Skip to main content

सत्यको खोजीमा "कोर्ट मार्शल"

हिजोआज विभेद विरुद्ध जहिँकहिँ आवाज उठ्ने गरेकोछ । तर हामीकहाँ केही संयन्त्रहरु यस्ता छन्, जहाँ विभेद विरुद्धका आवाज बाहिरसम्म आइपुग्दैनन्, माथिल्लो निकायसम्म पुग्दैनन्, ती आवाजहरु त्यसै दबाइन्छन्, त्यसै दबिएर जान्छन् । अपवादका रुपमा कहिलेकाँही ती विभेद विरुद्धका आवाजहरु विस्फोट हुन्छन् । ती आवाजहरु विस्फोटन हुँदा पनि अंधिकाश समय, 'सत्य के हो' भनेर खोज्ने प्रयत्न गरिँदैन ।


तर थिएटर भिलेज, उत्तरढोका, काठमाडौँमा चलिरहेको अनुप बराल निर्देशित नाटक 'कोर्ट मार्शल'ले भने 'सैनिक संगठन' भित्र दबिएका आवाज र त्यसले निम्त्याएको अकल्पनिय परिणाम पछि, सत्यको खोजी गर्ने प्रयास गरेकोछ । सत्यको खोजी गर्ने टोलीको नेतृत्व नायक सुवास थापा उर्फ क्याप्टेन विकास पोखरेलले गरेकाछन् भने नायक राजेश हमाल उर्फ कर्नेल रुपक सिंहले 'कोर्ट मार्शल'कै नेतृत्व गरेकाछन् ।

एक सिनियर अफिसरलाई गोली हानेर हत्या गरेको र अर्को एकजनालाई घाइते बनाएको अभियोगमा रामबहादुर (सुदाम सिके) माथि कोर्ट मार्शल गरिन्छ । रामबहादुरले आफ्ना सिनियरको हत्या गरेको स्विकार गरिसकेको अवस्थामा यस विषयलाई अगाडी लानुको खासै महत्व छैन भनेर मेजर गिरी (दिया मास्के)ले वकालत गरिरहँदा, रामबहादुरको पक्षमा उभिँदै क्याप्टेन विकास पोखरेलले सत्यको खोजी गरिनुपर्ने भन्दै नाटकको कथानक अघि बढ्छ ।  

बहसको क्रम अघि बढ्दै जाँदा, क्याप्टेन विकास पोखरेलले सैनिक संगठन भित्र हुने ज्यादतीका बारेमा उजागर गर्दैजान्छन्, विभिन्न साक्षीहरु मार्फत । सैनिक संगठन भित्र हुने जातपातका कुरा, जुनियरमाथि हुने अन्याय, सिनियरका अहम् र उद्दण्डता, सहयोगीको निहुँमा दास बनाउने प्रवृत्ति आदि विभिन्न विभेदका बारेमा कुराहरु उजागर हुँदै जाँदा, केही अघिसमयसम्म खित्का छोडिरहेका दर्शकहरुका पनि आँखा रसाउँछन् ।


क्याप्टेन पोखरेलले घटना किन घट्यो भन्ने कुरा कोर्ट मार्शलमा सबैको अगाडि प्रस्ट पार्दिन्छन्, कोर्ट मार्शलको नेतृत्व गरेका कर्नेल रुपक सिंहले फैसला गर्ने जिम्मा दर्शकहरुलाई नै छोड्दै भन्छन् सबै अपराधमा यहाँबाट न्याय गर्न सँकिदैन, त्यस्तो अवस्थामा माथिबाट न्याय हुन्छ । नेपथ्यमा गोली चल्छ, "पोएटिक जस्टिस" । नाटक सकिन्छ ।

भारतीय लेखक स्वदेश दीपकको नाटकलाई नेपालीकरण गरेर र अझ गणतन्त्र आइसकेको सन्दर्भ मिलाएर एक्टर्स स्टुडियोले मञ्चन गरेको हो । माथि भनिएजस्तै नाटकले सैनिक संगठन भित्र हावी भएका नराम्रा कुराहरुको बारेमा उजागर गरिदिन्छ जवान रामबहादुरको कोट मार्शल मार्फत । नायक राजेश हमाल, नायक सुवास थापा, दयाहाङ राई, दिया मास्के, वि.एस. राणा, कर्मा लगायत करिब २० जना कलाकारहरुको अभिनय रहेको नाटक कुनै मल्टिस्टारर चलचित्र भन्दा कम छैन । १ घन्टा ४५ मिनेट लामो नाटक हेर्दा, चलचित्र नै हेरेको जस्तो अनुभुति हुन्छ । ओजपुर्ण सम्वाद, सैनिक अनुशासन र भव्य सेट देख्दा कहिँलेकाँही साँच्चै कुनै सैनिक ब्यारेकको गोप्य कोर्ट मार्शलमा छौँ जस्तो लाग्छ ।

क्याप्टेन विकास पोखरेल (सुवास थापा)ले कुशलतापूर्वक आफ्नो जिम्मेवारी बहन गरेकाछन्, त्यसो त नाटकको सम्पूर्ण भार नै सुवास माथि छ । कर्नेल रुपक सिंहको भूमिकालाई नायक राजेश हमालले न्याय गरेकाछन् । नाटक हेरिसकेपछि लाग्यो, राजेश हमाललाई नेपाली चलचित्रका निर्देशकहरुले चिनेकै रहेनछन् । राजेश हमालको कुरा हुँदा उनको सँधै "हेssहेssहे..." भन्ने तस्विर अगाडी आउँथ्यो, सायद यो नाटकले ती भ्रमहरु चिरिदिनेछन् अब ।


विपक्षबाट मेजर गिरी (दिया मास्के)ले बहस नगर्ने हो भने, कोर्ट मार्शलको कुनै महत्व नै हुने थिएन । अनि बुढो अफिसरको भुमिका गर्ने वि.एस. राणाको 'सेन्स अफ ह्युमर'लाई पनि मान्नैपर्छ । उनको हाउभाउ दुरुस्तै पुराना पाका आर्मी अफिसरको जस्तो छ ।

क्याप्टेन राणाको भूमिकामा रहेका कर्माको अभिनय जिवन्त छ, ठूलाको चाकरी गर्ने र सानालाई हेप्ने, हेपाहा प्रवृत्ति रहेको क्याप्टेन राणाले आफ्नो परिवार/नातागोता अनि अंग्रेजी भाषाको तुजुक पनि देखाउँछन् । कोर्ट मार्सल चलिरहँदा नै सेक्युरिटि गार्डबाट बन्दुक खोसेर, विपक्षी माथि हमला गर्न खोज्नुले नै ती क्याप्टेन कसैलाई टेर्दैनन् भन्ने प्रस्ट हुन्छ । म आफू मात्रै ठूलो हुँ भन्ने मान्यता राख्ने राणाको घमन्ड अन्त्य सम्म नै कायम हुन्छ ।

साक्षी बक्न बोलाइएका डाक्टर अनि दयाहाङ राई आदि मार्फत घटनाका रहस्यहरु खुल्दै गएकाछन् । अन्तिममा आफ्नो कुरा राख्न बोलाइएका रामबहादुरको दृश्य अत्यन्त मार्मिक छ, रामबहादुरमार्फत थाहा हुन्छ सैनिक संगठन भित्र यस किसिमको अन्याय र विभेद गर्ने, नोकर बनाउने प्रथा चलिरहेकोछ । उनीहरुको सम्पूर्ण दुख सायद केही मिनेटको सम्वादले बयान गर्न नसक्ला तर केही मिनेटको कुराले नै संगठन भित्र हुनेगरेका विभेदका बारेमा आवाज भने उठाएकोछ ।






सबै तस्विरहरु: प्रकाश लामिछाने (बाबाजी) 


Drama: Court Martial
Venue: Theatre Village, Tej Bhawan, Uttar Dhoka, Kathmandu (Map)
Time: 5:00pm-6:45pm (Everyday)
Date: 22nd Nov to 2nd Dec, 9th Dec to 22nd Dec.
Ticket: Rs. 500, 300, 200 (for students)
RSVP: Court Martial in Facebook Event

Comments

  1. भारतीय चलचित्र मात्र होइन, साहित्यमा पनि हलिउडको 'प्रभाव' धेरै छ भन्ने प्रमाण हो यो कथा। रब रेइनरको १९९२ को हलिउड चलचित्र A Few Good Men बाट धेरै नै प्रभावित भएको जस्तो लाग्छ कथा सुन्दा। सो चलचित्रको वलिउड भर्सन पनि छ।

    ReplyDelete
  2. i like this drama

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

नियात्रा : घान्द्रुक को घुमाइ -१

शैक्षिक अध्ययन/ भ्रमण जान नपाएको धुनमा हामी एकपटक विद्यार्थीहरुकै पहलमा चिसापानी पुगिसकेका छौं। सुन्दरीजलबाट एकदिनको पदयात्रामा चिसापानी पुग्न सकिन्छ। सन् २००९ अक्टोबरको महिना। जहिले पनि शैक्षिक अध्ययन/ भ्रमणमा नलगिएको वा घुम्न नपाएको पिडाले मन भरिरहने हामी विद्यार्थीहरुलाई फेरी एकपटक घुम्नजान मन लाग्न थाल्यो। घुम्न मन लाग्यो भनौं कि पढ्न मन लागेन भनौं?... जे बुझेपनि हुन्छ। जता गएपनि सत्य तपाईंकै बटोमा हिँडेको हुनेछ। घुम्न त जाने, तर कहाँ? प्रेम छिरिङग् शेर्पाको दिमाग यहाँनेर हामी सबैको भन्दा छिटो चल्छ, जहिलेपनि। फेरी अच्चमको कुरा के भने नि- नेपालमा अधिकांश ‘घुम्ने’ ठाउँ कि त प्रेम छिरिङग् पुगिसकेको छ कि त उसका साथीहरु। निकै नै रसिक छन् हाम्रा साथी प्रेम छिरिङग् शेर्पा। हामी अधिकांश छात्रहरुलाई भक्तपुरको छ्याङग्शाला, काठमाडौंको टुकुचे भान्छा घर आदी देखाउने श्रेय यीनैलाई जान्छ। यो श्रेय कम्तिमापनि म, उसलाई कृतज्ञताका साथ दिन चाहान्छु। अघिल्लो पल्ट गएको चिसापानि पदयात्रा पनि प्रेम छिरिङग् कै सक्रियतामा संम्भव भएको थियो। त्यसैले यसपटकको यात्राको निणर्य गर्ने जिम्मा पनि प्रेम र गौरबलाई

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

नेपाली टाइप गर्ने सजिलो तरिका

मदन पुरस्कार पुस्तकालयले  २००७  २००३-४ ताका नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट, रोमनाइज्ड र ट्रेडिसनल सार्वजनिक गर्यो । नेपाली टाइपिङ (ट्रेडिसनल) जान्दै नजान्ने (कहिले नेपाली टाइप नगरेको) मैले, मदन पुरस्कार पुस्तकालयले सार्वजनिक गरेको रोमनाइज्ड नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट कम्प्युटरमा राखेर पहिलो पटक कम्प्युटरमा नेपाली भाषामा लेखेँ । यसविचमा कम्प्युटर तथा मोबाइलको लागि धेरै किसिमका नेपाली किबोर्ड लेआउट तथा एप्सहरु आइसकेकाछन्, तर पनि इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरु नेपाली टाइप गर्नुपर्दा अप्ठ्यारो मान्छन् । मलाई धेरैले सोध्ने गरेको प्रश्न भनेको, "फेसबुकमा कसरी नेपाली टाइप गर्ने?" अत: यो ब्लगमा मदन पुरस्कार पुस्तकालय (मपुपु) ले निर्माण गरेको नेपाली युनिकोड किबोर्ड लेआउट बारे चर्चा गर्दैछु। प्रिती, कान्तिपुर लगायतका 'ट्रु टाइप फन्ट' (ttf) प्रयोग गरेर ट्रेडिसनल लेआउटमा नेपाली टाइप गर्ने प्रयोगकर्ताहरुले, नेपाली ट्रेडिसनल युनिकोड किबोर्ड लेआउट राखेर, इन्टरनेटमा सजिलै सँग नेपालीमा लेख्न सक्छन् । भन्नुको मतलब, तपाईलाई पहिले नै नेपाली टाइपिङ आउँछ भने टाइपिङ गर्ने तरिका उही हुन्छ, उही &q

हाम्रो नेपाली किबोर्डमा अब नेपाली स्टिकरहरु

नयाँ वर्ष २०१९ को अवसर पारेर हाम्रो पात्रो ले हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करण सार्वजनिक गरेकोछ । नयाँ थिम, इमोजी तथा नेपाली स्टिकरहरु सहित आएको हाम्रो नेपाली किबोर्ड को नयाँ संस्करण हिजोबाट गुगल प्लेस्टोरमा उपलब्ध छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डमा नयाँ के छ? स्टिकर हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करणमा नेपाली परिवेश झल्काउने विभिन्न नेपाली पात्रहरु सहितको स्टिकरहरु राखिएकोछ । मेसेन्जर, भाइबर, ह्वाट्सएप, स्काइप, टेलिग्राम, फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम आदि जुनसुकै एप्लिकेशनमा पनि प्रयोग गर्न मिल्ने यी नेपाली स्टिकरहरुले प्रयोगकर्तालाई नयाँ अनुभव दिनेछ । नेपाली पारा, हाम्रो साथी, नयाँ वर्ष, संगी, हाम्रो कान्छा, हाम्रो कान्छी, नक्कली, र बौचा व मैचासमेत गरी आठ किसिमका स्टिकरहरु समावेश गरिएकोछ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको इमोजी खण्डमा गएर यी स्टिकरहरु प्रयोग गर्न सकिन्छ । थिम हाम्रो नेपाली किबोर्डको यस संस्करणमा नयाँ किबोर्ड थिम पनि थपिएको छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको सेटिङमा गएर आफूलाई मन पर्ने थिम छान्न सकिन्छ । डार्क तथा लाइट गरेर हाललाई दुई डिजाइनमा किबोर्ड थिम उपलब्ध छ । चलनचल्तिको “ब

मोदी र ट्विटर ट्रेन्ड [पडकास्ट 📻 ]

यो अंकमा भारतिय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपाल भ्रमणमा आउँदा ट्विटरमा चलेको #BlockadeWasCrimeMrModi (नाकाबन्दी अपराध हो, मिस्टर मोदी) ट्रेन्ड र ट्विटर ट्रेन्ड कसरी हुन्छ भन्ने बारेमा कुरा गर्दैछु । मोदी जनकपुरमा आइपुग्ने बित्तिकै एक्कासी #BlockadeWasCrimeMrModi ट्विटरको ट्रेन्ड लिस्टबाट हरायो । हामीले सेन्सरसिपको शंका गरिरहँदा केही घन्टापछि त्यही ट्रेन्ड पुन: देखापर्‍यो । विगतमा बाहिर भएका केही ट्रेन्डहरु फेसबुक तथा ट्विटरले 'ट्विक' गरेको भन्ने खबर आएका कारण, सुरुमा यो सेन्सरसिप नै हो भन्ने लाग्यो । तर उक्त ट्रेन्ड ट्विटरबाट हराएर केही घन्टापछि फेरि आएबाट, सेन्सरसिप हैन भन्ने लाग्यो । मोदी र ट्विटर ट्रेन्डबारेको यो पडकास्ट 📻 सुन्नुहोस् ट्विटर ट्रेन्ड कसरी हुन्छ? ट्विटरमा ट्रेन्ड हुन यति नै ट्विट हुनुपर्छ भनेर कहिँ उल्लेख गरेको पाइँदैन तर पनि केही कुरा ट्रेन्डमा देखिनको लागि त्यस विषयमा एकैपटक, धेरै ठाउँबाट धेरैले एउटै विषय ट्विट गरेको हुनुपर्छ । एउटै विषयमा हजारौँले दिनभरि ट्विट गर्दा त्यो ट्रेन्डिङ टपिकमा देखिन्छ भन्ने हुँदैन । ट्विटरमा ट्रेन्ड हुन, कुनै पनि विष

ट्विटर लाइकोनोमिक्स

कसैले ट्विटरमा लाइक गर्दा के बुझ्ने? ट्विटमा आउने लाइकलाई कसरी लिने? कतिपय अवस्थामा ट्विटरमा ट्विट लेखिसक्न पाएको हुन्न, 'लाइक' आइसक्छ । यसलाई एक हिसाबले ट्विटरको राम्रो र अर्को हिसाबले कामै नलाग्ने 'फिचर' भनेर मान्न सकिन्छ । यसलाई यस अर्थमा काम नलाग्ने भन्दै छु कि, कतिपय प्रयोगकर्ताहरु जो कोहीको हरेक ट्विट लाइक गर्छन्, कहिलेकाँही त उनीहरुलाई म्युट गर्नुपर्ने बाध्यता नै हुन्छ, नचाहिँदो नोटिफिकेशनका कारण । ट्विटरमा लाइक किन गरिन्छ भनेर सबैका आ-आफ्नै बुझाइ होलान्, चलाउने आफ्नै तौर-तरिका होलान् । तर यत्ति चाँहि के प्रस्ट हुनुपर्छ भने ट्विटरमा वा फेसबुकमा आउने लाइकहरु अनलाइन भोटिङमा मात्र काम लाग्छन्, यी लाइकहरुले कसैको समर्थन वा विरोध भनेर जनाउँदैन । दुई वर्ष अघिसम्म या भनौँ २०१५ सम्म ट्विटरमा पानको पात थिएन, लाइक भन्ने फिचर थिएन । यसको सट्टा तारा थियो, त्यसलाई फेवरेट भनिन्थ्यो । सन् २००६ मा ट्विटर सुरु भएसँगै फेवरेटको सुरुवात भएको थियो, जसले २०१५ सम्म निरन्तरता पायो । ट्विटरका फिचरहरु मध्ये धेरैले राम्रोसँग प्रयोग गर्न नजानेको फिचर भनेर फेवरेटलाई लिने गरेको पाइन्छ ।

Subscribe to Aakar Post