हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ ?

फेसबुक आफैँमा व्यापक सञ्जाल । हामी फेसबुक विना त अधुरो नै हुन्छौँ जस्तो लाग्छ हिजोआज । तर यसो सोच्नुहोस् त हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ होला ?

फेसबुक का सुरक्षा प्रमुख म्याक्स केली ले २६ अक्टोबर २००९ मा ब्लगमार्फत मृत्यु भएका व्यक्तिहरु को फेसबुक को प्रोफाइललाई सर्च को नतिजा मा नदेखाइने जनाएकाछन् । फेसबुक प्रयोगकर्ता को मृत्यु पछि, उक्त व्यक्ति को प्रोफाइललाई सिल गरिने अनि सर्च को नतिजामा नदेखाउने बताएकाछन् । तर मृत्यु भएको व्यक्ति प्रति सम्मान का शब्द लेख्न या आफ्नो श्रद्धा व्यक्त गर्न उक्त व्यक्ति को प्रोफाइल को वाल भने, आफ्ना आफन्त अनि साथिहरु को लागि सँधै खुल्ला राखिने जनाइएको छ ।

अक्टोबर २३ मा फेसबुक नयाँ डिजाइनमा आएपछि, फेसबुक ले यस्तो कुरा सार्वजनिक गरेको हो । फेसबुक प्रयोगकर्ताहरु ले फेसबुक को नयाँ ‘सजेसन’ र ‘रिकनेक्ट’ भन्ने सुविधा का कारण समस्या सिर्जना भएको बताउँदै, ब्लग र ट्विटर मा आफ्ना गुनासाहरु लेखेपछि फेसबुक ले, यो नयाँ निति अगाडि ल्याएको हो । फेसबुक ले मृत्यु भइसकेका व्यक्तिहरु को प्रोफाइल देखाउँदै साथि बनाउन ‘सजेसन’ दिन थालेपछि, समस्या सिर्जना भएको भन्दै #MassiveFacebookFail भन्ने शब्द लेखेर Twitter मा ट्विट गरिएको थियो ।

“जो बितिसकेको छ, जसका आफन्त, अनि आफ्ना साथि अब यस संसार मा छैनन् तर बारम्बार फेसबुक ले साथि बन्न सल्लाह दिइरहन्छ, बितिसकेको मान्छे, कोही नजिक को मान्छे बारम्बार फेसबुक मा झुल्किन्छ भने, बाँचिरहेका नजिक का आफन्त अनि साथिहरुलाई निश्चय नै गाह्रो हुन्छ र यो हाम्रो लागि सहनयोग्य कुरा पनि होइन । अत: हामी भन्छौँ कसैको मृत्यु भइसकेको छ भने, त्यसको जानकारी हामीलाई दिनुहोस्, त्यस्ता प्रोफाइलहरुलाई स्मृति को रुपमा मात्र फेसबुक मा राखिनेछ, अनि कसैलाई ‘suggestion’ वा ‘reconnect’ भनिने छैन्” – फेसबुक का सुरक्षा प्रमुख म्याक्स केली ले बताए ।

तर यसको लागि, फेसबुकलाई आफन्त वा साथिहरु ले प्रमाण देखाउनुपर्नेछ । फेसबुक मा भएको फर्म भरेर, यस व्यक्ति को मृत्यु यो दिन भयो भनेर कोही साथि वा आफन्त ले, प्रमाणित गर्छ भने, त्यस्ता प्रोफाइलहरु सर्च मा वा ‘suggestion’ र ‘reconnect’ मा देखाइने छैन । साथै, लाइभ फिड या स्टाटस अपडेट मा पनि, उक्त व्यक्तिलाई देखाइनेछैन । यदि, उक्त मृत्यु भइसकेको व्यक्ति को आफन्त ले, ‘स्मृति’ को रुपमा पनि उक्त व्यक्ति को प्रोफाइल फेसबुक मा राख्न चाहँदैन भने, फेसबुक ले त्यस्ता प्रोफाइलहरु आफ्ना सर्भरबाट हटाइदिने जनाएको छ ।

यस्ता सोसल नेटवर्किङ साइटका सम्बन्ध मा विभिन्न देशबाट यस्ता आवाजहरु उठिरहेका कारण फेसबुक ले आफ्नो नयाँ निति सार्वजनिक गर्नुपरेको हो । कुरा सुन्दा, निकै मिठो र राम्रो सुनिएको छ, तर यसको कार्यान्वायन पक्ष भने फितलो हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । कोही व्यक्ति को मृत्यु भए या नभएको प्रमाणित गर्न फेसबुकलाई समस्या पर्ने देखिन्छ । साथै, कोही साथि ले जिस्केर वा रिसिवि साँध्न पनि यस्तो गम्भिर कुरा माथि खेलवाड गर्न सक्ने कुरालाई पनि नकार्न सकिँदैन । फेसबुक को नयाँ निति को सार्वजनिकिकरण सँगै, मृत्यु भएको भनेर प्रमाणितहरु भइसकेका प्रोफाइलहरु त देखिने छैन तर पनि यो निति को व्यापक दुरुपयोग हुनसक्ने कुरालाई नकार्न मिल्दैन । फेसबुक ले यो निति, ल्याइसकेको भएकोले, फेसबुकलाई पनि हामीले सानो आँक्न त मिल्दैन, सोचेरै र अध्ययन गरेरै फेसबुक ले यस्तो निति सार्वजनिक गरेको छ । खैर, जे होस्, फेसबुक को यो नयाँ नितिको सरहाना गर्नैपर्छ ।

*This article is inspired by Time's article: "What Happens to Your Facebook After You Die?"