Skip to main content

फिर्फिरे : टाइम मसिन

हिजो स्कुल गइएन । स्कुलमा अनुपस्थित हुन्छु भनेर निवेदन पनि लेखिएन । निवेदन लेखिएको भए, साथीले पहिलो घन्टी हाजिर गर्ने सरलाई निवेदन दिन्थ्यो होला। अघिल्लो महिना लक्ष्मणले निवेदन लेखेर पठाएको थियो, उसको बुवाको हस्ताक्षर सहित । तर पनि भोलिपल्ट उसले पहिलो घन्टीमा बाँसका सिर्कनाले कुटाइ खाएको थियो । सर सहित, हामी सबैले, उसको बुवालाई  नरेश भनेर चिन्थ्यौँ,  तर हस्ताक्षरमा राम नरेश लेखिएको थियो । अरुलाई नक्कली हस्ताक्षर गराएर ल्यायो भनेर, उसले पिटाइ खाएको थियो । भोलिपल्ट लक्ष्मणले आफ्नु बुवालाई स्कुलमा लिएर आयो, मैले हस्ताक्षर गरेर पठाउँदा पनि मेरो छोरालाई कुट्ने भनेर नरेश काकाले सरहरुलाई गाली गरेपछि, सुरेश सरले केही दिनका लागि कसैलाई कुनै कार्वाही गरेनन् । तर दोस्रो, तेस्रो हप्ता देखि नै नभनी बिदा बस्ने, निवेदन नपठाउनेहरु, अनि फर्जी हस्ताक्षर गराउने विद्यार्थीहरुले कुटाइ खान थालेका थिए । आज पालो मेरो थियो, कुटाइ खाने।

निर हालेर धोएको सेतो सर्ट, सेतो पाइन्ट अनि कपडाकै सेतो जुत्ता, तेलले चिपिक्क पारेर वाँया फर्काएर कोरिएको-कलप लगाइएको कालो कपाल, सर्टको खल्तीमा रातो र कालो कलम, निधारमा रातो अविरको टिका, सँधै सफा र चिटिक्क देखिने सुरेश सर अंग्रेजी पढाउनुहुन्थ्यो । आफ्नो कक्षामा छिरेर, हामीले कक्षागत गित गाइसकेपछि, सर आउनुभयो, पहिलो घन्टी पढाउन । आफूलाई पढ्ने भन्दा पनि, आज सरले हाजिर नबोलाइदिए हुन्थ्यो भन्ने लागेथ्यो, कहिलेकाँही सर हाजिर नबोलाइ जानुहुन्थ्यो । त्योबेला, हिजो नआएका साथीहरुमा बेग्लै उत्साह छाउँथ्यो । तर सरले आउनेबित्तिकै हाजिर बोलाउनुभयो । फस्ट बेञ्चमा बस्ने फस्ट केटा, म उठेर "एस सर" भनेँ । सरले यस्सो हेर्नुभो, टाउको हल्लाउँदै "तँ उभिराख" भन्नुभो, सरले यति भन्ने बित्तिकै आफ्ना खुट्टा कामेजस्तो भो, खुट्टा निदाए जस्तो भो । आज, उभिनेमा म मात्रै परेछु । सायद म कक्षाको पहिलो विद्यार्थी भएकोले होला, सरले मलाई "हात थाप" भनेर सिर्कना उठाइसकेपछि टक्क रोकिनु भयो ।  सरले सोध्नुभयो, "यसको सट्टामा कुटाई खाने कोही छ?" । म सँगै रहेका कान्छा, लालु, श्याम, रमेश, र प्रमोद जुरुक्क उठे । सरले म लगायत सप्पैलाई एक एक लाठ्ठी हान्नुभो, अरुदिनको भन्दा नरम थियो कुटाई । त्यसपछि देखि कक्षामा अरु साथीहरुले आफ्नो सट्टा कुटाई खाइदिने नियम नै बस्यो । साथीका लागि ज्यान दिन्छु भन्ने फिल्मी डाइलग जस्तो, तर साँच्चै केही परे साथीहरु तातिहाल्थे, हरेक काम सँगै गरिन्थ्यो स्कुलमा।

Buddhisagar's Firfire (Phirphire)

फिर्फिरे (फिरफिरे) पढ्दै गर्दा, आफूले भूलेका आफ्ना स्कुले साथीहरुसँगका यस्तै पलहरुले पच्छ्याइरहे । आफ्ना साथीहरुसँग स्कुलबाट, फुटबल हेर्न जाँदा, सप्पै किताब म्याडमले उठाएर अफिस कोठामा लगेको, कक्षामा सबैभन्दा अगाडीको डेस्कमा बस्नको लागि कान्छाले बेलुका ९ बजे नै थोत्रा कापीहरु राखेर ठाउँ रोक्दा, भोलिपल्ट होस्टेलमा बस्ने सरले अफिस कोठामा दिनभरि उभ्याएको, त्यसरी हामीलाई कार्वाही गर्ने सरलाई, एसएलसी पास भएछि कुट्ने प्लान गरेको, स्कुलको चौरको ठूलो सिमलको रुखमा बस्ने घारे (बन माहुरी)ले लखेटेर, चिलेर, सिकिस्त बनाएको जस्ता दर्जनौँ पलहरु आँखा वरिपरि, फिर्फिरे पढुन्जेल नाचिरहे । पाठकलाई आफ्नो अतित, आफ्नो बाल्यकाल, आफ्नो जन्मस्थान, आफ्ना स्कुले साथीहरुसँग पुर्याउनु नै फिर्फिरेको सफलता हो । सौतेनी नदीमा आएको बाढीले, २०५० सालको बाग्मतीको बाढीको याद दिलायो। घरको माथिल्लो तल्ला छोएर, बाढी बगेको थियो। बाढी सँगै, मान्छे, घर, गाईवस्तु कति बगायो, कति। बाढीकै कारण धेरैले बसाइसराइ पनि गरे, हामीले पनि पछि, बाढी लाग्ने ठाउँ छोडेर अलि अल्को डाँडा भएको गाउँमा बसाइ सराइ गर्यौँ, महेन्द्र राजमार्ग नजिक।

उच्च अध्ययन अनि कामका लागि भनेर एसएलसी पछि काठमाडौँ छिरेपछि, क्रमश सबै सँगका सम्बन्धहरु धमिला हुँदै गए । कोही विदेश पसे, कोही गाउँमै बसे, कोही तराईका मुक्तिका लागि भनेर खोलिएका हतियारधारी मोर्चाका कार्यकर्ता भए । अहिले, ती बाल्यकालका सम्बन्धहरु फेसबुकका फोटो लाइक गर्नमै सिमित भएका छन् । फेसबुकमा हेर्यो, यसको ठिकै रै'छ भन्यो, आफू नि ठिकै छु भन्ने भाव जनाउन फेसबुकका स्ट्याटस र फोटोहरुमा लाइक ठोक्यो ।

तराईको भित्री गाउँमा जन्मेर हुर्केका कारण, बुध्दिसागरले फिर्फिरेमा सिर्जना गरेको बाँसबारी गाउँ आफ्नै जस्तो लाग्यो । त्यो अम्बरपुर बजार आफ्नै सोल्टी बजार झैँ लाग्यो, अनि नेपालगंज हाम्रा लागि बरहथवा । अनि हाम्रै गाउँको छेउबाट बग्ने, स्वच्छ सफा बाग्मती नदी, सौतेनी नदी अनि फिर्फिरेमा वर्णन गरिएका जंगल चैँ हाम्रो "फार'लाइन" (फायरलाइन) - सागरनाथ परियोजनाको जंगल अनि बाग्मती पारीको घना तोरीबारी जंगल, जहाँ कुसुम र बयरका घारी थिए । फिर्फिरेका वसन्त (बन्ते), पवन, सर्वजित मास्टरसाप, जुठी आमै, कोहिनुर, जीवाराम, शान्तीराम, कल्लुराम, पिच्कु, जसोदा, चिलगाडी आदि सबै सबै हाम्रै गाउँका पात्रहरु हुन् भन्ने महसुश भयो, मात्र पात्रका नाम फरक छन् । पिच्कुले, बाग्मतीको भंगालोमा बस्ने खुर्कोटे माझी सम्झायो, चिलगाडीले सर्पले डसेर झाँक्रीको आशमा ज्यान बितेका मान्छेहरु सम्झायो, माओवादीकालमा पुलिसले मारेका माओवादी, माओवादीले मारेका पुलिसका विभत्स लाश देखेर विक्षिप्त बनेका साने दाइले झूण्डेर आत्महत्या गरेको सम्झायो । फिर्फिरेले बैदे बुढा सम्झायो, गाँजामा लठ्ठ भइरहने सत्तु भैया सम्झायो, एउटा सानो झूप्रो बनाएर बसेका क्याप्छाकी बुढा सम्झायो, उ बेलामा बिघौँ बिघा खेत हुने, अहिले सुकुम्बासी भएका राईबाजे सम्झायो । साँच्चै, फिर्फिरे एउटा टाइम मसिन झैँ लाग्यो, जहाँ पसेपछि आफ्ना अतितहरु, सिनेमाका दृश्यहरु झैँ अगाडी आउँछन्, कुनैले हँसाउँछन्, कुनैले रुवाउँछन्।

दुई साथीबिचको मित्रतालाई फ्ल्यासब्याकमा गएर, वसन्तव्दारा भनिएको पवन र वसन्तको मित्रताको कथा नै फिर्फिरे हो। कर्णाली ब्लुज पढ्नेलाई, फिर्फिरे, उही कर्णाली ब्लुजकै निरन्तरा पनि लाग्नसक्छ, तर कथा फरक छ, परिवेश पनि थोरै फरक छ । बुद्धिसागरको लेखाइ, एकदम सरल छ, छोटा छोटा वाक्यहरु छन् । सुक्ष्म रुपले हरेक पात्रहरुको परिचय गराइएकोछ, सायद यही कारण पनि हुनसक्छ, आफ्ना अतितमा रहेका पात्रहरुसँग फिर्फिरेका पात्रहरुलाई दाँजेर पढ्न सकिन्छ, पात्रहरुको एक प्रकारको चित्र बन्छ, अनि हरेक दृश्यहरु पर्दामा आफैँले देखिरहे झैँ लाग्छ । फिर्फिरेमा अर्को रमाइलो लागेको भनेको कुरा चाँहि, कथाको सुरु देखि नै अब के होला, अब के होला भन्ने कौतुहलता जागिरहन्छ । केही घटना हुँदैछ भन्ने छनक पाएपछि, यो पात्र पो हो कि, त्यो पात्र पो हो कि, फलानालाई यस्तो नहोस्, चिलानालाई त्यस्तो नहोस्, कुनै चमत्कार होस् भनेर कामना पाठकले गरिरहन्छ । पात्रका संवेदनाहरु, पाठकले 'फिल' गरिरहन्छन्, अनि त्यसै अनुसार हामी कहिले हाँस्छौँ, त कहिले रुन्छौँ, त कहिले वसन्त सँगै यस्तो भइदियोस् भन्ने कामना गरिरहन्छौँ । फिर्फिरेको सुरुमै, वसन्तले रमालाई भेटाएदेखि नै पवनसँगै आउने हरेक दृश्यमा पवनको खुबै चासो लाग्छ ।

सर्पसँग कुस्ती खेल्ने चिलगाडी, बोक्सीसँग लाप्पा खेल्ने कोहिनुर झाँक्री, फ्ल्यासब्याकमा मात्र सुनिने असारे बा, सौतेनी नदी तारिदिने पिच्कु, पोस्टकार्ड मागेर पवनको 'दिल' चोर्ने मुनमुन, मृत व्यक्तिका बुख्याँचा ठड्याउने कल्लुराम, सुल्पा तान्दै बस्ने जीवाराम, लुगा सिलाउँदै बस्ने जसोदा, अनि सबै कुरा हारेर पनि सर्वजित नाम भएका मास्टरसाप, चुरोट तान्ने फुपु अनि कथासँगै आउने अन्य दर्जन पात्रहरु र उतारचढावहरुले फिर्फिरे उपन्यास नभइ एक समयको सामाजिक दस्तावेज हो भन्ने महशुस गराउँछ । कथा भन्दा पनि कथावाचन शैलीलाई पच्छ्याउँछु भनेर सार्वजनिक भनाइ राखेका बुद्दिसागरको भनाइलाई फिर्फिरेले प्रमाणित गरिदिएकोछ । दुई साथीको कथा, उनीहरुको पारिवारिक सम्बन्धलाई, एकदम सरल रुपमा बुद्दिसागरले फिर्फिरेमा उतारेकाछन् ।

फिर्फिरे पढ्दै जाँदा, बुध्दिसागर यति हजार र उति लाख अक्षर भए भन्दै, गनेर लेख्छन् कि भनेजस्तो पनि लाग्छ, कतिपय कुरा अनावश्यक रुपमा लम्ब्याएको झैँ लाग्ने, शब्द/अक्षरका गन्ति मात्र बढाउनलाई लेखेजस्तो । दोहोर्याइ, तेहर्याइ यो पात्र यस्तो छ भनेर बुझाउन खोजेजस्तो, तर यसले गर्दा, कतै कतै कथा एकदमै 'स्लो लाग्छ । तर विस्तारै बढिरहेको कथा, अचानक अर्को मोडमा पुग्दा भने जिउ नै सिरिङ्ग हुन्छ । कोहिनुरको सर्पवर्षाको घोषणासँगै रोमाञ्चकता बढ्दै जान्छ, तर अचानक सर्पसँग कुस्ती खेल्ने चिलगाडीले कथालाई अर्को मोडमा पुर्याउँछ । जुठीआमैको प्रसंगमा कथा अर्को मोडमा पुग्छ, त्यसकै निरन्तरता स्वरुप पवनको प्रसंगले कथा झनै नौलो मोडमा पुर्याइदिन्छ ।

पश्विम तराईको एउटा गाउँको कथा भएका कारण, तराईका भित्री गाउँ नदेखेका पाठकहरुलाई कहिलेकाँही यो कस्तो होला भन्ने कौतुहलता जगाउँछ भने, कतिपय शब्दका अर्थ पनि नबुझिन सक्छन् । डुग्गी, सुल्पा, लडिया लगायतका विभिन्न स्थानिय शब्द/कुराहरुलाई चित्रमा वा शब्दको अर्थ कतैतिर खुलाएको भए राम्रो हुनेथियो । चलचित्र भएको भए, ती कुराहरु सजिलै बुझिन्थे तर लेखकले उपन्यासमा ती कुराहरु बुझाउने प्रयत्न गरेको देखिँदैन । अर्को चित्त नबुझ्ने कुरा भनेको, किताबको 'कभर' डिजाइन हो । कथामा कैयौँ पटक वसन्त र पवनले मेहनत गरेर पातका फिर्फिरे बनाएर दौडिएकाछन् तर कभर हेर्दा चाँहि साह्रै अल्छि गरे झैँ देखिन्छ ।

अन्त्यमा, कर्णाली ब्लुज मन पराउनेले, फिरफिरे झनै मन पराउनेछन् । पाठकहरुले आफू टाइम मसिनमा छिरेर, फिर्फिरे मार्फत आफ्नो बाल्यकालको सम्झना गर्नेछन् । यो, मेरो, तपाईको, हामी सबैको, हाम्रो समाजको कथा हो।

Comments

Popular posts from this blog

अमेरिकी छलाङ्ग

अघिल्लो वर्षको जनवरीमा लेखिएको "एउटा फेक ट्विटर एकाउन्टको नाममा" ब्लग वर्षैभरि अन्यन्तै चर्चित रह्यो । सायद यसैको प्रभाव हुनुपर्छ, अघिल्लो हप्ता ईमेलमा अमेरिकी बसाइ अनुभव संगालिएको बाबुरामजीको एउटा प्राइभेट 'अनलाइन जर्नल' (डायरी) आइपुग्यो। नियमित त हैन, तर कहिलेकाँही भने तिम्रो ब्लग हेर्छु भनेर लेखिएको थियो । त्यसै  'जर्नल'मा रहेको 'अमेरिकी छलाङ्ग'का केही सम्पादित अंशहरु तल प्रस्तुत गरेकोछु ।

१.
म यसै बसिरहेको हुन्छु, फोनमा खेलिरहेको हुन्छु, घरी ट्विटर घरी फेसबुक घरी के चलाई रहेकोहुन्छु। यसैमा भान्सामा काम गरिरहेकी मेरी प्राण प्यारीको नजर म माथि पर्छ। अनी उनी भन्छिन, "यसै फोन चलाएर बस्नु भन्दा त बरु ईन्टरनेट खोलेर मेरो फोन र ईन्सुरेन्सको अटो पे'मा राखिदिनु नि, महिनै पिच्छे सम्झिदाँको टेन्सन त हुन्न मलाई" ! म एकदम ज्ञानी पति बनेर ल्यापटप खोल्छु। पासवर्ड हालेर विण्डोज खोलि सकेको हुदैन, मेरी प्राण प्यारी भान्साबाट मर्जी हुन्छिन । "कहिले काँहि त बुढिलाई भान्सामा सहयोग गरे नि हुने नि, कहिले फोन त कहिले ल्यापटप"।

२.
एक जना सरकारी सुविध…

Aadha Baato (आधा बाटो) [Download] #Novel #Shrutisambeg

श्रुतिसंवेग मा हामी ले कृष्ण धरावासी को उपन्यास “आधा बाटो” को सम्पूर्ण डाउनलोड लिंक लिएर आएका छौ |आफ्ना जिवन भोगाइ का यथार्थलाई जोडेर तयार पारिएको उपन्यास ‘आधा बाटो’ कृष्ण धरावासी को आत्मकथा को रुपमा रहेको छ ।“राधा” जस्तो सफल उपन्यास लेखिसकेका धरावासी को यो पछिल्लो उपन्यास मा आफ्ना बाल्यकाल देखि हाल को अवस्था सम्म को कुराहरु समेटेर लेखिएको कारण उपन्यासलाई धरावासी ले ‘आधा बाटो’ भन्न रुचाएका छन् ।आफूले देखे सुनेको स्थान, नाम आदि का कारण यो उपन्यास पढ्ने तथा सुन्नेहरुलाई आफ्नै कथा जस्तो पनि लाग्न सक्छ ।उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।कार्यक्रम को अडियो श्रृंखला उज्यालो नाइन्टि नेटवर्क को कार्यक्रम श्रुतिसम्बेग बाट लिइएको हो ।Download : Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –1Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –2Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –3Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –4Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –5Krishna Dharabasi’s…

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free.
Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP:
Install:
Run setup file;
Go to control Panel;
Open Language and Regional settings;
Open Regional Language Options;
Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages):
Click apply-it might ask for windows CD:
Insert CD or you can directly copy "i386" files too;
And install all: then you have done;
Click for details;
Then click add a tab;
A new popup will appear:
Select "Sanskrit" in the first box;
Select "Nepali unicode (romanized)" in second box;
Click "ok";
You have successfully installed it;
Press "alt+shif…

SLC Result 2066/2067 (2009-2010)

The Office of the Controller of Examinations (OCE), Sanothimi, on Friday published the results of the School Leaving Certificate (SLC) 2066 examinations held last year. 64.31 percent students passed the SLC 2066/67, according to the Controller of Examinations (OCE) Sanothimi, Bhaktapur.We have uploaded SLC Result 2066 in .pdf , .txt and in .zip file format for you. Download the file and search your ‘symbol number’. Congratulations to all, who passed SLC this year.And if you want to see your results with marks then, you can follow THT (symbol no. and birth date required).Download SLC Result 2066/2067 (2009-2010) :REGULAR:EXEMPTED:Distinction---------------First divisionFirst divisionSecond DivisionSecond DivisionThird DivisionThird DivisionWithheldWithheld Download SLC Result 2066:Regular .pdf | Exempted.pdfRegular.zip | Exempted.zipDisclaimer ! The record of the Office of the Controller of the examination will be official.

SLC Result 2067/2068 Published : Check SLC Result 2067

The Office of the Controller of Examinations (OCE), Sanothimi, on Monday published the results of the School Leaving Certificate (SLC) 2067 examinations held last year.Under the regular category, a total of 2,20,766 students passed the exams, with pass percentage standing at 55.5, the OCE said in a press statement. Among them 1,24,305 are boys and 96,461 are girls.Of those passing the iron gate, 23,0499 achieved distinction marks; 82,619 passed in the first division; 1,09795 second division and the rest in 8241 third division.As many as 4,54,022 students had appeared in the exams conducted in March this year. Likewise, under the exempted category, 9733 students passed the exams with the pass percentage of 17.30. Combining both the categories 2,30,509 students made it through the iron gate. via ~ The Himalayan TimesWe have uploaded SLC Result 2067 in .txt  and .zip file format for you. Download the file and search your ‘symbol number’. Congratulations to all, who passed SLC this year.D…

Shruti Sambeg : Download तरुनी खेती

Listen to Full Episode of Taruni Kheti.

आज को श्रुति संवेग को यो अंक मा  हामी  ‘सरुभक्त’ को उपन्यास ‘तरुनी खेती’ को सबै अंक लिएर आएका छौँ।


विषयवस्तु परिचित भएपनि, प्रस्तुतिकरण नितान्त फरक रहेको छ । महिला अनि पुरुष, को सामाजिक स्थितिलाई लेखिएर लेखिएको उपन्यास मा, ‘महिला’लाई यौनिक रुप ले हेरिएको छ ।

सरल कुरा तर जटिल प्रस्तुती लाग्ने हुँदा, सुरु मा उपन्यास ले के भन्न खोजिरहेको भन्ने कुरा बुझ्न निकै गाह्रो पर्छ । नारीलाई खेत, पुरुषलाई किसान, यस्तै यस्तै उपमा र बिम्ब बाट नारी र पुरुषलाई परिभाषित गरिएको छ ।

भुमिका मा सरुभक्तले भन्नुभएकोछ, “यसलाई पुरुषहरु ले गलत नबुझुन र नारीहरु ले बुझ्न इन्कार नगरुन्” ।

उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा सदाझैँ वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।


Download:
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-1
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-2
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-3
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-4
Sharubhakta’s Taruni Kheti Episode-5