Skip to main content

फेसबुक ‘लाइक’ का कुरा


प्राय: सँधैजसो साथीहरुबाट सुनिने कुरा भनेको, ‘त्यसले दु:ख परेको कुरालाई नि लाइक गर्यो’ ! उता बस दूर्घटनामा दर्जनौँ मान्छे मरेको खबर छ, त्यो कुरा नि लाइक गरेछ, कस्तो ‘सेन्स’ नै नभएको मान्छे रै’छ ! मान्छेहरु के भा’का हुन्, जे कुरा नि लाइक गर्छन् ! अब फलानाको निधन भो भनेर, फेसबुक स्टाटस लेख्यो, मान्छेहरु त्यो पनि लाइक गर्छन् ! हैन, साँच्चै मान्छेहरुको सेन्स नै छैन कि क्या हो? मान्छेहरुले मानवियता र नैतिकता नै बिर्से कि कसो भनेर, ती मान्छेहरु माथि अरुहरुले नैतिकताको प्रश्न नै उठाउँछन् । फेसबुक लाइकको सम्बन्धमा धेरै साथीहरुबाट यस्तै यस्तै किसिमका कुराहरु सुन्न पाइन्छ ! हो पनि, दुख परेको खबर फेसबुकमा स्टाटसको रुपमा अपडेट गरेकोछ, त्यो कुरालाई पनि लाइक गरेको देख्दा अचम्म त लाग्ने नै भयो !

जहिँकहिँ यसप्रकारको कुराहरु भएको देख्छु, अनि फेसबुक लाइकको बारेमा सोच्न बाध्य हुन्छु ! प्राय: सबै फेसबुक प्रयोगकर्ताले ‘लाइक’ लाई ‘मन पर्नु, मन परेको’ भनेर बुझ्ने गरेकाछन् ! अनि हामीले पहिले देखि पढ्दै आएको कुरा पनि त्यही नै हो, ‘केही कुरा मन पर्नु’लाई ‘लाइक’ भनिन्छ, वा ‘उस्तै उस्तै कुरालाई’ पनि यदाकदा ‘लाइक’ नै भन्ने गरिन्छ ! तर फेसबुक ‘लाइक’को अर्थ धेरै छ ! आफूले ‘फेसबुक लाइक’ को अर्थ बुझेको भएपनि, म अरुले दुख परेको खबर लेख्दा, म ‘लाइक बटन’ थिच्न सक्दिन, कारण अरुहरुले त, लौ यसको सड्केछ, यस्तो दुखको खबर पनि लाइक गर्यो, भन्न बेर लाउँदैनन् ! अत: आफूले मनन गरेको र बुझेको ‘फेसबुक लाइक’ सम्बन्धि कुरा आज यहाँ लेख्दैछु ! मेरो कुरा मन पर्यो भने, ब्लगको अन्तिममा रहेको ‘रिकमेन्ड’ बटन थिच्नुहोला ! (साथीहरुले लाइकको अर्थ मनपर्नु भनेर बुझ्ने भएका कारण, मैले ब्लगमा ‘लाइक’को सट्टा ‘रिकमेन्ड’ बटन राखेकोछु !)

‘फेसबुक लाइक’लाई विभिन्न तरिकाले  व्याख्या गर्न सकिन्छ ! ‘फेसबुक लाइक’ भनेको मन पर्नु मात्र होइन, थाहा पाउनु पनि हो, ‘फलो गर्नु’ पनि हो, ‘सेयर गर्नु’ पनि  हो । पहिले फेसबुकमा बनाइएको ‘पेज’लाई ‘फ्यान पेज’ भनिन्थ्यो तर अहिले ती ‘पेज’हरुलाई ‘बिजनेस पेज’ भनिन्छ ! हामी माझ रमाइलोको लागि दर्जनौँ फेसबुक पेजहरु बनाइएको छ ! भाउ दिने केटीलाई बाल छैन, पढ्छु पढ्छु हाँस्छु गर्दा सप्पै बिर्सेछु, बच्चै देखि स्मार्ट हो तर घमन्ड कहिले गरिन, भन्ने केही पेजहरु त ‘रमाइला पेज’का केही उदाहरणहरु मात्र हुन् ! यस किसिमका पेजहरु फेसबुकमा सयौँको सङख्यामा रहेकाछन् ! र पनि फेसबुक पेज मुख्यत ‘बिजनेस’ सँग नै सम्बन्धित छ, र अहिले आफ्नो व्यापार विस्तारको लागि फेसबुकमा आफ्नो ‘ब्रान्डको बिजनेस पेज’ हुनु अनिवार्य नै भइसकेकोछ ! फेसबुक पेजकै प्रभाव स्वरुप, गुगल प्लसले पनि बिजनेस पेजहरु ल्याएकोछ भने, ट्विटरले केही सिमित ब्रान्डहरुलाई बिजनेस पेज उपलब्ध गराएकोछ । ‘सोसल मिडिया मार्केटिङ’ मा फेसबुक पेजको ठूलो महत्व छ, पेजमा ‘लाइक’को सङ्ख्या बढाउन कम्पनीहरुले अनेक उपायहरु अपनाउने गरेकाछन् ! यो ब्लगमा अहिले ‘बिजनेस पेज’ पट्टि नजाउँ होला, यसको लागि एउटा बेग्लै ब्लग नै लेख्नुपर्ने देखिन्छ !

फेसबुक ‘लाइक’ले अवस्था अनुसार भिन्न भिन्न अर्थ दिन्छन् ! यो ब्लगको दायाँपट्टि ‘आकारपोष्ट लाइक’ बटन छ, जसको सोझो अर्थ ‘आकारपोष्ट’ सँग जोडिनु हो ! पहिले ‘आकार पोष्ट’को फ्यान बन्नुस् भनिन्थ्यो भने, अब “आकार पोष्ट” लाइक गर्नुस् भनिन्छ ! अनि अहिलेको समयमा जुनसुकै कम्पनी/ब्रान्डले फेसबुकमा आफ्नो उपस्थिति जनाउन ‘लाइक’ गर्नुस भनिरहेका हुन्छन् ! (फेसबुक लाइक कसरी बढाउन सकिन्छ, कसरी बढ्छ भन्ने विषयमा पछि ब्लग लेखौँला) ! कुरा त फेरि यही नै हो कि, तपाईलाई ‘आकार पोष्ट’ मन पर्छ अत: आकारपोष्ट को नयाँ नयाँ अपडेट फेसबुकमा थाहा पाउन, तपाँई “आकार पोष्ट”लाई लाइक गर्नुहुन्छ ! निश्चय पनि कुनै पनि ‘बिजनेस/फ्यान’ पेजहरु तपाईलाई मन परेरै ‘लाइक’ गर्नुहुन्छ र यति यस्ता पेजहरु पनि छन्, जुन तपाईले थाहा नै नपाइ लाइक गरिरहनु भएकोहुन्छ ! अत: कुनै पनि ‘बिजनेस पेज’लाई तपाईले लाइक गर्नुको अर्थ ‘मन पर्नु’ नै हुन्छ वा उक्त ब्रान्डको अपडेट फेसबुकमा थाहा पाउनको लागि, लाइक गर्नुहुन्छ ! अर्कातिर, ब्रान्डलाई जति धेरै लाइक भो, त्यति धेरै फाइदा भइरहेको हुन्छ, यसो भन्दैमा यो नसोच्नुस कि, लाइक धेरै हुने पेजलाई, फेसबुकले पैसो दिन्छ ! यसको आफ्नै बेग्लै कथा छ, कुनै दिन यसबारेमा पनि कुरो गरौँला !

Facebook Addiction

समाचार, ब्लग आदिमा राखिने/देखिने ‘लाइक’ले बेग्लै अर्थ दिन्छ ! लाइकको सट्टमा ‘रिकमेन्ड’ बटन पनि राख्न सकिन्छ, जुन यसै ब्लगको अन्तिममा देख्नसक्नुहुन्छ ! चाहे साइट/ब्लगका सामाग्री/समाचार दुखद होस् या सुखद, यो मामलामा ‘लाइक’को अर्थ बेग्लै हुन्छ ! अहिले देशमा पेट्रोल, ग्यास नपाइएको समस्या वेवसाइट र ब्लगहरुमा पढ्न सकिन्छ अनि दर्जनौँले यही खबरलाई ‘लाइक’ गरिरहेकाछन्, यसको अर्थ ‘ग्यास नपाउँदा’ राम्रो लाग्यो, मन पर्यो पक्कै भनेको होइन ! यसको सोझो अर्थ हुन्छ, तपाईले त्यो कुरा/खबर थाहा पाउनुभयो, अनि आफूले थाहा पाएको कुरालाई “फेसबुक”मा आफ्ना साथीहरु सँग बाँड्न चाहनुहुन्छ ! सायद कतिले याद गर्नु भएको होला, अनि कतिले याद गर्नु भएको छैन होला, यो ब्लगको माथि ‘फेसबुक को सेयर’ बटन छ र यो पनि भनिहालौँ कि हिजोआज साइटमा ‘फेसबुक सेयर बटन’ राख्ने चलन छैन, यद्दपी मैले यो ब्लगमा राखिरहेकोछु ! फेसबुकले ‘लाइक’ को प्रचलन ल्याए सँगै, फेसबुकले आफ्नो ‘सेयर बटन’ हटायो, अनि प्रचलनमा आएको ‘लाइक’ ले ‘फेसबुक सेयर’ कै काम गर्न थाल्यो ! अत: समाचार, ब्लग आदिमा देखिने ‘लाइक’ को अर्थ हुन्छ, आफूलाई मन परेको वा मन लागेको कुरा, फेसबुकमा सेयर गर्नु ! तपाईले यो ब्लग, माथिको सेयर बटन थिचेर आफ्नो फेसबुकमा सेयर गर्दा पनि हुन्छ वा तल रहेको ‘रिकमेन्ड’ बटन थिचेर सेयर गर्दा पनि हुन्छ । आफूलाई मन परेर फेसबुकमा सेयर गर्नु पनि लाइक नै हो, अनि नयाँ खबर थाहा पाइयो, फेसबुकका अरु साथीले पनि थाहा पाउन भनेर फेसबुकमा गरेको सेयर पनि लाइक नै हो ! तपाईले कुनै खबर लाइक गर्दा, मन परेको भन्ने अर्थ दिँदैन भन्दा हुन्छ, बरु यसले भन्छ ‘सेयर गर्नु’ ! चाहे खबर दुर्घटनाको होस् वा अरु केही लाइक गर्दैमा दुर्घटना मन परायो, मान्छे मरेको मन परायो भन्ने हुँदैन! तपाईले खबर थाहा पाउनु भयो, अनि “लाइक” थिचेर फेसबुकमा सेयर गर्नु भयो !

माथि, फेसबुक पेज र साइट/ब्लगमा देखिने ‘लाइक’ को कुरा भयो ! अब फेसबुकको स्टाटस, फोटो, भिडियो, नोट आदि इत्यादिमा गरिने ‘लाइक’को कुरो गरौँ ! कसैले फेसबुकमा रमाइलो घतलाग्ने कुरा लेख्यो भने, तपाई मन परेर ‘लाइक’ गर्नुहुन्छ ! अनि कसैले दूखद कुरा लेख्यो, सेयर गर्यो भने, “मैले थाहापाएँ” भन्ने कुरा मनन गरेर “लाइक” गर्नुहुन्छ। मलाई लाग्छ, फेसबुकमा लेखिएका कुनै पनि नराम्रा/दुखद खबरहरु कसैले “मन पर्यो” भनेर ‘लाइक’ गर्दैन ! “मैल ग्यास नपाएर, २ दिन भयो घरमा खाना पाकेको छैन” भनेर फेसबुकमा स्टाटस लेख्यो भने पनि उक्त स्टाटसमा ‘लाइक’ आउँछ, यसको अर्थ तपाईले ग्यास नपाएको कुरा, अरुलाई मन पर्यो भनेको होइन ! यसको अर्थ हुन्छ, “मैले थाहा पाएँ”, “मैले कुरा बुझेँ”, यस्तै यस्तै ! कसैको निधन भयो भनेर फेसबुकमा लिंक सेयर गरियो, फोटो, भिडियो, स्टाटस वा नोट नै अपडेट गरियो भने पनि, त्यसमा ‘लाइक’ आउँछ ! यसको अर्थ ‘निधनको खबर’ले खुशी लाग्यो भन्ने हुँदैन ! कसैको निधनको खबर फेसबुकमा लेखिएकोछ भने, अरुसँग प्राय: त्यसबेला सान्तवनाको लागि लेख्ने शब्द हुँदैन ! संसार यस्तै हो, सबैले एकदिन मर्नैपर्छ भनेर लेख्यो भने, पिडितलाई झन् पिडा नै थपिन्छ, भलै सबैलाई थाहा छ, मृत्यु अवश्यम्भावी हो तर पनि दूखको घडिमा फेसबुकमा त्यस किसिमको सान्तवनाको शब्द लेख्दा खासै सुहाउँदिलो लाग्दैन, बडो दार्शनिक जस्तो लाग्छ ! अत: मान्छेहरु सजिलो तरिका ‘लाइक’ क्लिक गर्छन् ! अर्थ प्रस्ट छ, मैले यो दुखद खबर थाहा पाएँ !

अनि कति कुरा चैँ आफूलाई मन परेरै लाइक गरिन्छ ! कसैले रमाइलो स्टाटस लेख्यो वा फेसबुकमा अपडेट गरिएको कुनै पनि कुराले चित्त बुझ्यो भने, मन परेर, घत लागेर, चित्त बुझेर, समसामयिक लागेर, “लाइक” गरिन्छ !

अहिलेको लागि फेसबुक लाइकको बारेमा यत्ति नै लेखेँ ! तपाईहरुलाई अझै केही कुरा छुटेको छ झैँ लाग्छ भने, तल कमेन्टमा ‘यस्तो हुँदा’ नि लाइक गरिन्छ भनेर लेख्न सक्नुहुन्छ वा आफ्नो अनुभव पनि बाँड्न सक्नुहुन्छ । तपाईको फरक विचार छ भने, त्यो कुरा पनि लेख्दा हुन्छ है ! अनि यो ब्लग मन पर्यो वा अन्य केही भयो, सेयर गर्नुपर्यो भने माथिको ‘सेयर बटन’ वा तलको ‘रिकमेन्ड/लाइक’ बटन थिच्नसक्नुहुन्छ !

आकार पोष्टलाई फेसबुकमा लाइक गर्नुस्  :)

Comments

  1. कुरो सहि हो ! । लाईकको सीधा अर्थ गरेर त्यसलाई 'मन पर्‍यो' , 'राम्रो', वा 'ठीक छ !' मात्रै बुझ्नु भन्दा पनि  'ए!' , 'बुझेँ !' वा 'थाहा पाएँ' आदि अनेक अर्थमा बुझ्नु पर्छ ।

    तर चित्त नबुझ्ने एउटा कुरो चाहीँ, फेसबुकले आदि-इत्यादि जे जेजस्तो ट्याव वा आइकन आदि बनाए पनि एउटा 'OK' , 'Got that!' वा  'informed!' भन्ने नयाँ जिनीस पनि थप्द्या भे' फेसबुकको के जान्थ्यो र हो ? । लाइकको धेरै अर्थ हुन्छ भन्ने जान्दा जान्दै पनि कहिलेकाहीँ तपाईँले माथी भनेजस्तै अरुले दुख परेको खबर लेख्दा 'थाहा पाएँ' को अर्थमा पनि लाइक गर्न अप्ठ्यारै लाग्छ .... सबैले यो लाइकको अर्थ बुझ्छन् कि बुझ्दैनन् भनेर :)

    ReplyDelete
  2. I completely agree with you bro! 

    ReplyDelete
  3. लक्ष्मणAugust 1, 2012 at 12:04 PM

    हुन पनि हो ' लाइक ' पनि कति सम्म गर्न सकेको कुन्नी ! अस्ती एउटा लाइ यस्तो नराम्रो फोटो ट्याग नगर, फोहरी शब्द नलेख भनेर राणी******, माची*** , हुने न हुने शब्द लेखेर गाली गरेको थिए त्यो चोर फटहा लाइ मैले। साले कुकुरले त्यसलाइ पनि ' लाइक गरेर मरेछ हे हे हे उफ ! यो फेसबुक को ' लाइक '

    ReplyDelete
  4. आकारजीले यो "लाइक"बारे लेख्नु भन्दा पहिला नै दिलीप सरले लेख्नु भएको जस्तो लाग्छ । फेरि एकपटक रिमाइन्ड भयो । सबैलाई धन्यवाद । 

    ReplyDelete
  5. मलाई चाहिँ Like को अर्थ येस्तो लाग्छ, Aakar Anil
    (१) मलाई मन पर्यो (status+shares+page), (२) म एसको समर्थन गर्दछु (status & comments only), (३) म मनन गर्दछु (status & comments only)

    Virtually there is no difference between Like and Recommend except the one for people's choice of the word.

    The LIKE used by Facebook is noun (plural likes) as defined in MS Dictionary 

    preference: something that
    is preferred over others
    The RECOMMEND used is a verb, unlike LIKE. So, it determines the situation where to fit the best.
    endorse somebody or something: to express approval of or support for a
    person or thing

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free. Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP: Install: Run setup file; Go to control Panel; Open Language and Regional settings; Open Regional Language Options; Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages): Click apply-it might ask for windows CD: Insert CD or you can directly copy "i386" files too; And install all: then you have done; Click for details; Then click add a tab; A new popup will appear: Select "Sanskrit" in the first box; Select "Nepali unicode (romanized)" in second box; Click "ok"; You have successfully installed it; P

हाम्रो नेपाली किबोर्डमा अब नेपाली स्टिकरहरु

नयाँ वर्ष २०१९ को अवसर पारेर हाम्रो पात्रो ले हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करण सार्वजनिक गरेकोछ । नयाँ थिम, इमोजी तथा नेपाली स्टिकरहरु सहित आएको हाम्रो नेपाली किबोर्ड को नयाँ संस्करण हिजोबाट गुगल प्लेस्टोरमा उपलब्ध छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डमा नयाँ के छ? स्टिकर हाम्रो नेपाली किबोर्डको नयाँ संस्करणमा नेपाली परिवेश झल्काउने विभिन्न नेपाली पात्रहरु सहितको स्टिकरहरु राखिएकोछ । मेसेन्जर, भाइबर, ह्वाट्सएप, स्काइप, टेलिग्राम, फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम आदि जुनसुकै एप्लिकेशनमा पनि प्रयोग गर्न मिल्ने यी नेपाली स्टिकरहरुले प्रयोगकर्तालाई नयाँ अनुभव दिनेछ । नेपाली पारा, हाम्रो साथी, नयाँ वर्ष, संगी, हाम्रो कान्छा, हाम्रो कान्छी, नक्कली, र बौचा व मैचासमेत गरी आठ किसिमका स्टिकरहरु समावेश गरिएकोछ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको इमोजी खण्डमा गएर यी स्टिकरहरु प्रयोग गर्न सकिन्छ । थिम हाम्रो नेपाली किबोर्डको यस संस्करणमा नयाँ किबोर्ड थिम पनि थपिएको छ । हाम्रो नेपाली किबोर्डको सेटिङमा गएर आफूलाई मन पर्ने थिम छान्न सकिन्छ । डार्क तथा लाइट गरेर हाललाई दुई डिजाइनमा किबोर्ड थिम उपलब्ध छ । चलनचल्तिको “ब

पाँच करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक दुरुपयोग

५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको तथ्यांक चोरी भएको खबर केही दिन पहिले गार्डियन तथा न्युयोर्क टाइम्स ले प्रकाशित गरेको थियो । प्रयोगकर्ताको जानकारी विना फेसबुकबाट लिइएको उक्त तथ्यांकलाई क्याम्ब्रिज एनालिटिका भन्ने कम्पनीले अनधिकृत रुपमा प्रयोग गरेको दावी गर्दै, क्याम्ब्रिज एनालिटिका’का भूतपूर्व इन्जिनियर क्रिस्टोफर वाइलीले गार्डियनलाई अन्तरवार्ता दिएर यी कुराहरु मिडियामा सार्वजनिक गरेका थिए । क्रिस्टोफरका अनुसार क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले २०१४ मा एउटा एप मार्फत करिब ५ करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांक चोरी गरेको थियो । क्याम्ब्रिज एनालिटिका र फेसबुककै विषयमा गार्डियनले पहिले नै २०१५ मा समाचार प्रकाशित गरेको थियो । उक्त समाचार पछि फेसबुकले क्याम्ब्रिज एनालिटिकालाई तथ्यांक मेटाउन भनेको र एनालिटिकाले तथ्यांक मेटाएको जानकारी फेसबुकलाई गराएको थियो । तर दुबै कम्पनीले यो कुरालाई गुपचुप राखेका थिए, अझ उल्टै फेसबुकले जथाभावी समाचार लेखेको भन्दै गार्डियनलाई मुद्दा हाल्ने धम्कि दिएको थियो भने क्याम्ब्रिज एनालिटिकाले तथ्यांक सुरक्षित नै राखेको थियो । त्यही चोरी गरिएको प्रयोगकर्ताहरुको तथ्यांकलाई

सामाजिक सञ्जालको राग

सामाजिक सञ्जालमा हिजोआज के कस्ता कुरा भइरहेकाछन्? हामीले सामाजिक सञ्जालको उपयोग वा दुरुपयोग, के गरिरहेका छौँ? सामाजिक सञ्जालमा 'असामाजिक' पो भइएको छ कि? पढ्नुहोस् गुन्जन खनालको विचार । गुन्जन, जर्मनीमा उच्च शिक्षा लिंदैछन्, उनलाई ट्विटरमा @Gckhanal  फलो गर्न सकिन्छ।​ इन्टरनेटमा नग्न तस्विरहरू हुन्छन् भनेर सन् २००० मा सुनेको थिएँ, बस् त्यही उत्सुकता थियो। नारायणगढमा पनि इन्टरनेट क्याफे सुरु भए। महँगो, साँघुरो - सबै तिरबाट बारेको "देसी बाबा डट कम" (पोर्न साइट) को लागि पर्फेक्ट ! तर मैले २००४ पछि बल्ल अलि अलि इन्टरनेट चलाउन थालेँ, इमेल गर्न थाले। तर इन्टरनेटको खास उपयोगिता २००७ मा विश्वविद्यालय खोज्न थाले पछि मात्र बुझेको हो। त्यसपछि इन्टरनेट यौन, व्यंग्य, ज्ञान, धर्म, नक्सा, इतिहास, विज्ञान आदि नसिकेका वा अनुत्तरित प्रश्नहरूको उत्तर भएर आयो। इन्टरनेटले मेरो ज्ञानको दायरा फराकिलो बनायो, मलाई नयाँ मान्छे बनायो। संगै सुरु भयो फेसबुक र ट्विटर लगायतका अनेक सामाजिक सञ्जाल । इन्टरनेटको एउटा व्यस्त थलो तर धेरैको लागि सम्पूर्ण इन्टरनेट! अन्ना हजारेको आन्दोलन, विवेकशिल पार्

सामाजिक सञ्जालमा सुरक्षित रहने तरिका

सामाजिक सञ्जाल चलाउने पनि आफ्नै तौरतरिका छन्, जसलाई नजरअन्दाज गरिँदा सामाजिक सञ्जालले समस्या सिर्जना गरिरहेका पनि छन् । सामाजिक सञ्जालका प्रयोगकर्ता एक करोडभन्दा धेरै रहेको देशमा छिटपुट घटनालाई लिएर पूरै सामाजिक सञ्जाल नै असामाजिक छ भन्न मिल्दैन । मूलधारका मिडिया रेडियो, पत्रिका, टेलिभिजनजस्तो सामाजिक सञ्जाल एकोहोरो छैन । सामाजिक सञ्जालको बनोट नै फरक छ, यो दोहोरो हुन्छ । दोहोरो हुनेबित्तिकै उठान गरिएका विषयमा केही घर्षण हुनु, वादविवाद हुनु, तर्कवितर्क हुनु, केही तलमाथिका कुरा हुनु एकदम सामान्य हो । प्रयोगकर्ताले सामाजिक सञ्जालको बनोट बुझ्ने वा यस्ता प्लेटफर्मका फिचरको सदुपयोग गर्ने हो भने यी कुरा अत्यन्तै सामान्य लाग्छन् । सबै कुरा प्रविधिले समाधान गर्न सम्भव छैन, तर सामाजिक सञ्जालमा देखिने, भोगिने प्रायः कुरा भने प्रविधिबाटै समाधान गर्न सक्ने अवस्था छ । सामाजिक सञ्जाल तथा इन्टरनेट प्रयोगकर्ताले अरूलाई दोष लगाउनुपहिले आफ्नो थैलो बलियोसँग कसौँ भन्ने कुरा मनन गर्न जरुरी छ । मोबाइलमा मात्रै इन्टरनेट चलाउने अधिकांश प्रयोगकर्ताका लागि अहिले फेसबुक र भाइबर भनेकै इन्टरनेट हो भन्ने भ्रम छ 

फेसबुक न्युजफिड अपडेट - पेजलाई झनै गाह्रो

अमेरिकामा भएको पछिल्लो राष्ट्रपति निर्वाचनको परिणाम सार्वजनिक भएसँगै फेसबुक लगायत विभिन्न सोसल मिडिया साइटहरुको उपयोगिताबारे व्यापक बहस सुरु भएको थियो । "फेक न्युज"को बिगबिगीले गर्दा फेसबुक, एकहिसाबमा फेकबुकमा परिणत भयो । प्राय: फेक न्युजहरु नै धेरै सेयर हुने र भाइरल हुन थाले । धेरै सेयर हुँदा, स्वाभावत: "फेक न्युज" पनि साँच्चै हो भन्न थालियो । कहिँकति अनुसन्धान छैन, फलानोले एकथरि पेजबाट समाचार सेयर गर्छ, अर्कोले सेयर गर्छ, अर्कोले गर्छ, असत्य तथा काल्पनिक समाचारहरु कै बोलबाला देखियो । नेपालमा भएको पछिल्लो निर्वाचनमा पनि प्रचारवाजी शैलीका मनगढन्ते तथा काल्पनिक समाचारहरु भाइरल भए । फलाना र चिलाना पार्टि, मान्छे पिच्छेका अनलाइन समाचार पोर्टल, फेसबुकको न्युजफिड हेर्न नै दिक्क लाग्ने किसिमको थियो । सबैभन्दा अनौठो लाग्ने चाँहि, मान्छेहरु फेसबुकमा फलाना समाचार पोर्टलले लेखेको भन्दै सेयर गरिरहेका भेटिन्थे । अझ के भने, नेपालका ठूला प्रकाशनहरु सँग ठ्याक्कै मिल्ने नामहरु राखेर काल्पनिक समाचारको व्यापार गर्ने समूहहरु नै छन् । उदाहरणको लागि, कान्तिपुरले यस्तो उस्तो लेख्यो

Subscribe to Aakar Post