Skip to main content

भाषा ले जोडेको नाता

सन्दर्भ भुटान र वर्माबाट लखेटिएर नेपाल र थाइल्याण्ड लगायतका देशहरुमा शरणार्थीको जीवनविताइरहेका नेपालीहरुसँग भेटघाटको हो जसलाइ अमेरिकाले हालसालै भित्रायो।

भुटानबाट करिब सत्र वर्ष अगाडि विस्थापित भइ शरणार्थीको रुपमा नेपालमा आश्रय लिइ बसेका एक लाख भन्दा बढि शरणार्थी मध्य करिब साठ्ठि हजारलाइ अमेरिका ल्याउने नीति अन्तर्गत केहि परिवार upstate New York आइपुग्नु भएको रहेछ। हाल सम्म करिब सात हजारले नेपालछोडिसकेका रहेछन् र यो प्रक्रिया जारी छ।



अमेरिका प्रवेश पश्चात एउटा चर्च र गैरसरकारी सँस्था माफत वहाँहरुको हाल अस्थाइ व्यवस्थापन भैरहेको रहेछ। वसोवास र व्यवस्थापनको सहयोग गर्ने व्यवस्था पनि रहेछ। यस अवधिमा स्थानिय जिवन यापन र जागिरको व्यवस्था भै जीवन सुलभ हुने वहाँहरुको विश्वास छ।

आफ्ना देशबाट विभिन्न शिलशिलामा पृथ्वीको अर्को कुनामा जिवन यापन गर्दै गरेका मानिसहरुको भेटघाट जुराउने कार्यक्रम आयोजना गरेकी थिइन सिन्थिया दिदीले। सिन्थिया दिदी र उनकापति टम दाइले नेपालको दुर्गम गाउँमा करिव तीस बर्ष् सर्जनका रुपमा सेवा गरिसक्नु भएकोछ। वहाँहरु हाल न्युयोर्क मै हुनु हुन्छ। नेपालमै आफ्ना दुइ सन्तान हुर्काउनु भएको ती दम्पतीलाइ नेपाली भनेपछि औधि माया लाग्छ ।



Volunteer हरु पनि नेपालीहरुको मिजासिलोपन बाट दँग नै देखिन्थे। एकातिर विदेशमा सँघर्ष गरिरहेका नेपालीहरुले आफ्नो सन्तानलाइ नेपाली भाषा तथा मातृभाषा सिकाउने अवस्था नभएको भन्दै अँग्रेजी लगायतकाभाषा सिकाउँदै गएको स्थिती छ भने अर्को तिर पुस्तौं पुस्ता विदेशमा रहेर पनि नेपाली भाषा प्रति उहाँहरुले देखाउनु भएको मोह प्रति म कृतकृत भएँ ।

नेपालमैं पनि हाल विविधता र अनेकताका थुप्रै नाराहरु लागि रहेका छन् र नेपाल भित्रै जनजाति तथा भाषा भाषीहरु आन्दोलित अवस्थामा छन् भने अर्को तिर नेपालमा नरहेर पनि वहाँहरुकोभाषा मोह भँग भएको छैन। भाषा कै कारण पनि लखेटिनु परेको छ ।(मातृभाषा लगायतका विवादका कुरा पछि गरौंला।)

पक्कै पनि अबको प्रश्न भनेको सात समुन्द्र पारी वहाहरुले आफ्ना सन्तानलाइ आफ्नो परिचय कुन रुपमा स्थापित गर्नु हुनेछ भन्ने हो। एकातिर अत्यन्त प्रतिस्पर्धात्मक समाजसँग वाँच्नु छ भनेअर्को तर्फ आफ्नो परिचय जोगाउनु छ। विश्व आर्थिक मन्दि र वेरोजगारीले अमेरिकालाइ नराम्ररी गाँजेको बेला अमेरिका पुगेकासम्पूर्ण नेपाली भाषी शरणार्थी प्रति समर्पित।

- नविन कुमार मालाकार
(लेखक, Albany State University of New York, मा भौतिक शास्त्रमा PHD गर्दैहुनुहुन्छ ।)

Comments

  1. हुनत उहाँहरू यत्तिकैपनि सायद अाफ्नो देश नै जान रूचाउनु भएको थियो अब उहाहरूलाइ एक देशमा रहेको शरणार्थी बाट अर्को देशको शरणार्थी बनाउनु भन्दा ठुलो काम गरेको चाहि देखिन्दैन ।

    ReplyDelete
  2. नबिनजीको पोस्टहरु अङ्रेजीमा मात्रै देख्न पाइएको थियो। यसपाली नेपालीमा पनि पढन पाइयो। खुशी लाग्यो। सायद नेपाली भाषी भुटानी र बर्मेली शरणार्थी को नेपाली भाषा प्रेमले उहालाई नेपालीमा लेख्न प्रेरणा मिल्यो र घचघचाएको पनि हुन सक्छ। जे होस राम्रो समचारमुलक लेख बनेको छ। मलाई पक्का बिश्वास छ, नबिनजीले राम्रो राम्रो लेखहरु नेपालीमा पस्किन सक्नुहुन्छ।

    मेरो आफ्नो मान्यता के छ भने-उनिहरु बिसुद्ध नेपाली मात्रै होइनन। नेपाली भाषी वा नेपाली मुलका भुटानी वा बर्मेली शब्दले उनिहरुको सहि परिचय दिन्छ। जस्तै चिन बाट आएर अमेरिकन भएकालाई चिनिया अमेरिकन, भारत बाट आएर अमेरिकन भएकालाई भारतिय अमेरिकन वा भारतिय मुलको अमेरिकन भनिन्छ। हाम्रो तराई क्षेत्रमा बस्ने भारत बाट बसाईसरेकाहरुलाई भारतिय भन्न उपयुक्त हुदैन। उनिहरुलाई भारतिय मुलका नेपाली भन्नु पर्छ।

    पक्कै पनि जे सुकै कारणले होस। शरणार्थी भएर बाच्नु आफैमा मरेर बाच्नु सरह हो। उनिहरुले शरणार्थी सिबिरहरुमा बर्षौ नारकिय जिबन बिताए। र अमेरिकि सरकारको सदिक्षाले उनिहरुलाई अमेरिकामा पुनर्बास गराइएको छ। सबभन्दा राम्रो त आफ्नै देशमा फर्किन पाउनु नै हुन्थ्यो। यो बिरानो मुलुकमा गार्है छ जिबन बिताउन। त्यसमा पनि अदक्ष मान्छेहरुलाई। सबैको सहयोगले केहि राहत मिल्ला की उनिहरुलाई।

    धन्यबाद छ-टम बाजे र सिन्थिया बजै (नबिन जी ले दाई र दिदि भन्नु भयो यसो फोटो हेरेको त बाजे बजै भन्न मन् लाग्यो।)लगाएत अन्य महानुभावलाई जसले यो मानबिय सहयोग गरिरहनु भएको छ।

    ReplyDelete
  3. I wish you all my friends Happy New Year 2009 may this year brings peace and joy to all of us.

    ReplyDelete
  4. Let the world be heaven
    No hell
    No criminal
    No jail
    Joy and Peace
    No fear
    May dream come true
    HAPPY NEW YEAR

    ReplyDelete
  5. Happy New Year 2009 to you and your family.

    ReplyDelete
  6. नबिनजीको पोस्टहरु अङ्रेजीमा मात्रै देख्न पाइएको थियो। यसपाली नेपालीमा पनि पढन पाइयो। खुशी लाग्यो। सायद नेपाली भाषी भुटानी र बर्मेली शरणार्थी को नेपाली भाषा प्रेमले उहालाई नेपालीमा लेख्न प्रेरणा मिल्यो र घचघचाएको पनि हुन सक्छ। जे होस राम्रो समचारमुलक लेख बनेको छ। मलाई पक्का बिश्वास छ, नबिनजीले राम्रो राम्रो लेखहरु नेपालीमा पस्किन सक्नुहुन्छ।

    मेरो आफ्नो मान्यता के छ भने-उनिहरु बिसुद्ध नेपाली मात्रै होइनन। नेपाली भाषी वा नेपाली मुलका भुटानी वा बर्मेली शब्दले उनिहरुको सहि परिचय दिन्छ। जस्तै चिन बाट आएर अमेरिकन भएकालाई चिनिया अमेरिकन, भारत बाट आएर अमेरिकन भएकालाई भारतिय अमेरिकन वा भारतिय मुलको अमेरिकन भनिन्छ। हाम्रो तराई क्षेत्रमा बस्ने भारत बाट बसाईसरेकाहरुलाई भारतिय भन्न उपयुक्त हुदैन। उनिहरुलाई भारतिय मुलका नेपाली भन्नु पर्छ।

    पक्कै पनि जे सुकै कारणले होस। शरणार्थी भएर बाच्नु आफैमा मरेर बाच्नु सरह हो। उनिहरुले शरणार्थी सिबिरहरुमा बर्षौ नारकिय जिबन बिताए। र अमेरिकि सरकारको सदिक्षाले उनिहरुलाई अमेरिकामा पुनर्बास गराइएको छ। सबभन्दा राम्रो त आफ्नै देशमा फर्किन पाउनु नै हुन्थ्यो। यो बिरानो मुलुकमा गार्है छ जिबन बिताउन। त्यसमा पनि अदक्ष मान्छेहरुलाई। सबैको सहयोगले केहि राहत मिल्ला की उनिहरुलाई।

    धन्यबाद छ-टम बाजे र सिन्थिया बजै (नबिन जी ले दाई र दिदि भन्नु भयो यसो फोटो हेरेको त बाजे बजै भन्न मन् लाग्यो।)लगाएत अन्य महानुभावलाई जसले यो मानबिय सहयोग गरिरहनु भएको छ।

    ReplyDelete
  7. हुनत उहाँहरू यत्तिकैपनि सायद अाफ्नो देश नै जान रूचाउनु भएको थियो अब उहाहरूलाइ एक देशमा रहेको शरणार्थी बाट अर्को देशको शरणार्थी बनाउनु भन्दा ठुलो काम गरेको चाहि देखिन्दैन ।

    ReplyDelete
  8. bishnu prasad gautamAugust 1, 2012 at 11:37 AM

    सर्व शिक्षा मातृभाषामा नहुनु सुक्ष्म गतिमा दास हुनु हो |

    मातृभाषाको सम्मान राष्ट्रको सम्मान |

    माताको दुध शिशुलाई शिक्षा शिक्षा मातृभाषामा प्रभाव पर्छ सृष्टिलाई प्रकाशको गतिमा |

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

हेए माईट [कथा]

अनि मैले पनि “हेए माईट” भन्न थालेँ।

जिन्दगीको २३ बर्ष “नमस्कार”, “ओई”, “ओहो! के छ हालखबर”, “भाइ, सुन त”, “दाइ सुन्नुस् त” जस्ता सम्बोधनबाट वार्तालाप सुरु गरेर सकियो। त्यसपछि पलायन भईयो। त्यहाँ एक दशक बिताउँदा आफ्नै पारामा “हेलो” “हाई”, “एक्स क्युज मी”, “ए ! तपाई नेपाली हो” जस्ता सम्बोधनले वार्तालाप सुरु गरियो । अर्को अर्थमा भन्दा, यसैमा बानी परिसकेको थियो, त्यहाँ यही ढगंले बोलाउनु पर्छ भन्ने थिएन। मान्छेहरू सम्बोधन गरेकै आधारमा व्यवहार गर्दैनथे। आफुलाई जे ठिक लाग्छ त्यही अनुसार सम्बोधन गर्दा हुन्थ्यो। त्यसपछि जिन्दगीको नयाँ अध्याय सुरु गर्न गुँड सारेर बिल्कुलै नयाँ ठाउँमा लागियो।


१४ घन्टाको फ्लाईटबाट निस्केर ईमिग्रेसनमा पुग्ने बित्तिकै एउटा पुलिस आएर “हेए माईट” भन्यो। यताकाले “माईट” भन्छन् भनेर त पहिलै यता आएका साथीहरूले च्याटमा “अ’राईट माईट” भनेको सुनेको थिएँ तर के, कति, कस्तो ठाउँमा, कति मात्रामा “माईट” प्रयोग गर्नु पर्ने हो भनेर चाँहि राम्रो संग बुझेको थिईन। ईमिग्रेसन सकेर बाहिर पुग्ने बित्तिकै एउटा साउथ एसियन उबर ड्राईभर “हेए माईट” भन्दै आयो र छुट्ने बेलामा “अ’राईट माईट” भनेर गय…

Romanized Nepali Unicode

Download and Install Nepali Unicode Romanised to write in Nepali all over the web. First of all, you have to Download and Run the Program on your computer. Then, you have to do some settings on your computer to use Nepali Unicode Romanized. You can download Nepali Unicode Romanized from the Madan Puraskar Pustakalaya website for free.
Install Nepali Unicode Romanized in Windows XP:
Install:
Run setup file;
Go to control Panel;
Open Language and Regional settings;
Open Regional Language Options;
Go to Language Options & tick on check box (install files..... Thai, instal....east Asian...languages):
Click apply-it might ask for windows CD:
Insert CD or you can directly copy "i386" files too;
And install all: then you have done;
Click for details;
Then click add a tab;
A new popup will appear:
Select "Sanskrit" in the first box;
Select "Nepali unicode (romanized)" in second box;
Click "ok";
You have successfully installed it;
Press "alt+shif…

Aadha Baato (आधा बाटो) [Download] #Novel #Shrutisambeg

श्रुतिसंवेग मा हामी ले कृष्ण धरावासी को उपन्यास “आधा बाटो” को सम्पूर्ण डाउनलोड लिंक लिएर आएका छौ |आफ्ना जिवन भोगाइ का यथार्थलाई जोडेर तयार पारिएको उपन्यास ‘आधा बाटो’ कृष्ण धरावासी को आत्मकथा को रुपमा रहेको छ ।“राधा” जस्तो सफल उपन्यास लेखिसकेका धरावासी को यो पछिल्लो उपन्यास मा आफ्ना बाल्यकाल देखि हाल को अवस्था सम्म को कुराहरु समेटेर लेखिएको कारण उपन्यासलाई धरावासी ले ‘आधा बाटो’ भन्न रुचाएका छन् ।आफूले देखे सुनेको स्थान, नाम आदि का कारण यो उपन्यास पढ्ने तथा सुन्नेहरुलाई आफ्नै कथा जस्तो पनि लाग्न सक्छ ।उज्यालो ९० नेटवर्क को लागि निर्माण गरिएको कार्यक्रम श्रुति संवेग मा वाचन मा अच्युत घिमिरे हुनुहुन्छ भने प्रविधी मा दिनेश निरौला र शशिन्द्र गौतम रहनुभएको छ ।कार्यक्रम को अडियो श्रृंखला उज्यालो नाइन्टि नेटवर्क को कार्यक्रम श्रुतिसम्बेग बाट लिइएको हो ।Download : Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –1Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –2Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –3Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –4Krishna Dharabasi’s ‘Aadha Bato’ Episode –5Krishna Dharabasi’s…

Download Tihar Dhun and Deusi Bhailo Songs

Listen to Deusi Bhailo Songs.

शुभ दिपावलीको आगमनसँगै, यहाँहरुको लागि भनेर केही देउसी-भैलोका गितहरु अनलाइन राख्दैछौँ । आशा छ, यहाँहरुले यी देउसी भैलोका गितहरु मन पराउनुहुनेछ ।

Download Tihar Songs: Bhailini/Bhailo - भैलो

Download Tihar Songs: Bhailini Aayin / भैलिनी आइन आँगन

Download Tihar Songs: deusi re / देउसी रे

Download Tihar Song: tiharai aayo lau jhilimili / तिहारै आयो लौ झिलिमिली

Download Tihar Songs: diyo baali sanjh ko / दियो बाली साँझ को

Download: Tihar Dhun (Deusi,Bhailo)/ तिहार धुन(देउसी भैलो)- सुरसुधा

नोट: यी अपलोड गरिएका गितसंगितहरु व्यावसायिक प्रायोजनको लागि प्रयोग नगर्न आग्रह गर्दछौँ । इन्टरनेटमा भेटिएका गितहरुलाई हामीले यहाँ एकै ठाउँमा सजिलोको लागि राखिदिएको मात्र हौँ । तपाई यदि यी गित संगितको सर्जक हुनुहुन्छ र गित संगित यहाँबाट हटाउनुपर्ने भए जानकारी गराउनुहोला । फेरी एकपटक शुभ दिपावलीको हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ ।

Shruti Sambeg : Radha [Review & Download]

Radha by Krishna Dharabasi is wonderful novel based on traditional era of Lord Krishna and Radha. The traditional plot of the story makes the readers/listeners feel that Dharabasi is narrating us the same old story of love of Radha and Krishna. However , the story based on the traditional plot it portrays the modern era in a dramatic way such that it speaks of so many hidden things that we will be amazed while ending it up.Radha and Krishna are the eternal lovers. Lord Krishna and Radha are together since childhood. But in teenage they are separated (as in the traditional story) and Lord Krishna has to go away leaving Vindraban for fulfilling the task for which he has taken birth.This brings tragedy to Radha and all the people in Vindraban.Radha waits for Krishna to arrive but he seldom does. She is stubborn to go meet Krishna. Later she sets out as a Yogini in a long voyage to search self, leaving her parents. She is accompanied by her friend Bisakha everywhere she went.Radha faces a…

एक रातको कथा

भोलिपल्ट घर फर्कने रात थियो । सम्पूर्ण सामानहरु प्याक गरिसकेपनि केहि छुटेछकी भनि सोच्न बसेको थिएँ । कतैबाट तिरिरि बाँसुरीको धुन सुन्दा मनै आनन्दित भयो । "ए, निदाइस क्या हो ? फोन बजिरहेछ", रुममेटले चिच्यायो । कल रिसिभ गरेँ, निद्राकै झोकँमा, "हेलो, सुनन आज म नेपाल बाहिर जाँदैछु, यस अघि पनि कल गर्न पाइन । म विस्तारमा पछि कल गरौँला", एउटा हतारिएको खवर सुने । "ए ....., शुभयात्रा है", भने तर म अझै पनि निद्रामै थिए । वास्तवमा उनिलाई मैंले ठम्याउनै सकिन, सायद निद्रामा भएरै होला, न त नाम नै सोध्न भ्याँए आफ्ना सबै परिचित व्यक्तिहरुलाई याद गर्दा पनि त्यो आवाज ठम्याउन सकिन । अब मात्र मैले प्रतिक्षा गर्नुपर्नेछ, उनको दोस्रो कलको ।

अर्को विहानै आफ्नो वाटो लागिसकेको थिएँ । यात्राका दौरानमा मेरो मन सधैं मेरो जन्मथलो पुगिरहेको हुन्थ्यो । जुन माटोमा म जन्मे, जहाँ हुर्केँ, मेरो वात्सल्य , बालसखा सबै झल्झल्ती याद आउन थाले । मलाई घर छिटो पुग्नु छ, किनभने मेरो प्रतिक्षामा कसैले धेरै महिना विताएको छ । त्यही बेला मैले लेख्न थालेँ :
“मेरो आउने वाटो हेरी, चौतारीमा कुर्छे होली,
मेरो…