा  हामी  ‘सरुभक्त’ को उपन्यास ‘तरुनी खेती’ को सबै अंक लिएर आएका छौँ। विषयवस्तु परिचित भएपनि, प्रस्तुतिकरण नितान्त फरक रहेको छ । महिला अनि पुरुष, को सामाजिक स्थितिलाई लेखिएर लेखिएको उपन्यास मा, ‘महिला’लाई यौनिक रुप ले हेरिएको छ । सरल कुरा तर जटिल प्रस्तुती लाग्ने हुँदा, सुरु मा उपन्यास ले के भन्न खोजिरहेको भन्ने कुरा बुझ्न निकै गाह्रो पर्छ । नारीलाई खेत, पुरुषलाई किसान, यस्तै यस्तै उपमा र बिम्ब बाट नारी र पुरुषलाई परिभाषित गरिएको छ । भुमिका मा सरुभक्तले भन्नुभएकोछ, “यसलाई पुरुषहरु ले गलत नबुझुन र नारीहरु ले बुझ्न इन्कार नगरुन्” । उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा सदाझैँ वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ । Download: Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-1 Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-2 Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-3 Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-4 Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-5

Subscribe to Aakar Post