Skip to main content

भाषा ले जोडेको नाता

सन्दर्भ भुटान र वर्माबाट लखेटिएर नेपाल र थाइल्याण्ड लगायतका देशहरुमा शरणार्थीको जीवनविताइरहेका नेपालीहरुसँग भेटघाटको हो जसलाइ अमेरिकाले हालसालै भित्रायो।

भुटानबाट करिब सत्र वर्ष अगाडि विस्थापित भइ शरणार्थीको रुपमा नेपालमा आश्रय लिइ बसेका एक लाख भन्दा बढि शरणार्थी मध्य करिब साठ्ठि हजारलाइ अमेरिका ल्याउने नीति अन्तर्गत केहि परिवार upstate New York आइपुग्नु भएको रहेछ। हाल सम्म करिब सात हजारले नेपालछोडिसकेका रहेछन् र यो प्रक्रिया जारी छ।



अमेरिका प्रवेश पश्चात एउटा चर्च र गैरसरकारी सँस्था माफत वहाँहरुको हाल अस्थाइ व्यवस्थापन भैरहेको रहेछ। वसोवास र व्यवस्थापनको सहयोग गर्ने व्यवस्था पनि रहेछ। यस अवधिमा स्थानिय जिवन यापन र जागिरको व्यवस्था भै जीवन सुलभ हुने वहाँहरुको विश्वास छ।

आफ्ना देशबाट विभिन्न शिलशिलामा पृथ्वीको अर्को कुनामा जिवन यापन गर्दै गरेका मानिसहरुको भेटघाट जुराउने कार्यक्रम आयोजना गरेकी थिइन सिन्थिया दिदीले। सिन्थिया दिदी र उनकापति टम दाइले नेपालको दुर्गम गाउँमा करिव तीस बर्ष् सर्जनका रुपमा सेवा गरिसक्नु भएकोछ। वहाँहरु हाल न्युयोर्क मै हुनु हुन्छ। नेपालमै आफ्ना दुइ सन्तान हुर्काउनु भएको ती दम्पतीलाइ नेपाली भनेपछि औधि माया लाग्छ ।



Volunteer हरु पनि नेपालीहरुको मिजासिलोपन बाट दँग नै देखिन्थे। एकातिर विदेशमा सँघर्ष गरिरहेका नेपालीहरुले आफ्नो सन्तानलाइ नेपाली भाषा तथा मातृभाषा सिकाउने अवस्था नभएको भन्दै अँग्रेजी लगायतकाभाषा सिकाउँदै गएको स्थिती छ भने अर्को तिर पुस्तौं पुस्ता विदेशमा रहेर पनि नेपाली भाषा प्रति उहाँहरुले देखाउनु भएको मोह प्रति म कृतकृत भएँ ।

नेपालमैं पनि हाल विविधता र अनेकताका थुप्रै नाराहरु लागि रहेका छन् र नेपाल भित्रै जनजाति तथा भाषा भाषीहरु आन्दोलित अवस्थामा छन् भने अर्को तिर नेपालमा नरहेर पनि वहाँहरुकोभाषा मोह भँग भएको छैन। भाषा कै कारण पनि लखेटिनु परेको छ ।(मातृभाषा लगायतका विवादका कुरा पछि गरौंला।)

पक्कै पनि अबको प्रश्न भनेको सात समुन्द्र पारी वहाहरुले आफ्ना सन्तानलाइ आफ्नो परिचय कुन रुपमा स्थापित गर्नु हुनेछ भन्ने हो। एकातिर अत्यन्त प्रतिस्पर्धात्मक समाजसँग वाँच्नु छ भनेअर्को तर्फ आफ्नो परिचय जोगाउनु छ। विश्व आर्थिक मन्दि र वेरोजगारीले अमेरिकालाइ नराम्ररी गाँजेको बेला अमेरिका पुगेकासम्पूर्ण नेपाली भाषी शरणार्थी प्रति समर्पित।

- नविन कुमार मालाकार
(लेखक, Albany State University of New York, मा भौतिक शास्त्रमा PHD गर्दैहुनुहुन्छ ।)

Comments

  1. हुनत उहाँहरू यत्तिकैपनि सायद अाफ्नो देश नै जान रूचाउनु भएको थियो अब उहाहरूलाइ एक देशमा रहेको शरणार्थी बाट अर्को देशको शरणार्थी बनाउनु भन्दा ठुलो काम गरेको चाहि देखिन्दैन ।

    ReplyDelete
  2. नबिनजीको पोस्टहरु अङ्रेजीमा मात्रै देख्न पाइएको थियो। यसपाली नेपालीमा पनि पढन पाइयो। खुशी लाग्यो। सायद नेपाली भाषी भुटानी र बर्मेली शरणार्थी को नेपाली भाषा प्रेमले उहालाई नेपालीमा लेख्न प्रेरणा मिल्यो र घचघचाएको पनि हुन सक्छ। जे होस राम्रो समचारमुलक लेख बनेको छ। मलाई पक्का बिश्वास छ, नबिनजीले राम्रो राम्रो लेखहरु नेपालीमा पस्किन सक्नुहुन्छ।

    मेरो आफ्नो मान्यता के छ भने-उनिहरु बिसुद्ध नेपाली मात्रै होइनन। नेपाली भाषी वा नेपाली मुलका भुटानी वा बर्मेली शब्दले उनिहरुको सहि परिचय दिन्छ। जस्तै चिन बाट आएर अमेरिकन भएकालाई चिनिया अमेरिकन, भारत बाट आएर अमेरिकन भएकालाई भारतिय अमेरिकन वा भारतिय मुलको अमेरिकन भनिन्छ। हाम्रो तराई क्षेत्रमा बस्ने भारत बाट बसाईसरेकाहरुलाई भारतिय भन्न उपयुक्त हुदैन। उनिहरुलाई भारतिय मुलका नेपाली भन्नु पर्छ।

    पक्कै पनि जे सुकै कारणले होस। शरणार्थी भएर बाच्नु आफैमा मरेर बाच्नु सरह हो। उनिहरुले शरणार्थी सिबिरहरुमा बर्षौ नारकिय जिबन बिताए। र अमेरिकि सरकारको सदिक्षाले उनिहरुलाई अमेरिकामा पुनर्बास गराइएको छ। सबभन्दा राम्रो त आफ्नै देशमा फर्किन पाउनु नै हुन्थ्यो। यो बिरानो मुलुकमा गार्है छ जिबन बिताउन। त्यसमा पनि अदक्ष मान्छेहरुलाई। सबैको सहयोगले केहि राहत मिल्ला की उनिहरुलाई।

    धन्यबाद छ-टम बाजे र सिन्थिया बजै (नबिन जी ले दाई र दिदि भन्नु भयो यसो फोटो हेरेको त बाजे बजै भन्न मन् लाग्यो।)लगाएत अन्य महानुभावलाई जसले यो मानबिय सहयोग गरिरहनु भएको छ।

    ReplyDelete
  3. I wish you all my friends Happy New Year 2009 may this year brings peace and joy to all of us.

    ReplyDelete
  4. Let the world be heaven
    No hell
    No criminal
    No jail
    Joy and Peace
    No fear
    May dream come true
    HAPPY NEW YEAR

    ReplyDelete
  5. Happy New Year 2009 to you and your family.

    ReplyDelete
  6. नबिनजीको पोस्टहरु अङ्रेजीमा मात्रै देख्न पाइएको थियो। यसपाली नेपालीमा पनि पढन पाइयो। खुशी लाग्यो। सायद नेपाली भाषी भुटानी र बर्मेली शरणार्थी को नेपाली भाषा प्रेमले उहालाई नेपालीमा लेख्न प्रेरणा मिल्यो र घचघचाएको पनि हुन सक्छ। जे होस राम्रो समचारमुलक लेख बनेको छ। मलाई पक्का बिश्वास छ, नबिनजीले राम्रो राम्रो लेखहरु नेपालीमा पस्किन सक्नुहुन्छ।

    मेरो आफ्नो मान्यता के छ भने-उनिहरु बिसुद्ध नेपाली मात्रै होइनन। नेपाली भाषी वा नेपाली मुलका भुटानी वा बर्मेली शब्दले उनिहरुको सहि परिचय दिन्छ। जस्तै चिन बाट आएर अमेरिकन भएकालाई चिनिया अमेरिकन, भारत बाट आएर अमेरिकन भएकालाई भारतिय अमेरिकन वा भारतिय मुलको अमेरिकन भनिन्छ। हाम्रो तराई क्षेत्रमा बस्ने भारत बाट बसाईसरेकाहरुलाई भारतिय भन्न उपयुक्त हुदैन। उनिहरुलाई भारतिय मुलका नेपाली भन्नु पर्छ।

    पक्कै पनि जे सुकै कारणले होस। शरणार्थी भएर बाच्नु आफैमा मरेर बाच्नु सरह हो। उनिहरुले शरणार्थी सिबिरहरुमा बर्षौ नारकिय जिबन बिताए। र अमेरिकि सरकारको सदिक्षाले उनिहरुलाई अमेरिकामा पुनर्बास गराइएको छ। सबभन्दा राम्रो त आफ्नै देशमा फर्किन पाउनु नै हुन्थ्यो। यो बिरानो मुलुकमा गार्है छ जिबन बिताउन। त्यसमा पनि अदक्ष मान्छेहरुलाई। सबैको सहयोगले केहि राहत मिल्ला की उनिहरुलाई।

    धन्यबाद छ-टम बाजे र सिन्थिया बजै (नबिन जी ले दाई र दिदि भन्नु भयो यसो फोटो हेरेको त बाजे बजै भन्न मन् लाग्यो।)लगाएत अन्य महानुभावलाई जसले यो मानबिय सहयोग गरिरहनु भएको छ।

    ReplyDelete
  7. हुनत उहाँहरू यत्तिकैपनि सायद अाफ्नो देश नै जान रूचाउनु भएको थियो अब उहाहरूलाइ एक देशमा रहेको शरणार्थी बाट अर्को देशको शरणार्थी बनाउनु भन्दा ठुलो काम गरेको चाहि देखिन्दैन ।

    ReplyDelete
  8. bishnu prasad gautamAugust 1, 2012 at 11:37 AM

    सर्व शिक्षा मातृभाषामा नहुनु सुक्ष्म गतिमा दास हुनु हो |

    मातृभाषाको सम्मान राष्ट्रको सम्मान |

    माताको दुध शिशुलाई शिक्षा शिक्षा मातृभाषामा प्रभाव पर्छ सृष्टिलाई प्रकाशको गतिमा |

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Shirish Ko Phool : Review & Download

One of the finest book ever written in Nepali literature....Shirish Ko Phool and one of my personal favorite.

I have read this novel over four times or say five times..and each time I finish the novel I feel pang and it hangs on my head for so many days. Why guilt is so painful that made such a strong woman called Sakambari to suicide..or die…??

The novel has a wonderful language..the simplest of all. When I had read it for the first time..to tell the truth that I hadn’t really understood the novel, I felt the love story in it and I could not understand the passion in the novel.. But this day I may say I am able to figure out the passion and the feelings of the author..

I really appreciate the wonderful story, the plot the real setting, the real characters…and the situation of the novel till it ends. The pain of running away from the feelings and passion. When the Suyogbir says.."Ma glass ma bhagchu” ( I forgot the line exactly…). The feeling is that we run away from pain…because…

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free.

Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP:
Install:
Run setup file;
Go to control Panel;
Open Language and Regional settings;
Open Regional Language Options;
Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages):
Click apply-it might ask for windows CD:
Insert CD or you can directly copy "i386" files too;
And install all: then you have done;
Click for details;
Then click add a tab;
A new popup will appear:
Select "Sanskrit" in the first box;
Select "Nepali unicode (romanized)" in second box;
Click "ok";
You have successfully installed it;
Press "alt+shif…

Aadha Baato (आधा बाटो) [Download] #Novel #Shrutisambeg

श्रुतिसंवेग मा हामी ले कृष्ण धरावासी को उपन्यास “आधा बाटो” को सम्पूर्ण डाउनलोड लिंक लिएर आएका छौ |आफ्ना जिवन भोगाइ का यथार्थलाई जोडेर तयार पारिएको उपन्यास ‘आधा बाटो’ कृष्ण धरावासी को आत्मकथा को रुपमा रहेको छ ।“राधा” जस्तो सफल उपन्यास लेखिसकेका धरावासी को यो पछिल्लो उपन्यास मा आफ्ना बाल्यकाल देखि हाल को अवस्था सम्म को कुराहरु समेटेर लेखिएको कारण उपन्यासलाई धरावासी ले ‘आधा बाटो’ भन्न रुचाएका छन् ।आफूले देखे सुनेको स्थान, नाम आदि का कारण यो उपन्यास पढ्ने तथा सुन्नेहरुलाई आफ्नै कथा जस्तो पनि लाग्न सक्छ ।उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।कार्यक्रम को अडियो श्रृंखला उज्यालो नाइन्टि नेटवर्क को कार्यक्रम श्रुतिसम्बेग बाट लिइएको हो ।Download : Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –1Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –2Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –3Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –4Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –5Krishna Dharabasi’s…

यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यबारे जानकारी - मेरो लागि एपमा

यहाँ यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्वन्धि कुरा गर्न सजिलो छैन । यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धि पढाइ स्कुल देखि नै सुरु हुने भएपनि यसबारेमा खुला रुपमा छलफल नगरिने कारण, अधिकांश किशोर/किशोरीहरुको बुझाइ अपुरो र गलत हुने गरेकोछ । किशोर/किशोरीहरुको यही समस्यालाई ध्यानमा राखेर, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धि जानकारी/परामर्श दिन आदिको लागि 'पब्लिक हेल्थ कन्सर्न ट्रस्ट नेपाल' (Public Health Concern Trust) ले "मेरो लागि" एप निर्माण गरेकोछ ।


मेरो लागि एपमा आफूलाई चिन्नुहोस्, सम्बन्धहरु, गर्भ निरोधक उपायहरु, एच आइ भी र अन्य यौन रोगहरु, हाजिर जवाफ, ठिक/बेठिक, कथाहरु, सहयोग केन्द्रहरु आदि विभिन्न खण्डहरु राखिएकोछ । यी खण्डहरुको भित्र गएर, यिनीहरुको बारेमा जानकारी लिन सकिन्छ । जस्तो कि, आफूलाई चिन्नुहोस् खण्डमा, सेक्स र लिङ्गको फरक देखि लिएर पुरुष, महिलाको प्रजनन अंग र यौनको बारेमा जानकारी गराइएको छ ।

किशोरावस्था भनेको के हो, पुरुष प्रजनन अङ्गहरु के के हुन्, पुरुष हर्मोनहरु के के हुन्, किशोरावस्थामा शरिरमा के कस्ता परिवर्तनहरु देखिन थाल्छन् भन्ने कुरा पुरुषको खण्डमा समावेश गरिए…

हाम्रो पात्रो नयाँ डिजाइनमा

१० लाख भन्दा बढि पटक डाउनलोड भएको, लोकप्रिय एप् हाम्रो पात्रो नयाँ डिजाइनमा!
नेपालीहरुका माझ सर्वाधिक रुचाइएको, हाम्रो पात्रोको नयाँ संस्करण गुगल प्लेस्टोरमा आजबाट उपलब्ध भएको छ । हाम्रो पात्रोको, नयाँ संस्करणमा डिजाइन र कन्टेन्ट दुवैमा व्यापक सुधार गरिएको छ । गत वर्ष गुगल'ले प्रतिपादन गरेको, मटेरियल डिजाइनलाई हाम्रो पात्रोले आफ्नो नयाँ संस्करणमा अंगाले'को हो । विगत केही हप्ता देखि परिक्षणमा रहेको यो एप्‌ स्लो ईन्टरनेट कनेक्सनमा पनि मज्जासँगले चल्छ । एप्‌को ल्यान्डिङ पेज/होम पेजमा सबैभन्दा माथि आजको मिती, त्यसपछि चाडपर्वहरु, रेडियो तथा समाचार, राशिफल आदिका ईन्फरमेसन कार्डहरु देखिन्छन् ।
डिजाइन मटेरियल डिजाइन अंगालेका कारण, पहिलेको र अहिलेको हाम्रो पात्रो'को डिजाइनमा, (लुक एन्ड फिल) आकाश-जमिनको फरक महशुस गर्न सकिन्छ । एपको वाँया भागमा न्याभिगेसनबार रहेको छ, जसको माथिल्लो भागमा आफ्नो तस्विर देखिन्छ (तस्विरका लागि नेपाली जन्मदिनमा, गएर फेसबुक लगइन गर्न सकिन्छ) । अर्को रमाइलो कुरा के भने, नेपाली चाडपर्व अनुसार आफ्नो तस्विर पछाडीको तस्विर पनि आफैँ परिवर्तन हुन्छ । न्याभिगेसन बार…

Shruti Sambeg : Download तरुनी खेती

आज को श्रुति संवेग को यो अंक मा  हामी  ‘सरुभक्त’ को उपन्यास ‘तरुनी खेती’ को सबै अंक लिएर आएका छौँ।


विषयवस्तु परिचित भएपनि, प्रस्तुतिकरण नितान्त फरक रहेको छ । महिला अनि पुरुष, को सामाजिक स्थितिलाई लेखिएर लेखिएको उपन्यास मा, ‘महिला’लाई यौनिक रुप ले हेरिएको छ ।

सरल कुरा तर जटिल प्रस्तुती लाग्ने हुँदा, सुरु मा उपन्यास ले के भन्न खोजिरहेको भन्ने कुरा बुझ्न निकै गाह्रो पर्छ । नारीलाई खेत, पुरुषलाई किसान, यस्तै यस्तै उपमा र बिम्ब बाट नारी र पुरुषलाई परिभाषित गरिएको छ ।

भुमिका मा सरुभक्तले भन्नुभएकोछ, “यसलाई पुरुषहरु ले गलत नबुझुन र नारीहरु ले बुझ्न इन्कार नगरुन्” ।

उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा सदाझैँ वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।


Download:
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-1
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-2
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-3
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-4
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-5

Subscribe to Aakar Post